Ile kalorii ma ajerkoniak? Poznaj historię świątecznego trunku

21.12.2019
Aktualizacja: 21.12.2019 16:09
Ajerkoniak
fot. Shutterstock

Ajerkoniak jest jednym z przysmaków na wigilijnym stole. Słodki i kremowy jest wspaniały jako deser lub dodatek do ciasta. Zobacz jak powstaje i jakie ma wartości odżywcze.

Krótka historia ajerkoniaku

Uważa się, że ajerkoniak ma korzenie w średniowiecznym brytyjskim napoju o nazwie „posset”, który był wytworzany z gorącego, słodzonego, przyprawionego mleka. Oryginalnie posset produkowano z mleka, które zsiadało się po wymieszaniu z piwem lub winem. Trzynastowieczni mnisi delektowali się tą mieszanką, dodając do napoju jaja i figi. W XVII wieku piwo i wino, zastąpiono słodszym sherry. Biorąc pod uwagę, że te składniki - mleko, jajka i sherry - były rzadkie i drogie, posset kojarzył się z uroczystymi ucztami, a później świętami i innymi specjalnymi okazjami. Posset ostatecznie przepłynął przez ocean do brytyjskich kolonii w XVIII wieku i stał się ulubieńcem arystokratów. Do mleka zaczęto dodawać rum, brandy i inne mocne trunki. Nie jest jasne, w którym momencie posset zaczął nazywać się ajerkoniakiem. Wiadomo jednak, że podbił kubki smakowe tłumów.

Z czego się składa i jak smakuje ajerkoniak

Tradycyjnie ajerkoniak to alkoholowy poncz na bazie mleka. Łączy tłustą śmietanę, cukier i mleko z surowymi, ubitymi żółtkami, przyprawami i mocnym alkoholem. Alkohole destylowane, takie jak bourbon, whisky lub brandy są często używane do mieszanki - same lub w kombinacji. Ajerkoniak jest najczęściej schładzany, ale może być podany również na gorąco. Smak ajerkoniaku może zależeć od tego, gdzie na świecie go pijesz. Tradycyjny polski przepis zakłada dodatek wanilii. Inne przepisy proponują dodatek ciepłych przypraw, takich jak cynamon i gałka muszkatołowa. Portorykańskie wersje zawierają mleko kokosowe lub wodę kokosową zamiast - lub oprócz - tłustej śmietany. W Meksyku zastępuje się ją mieszanką pasty migdałowej i mleka. Ta wersja zawiera również przyprawy takie jak wanilia i cynamon. Jednym z powszechnych składników ajerkoniaków na całym świecie jest alkohol. Może on zawierać brandy, sherry, rum czy wódkę.

Wartość odżywcza ajerkoniaku

Ajerkoniak to napój o wysokiej gęstości kalorycznej. W rzeczywistości 120 ml porcja bezalkoholowej wersji dostarcza 200 kalorii i 10 gramów tłuszczu. Pamiętaj, że dodatek destylowanych alkoholi zwiększa zawartość kalorii. Na przykład 30 ml brandy to 65 kalorii, 50 ml kieliszek wódki dostarczy 55 kcal. Wiele przepisów wymaga dwukrotności tej ilości na porcję, co może podnieść jej kaloryczność. Kieliszek ajerkoniaku z dodatkiem alkoholu może mieć nawet 265–330 kalorii. Istnieją również przepisy na bezmleczne wersje ajerkoniaku, które można przygotować samemu w domu. Domowe wersje wykorzystują bazę „mleka roślinnego", taką jak mleko kokosowe lub migdałowe i łączą ją z nerkowcami i ciepłymi przyprawami.

Zawartość alkoholu w ajerkoniaku

Rodzaj dodawanego alkoholu może się różnić w zależności od kraju i przepisu. W polskich domach, najczęściej dodawana jest wódka. Przepis George'a Washingtona słynie z awanturniczej mieszanki jamajskiego rumu, sherry, żytniej whisky i brandy. Z drugiej strony w peruwiańskich wersjach dodaje się tylko pisco, rodzaj peruwiańskiej brandy. Tymczasem meksykańska wersja wymaga brandy. Dlatego zawartość alkoholu może się różnić, szczególnie w domowych przepisach. Warto też zaszaleć w kuchni i połączyć różne smaki, próbując czegoś nowego.

Surowe jaja, a względy bezpieczeństwa

Surowe żółtka jaj to kluczowe składniki tradycyjnych przepisów na ajerkoniaki. Zagęszczają one i emulgują napój dając mu jego kremową i delikatną konsystencję. Surowe produkty jajeczne mogą jednak stanowić zagrożenie dla zdrowia, ponieważ mogą być zanieczyszczone Salmonellą. Choroby przenoszone przez żywność mogą być szczególnie niepokojące dla osób z osłabionym układem odpornościowym, takich jak osoby poddawane leczeniu nowotworów. Surowe produkty jajeczne są najczęstszymi sprawcami chorób przenoszonych przez żywność wywołanych przez Salmonellę. Warto jednak zauważyć, że tylko około 1 na 20 000 produkowanych jaj rocznie może zostać skażonych bakterią. Uważa się, że zawartość alkoholu w ajerkoniaku może chronić przed tymi patogenami. Jednak nie ma wystarczających dowodów naukowych na poparcie tego stwierdzenia. Ze względów bezpieczeństwa zaleca się podgrzanie ajerkoniaku przed wypiciem. Bezpieczna minimalna temperatura gotowania jajek wynosi 60 °C. Mieszanie żółtek jaj z cukrem pozwoli podgrzać tę mieszaninę do 71 °C, co, jak się uważa, zabija większość patogenów. Inne opcje to użycie pasteryzowanych lub poddanych obróbce cieplnej jajek - lub wybór wersji wegańskich. Należy pamiętać, że kupione w sklepie wersje ajerkoniaku są pasteryzowane i nie wymagają ogrzewania.

Podsumowując

Ajerkoniak to świąteczny napój, który cieszy się popularnością na całym świecie. Jego korzenie sięgają już średniowiecznej Europy. Zazwyczaj składa się z surowych żółtek jaj, tłustej śmietany, cukru i przypraw. W zależności od przepisu może zawierać nuty wanilii, przypraw korzennych lub kokosa. Często ajerkoniak jest wzbogacony destylowanymi alkoholami, takimi jak brandy, rum i whisky. Wpływa to zarówno na jego smak, jak i profil odżywczy. Chociaż uważa się, że alkohol zabija wszelkie potencjalne patogeny w surowych jajach, nie ma wystarczających dowodów na to, że tak jest. Jeśli obawiasz się chorób przenoszonych przez żywność, rozważ podgrzanie domowej roboty ajerkoniaku.