Na diecie ketogenicznej schudniesz, ale niekoniecznie zdrowo

01.04.2019
Aktualizacja: 07.05.2019 11:45
Dieta ketogeniczna - na czym polega?

Dieta ketogenna stała się w ostatnich latach niezwykle popularna. W Polsce liczba wyszukiwań na jej temat wzrosła drastycznie na początku 2018 roku i stale idzie w górę. Jednak czy warto ją stosować i jaki ma wpływ na nasze zdrowie?

Pomimo swojej popularności dieta ketogenna (inaczej dieta ketogeniczna, ketodieta) nie jest sposobem odżywiania zalecanym przez profesjonalnych dietetyków i żywieniowców. Powstający co roku ranking diet najlepszych pod względem zdrowotnym, publikowany na platformie U.S. News and World Report i wybierany przez międzynarodowy panel ekspertów w dziedzinie medycyny i dietetyki opublikował na początku tego roku listę najlepszych prozdrowotnych diet. Dieta ketogenna plasuje się na... dopiero 38. miejscu z wynikiem 2,1 na 5 możliwych punktów, zajmując jedno z najniższych miejsc na całej liście.

Dowiedz się więcej: Dukana najgorsza, śródziemnomorska najlepsza. Zobacz ranking

Dieta ketogeniczna - dlaczego jest uważana za niezdrową?

Dlaczego nie powinno się przechodzić na dietę ketogenną i co sprawia, że jest ona tak niezdrowa? Aby odpowiedzieć na to pytanie trzeba zacząć od samego początku. Zatem czym charakteryzuje się dieta ketogenna?

Jej głównym założeniem jest spożywanie dużej ilości tłuszczu przy bardzo niskim spożyciu węglowodanów. Opiera się na proporcji wagowej tłuszczu do łącznej ilości białek i węglowodanów 4:1 lub 3:1, co znaczy że na każde 4g (3g) tłuszczu przypada łącznie 1g białek i węglowodanów. W porównaniu z normalną dietą, w której rozkład energii pochodzącej z węglowodanów wynosi około 49%, tłuszczów i białka odpowiednio 35% i 16%, klasyczna dieta ketogenna w aż 90% opiera się na tłuszczu (8% białko i 2% węglowodany). Różnice są ogromne.

Jak dieta ketogenna wpływa na nasz metabolizm?

Jakie efekty dają tak olbrzymie restrykcje żywieniowe? Po wykorzystaniu własnych rezerw glukozy organizm przestawia się na zużywanie własnych zapasów tłuszczowych jako źródła energii. Efektem tych przemian w naszym organizmie jest powstawanie kwasów tłuszczowych, a następnie ketonów, a co za tym idzie wywołanie stanu ketozy. Podsumowując, podczas stosowania diety ketogenicznej w organizmie występuje stan metaboliczny podobny do stanu w trakcie głodzenia.

Jakie są efekty stosowania takiej diety? Po pierwsze ze względu na ogromną ilość tłuszczu w diecie, może dojść do podwyższenia poziomu cholesterolu, przedwczesnej miażdżycy naczyń i zwiększenia ryzyka chorób sercowo-naczyniowych (pierwsza przyczyna zgonu w Polsce i na świecie!). Dlatego kluczowe jest jaki rodzaj tłuszczu (zwierzęcy/roślinny) będzie przeważał w diecie. Co więcej taki rodzaj diety zwiększa również ryzyko powstania niealkoholowego stłuszczenia wątroby.

Skutki zdrowotne diety ketogenicznej?

Badania pokazują, że dieta ketogenna jest dietą obciążającą zarówno nerki, jak i wątrobę, dlatego powinna być stosowna pod ścisłym nadzorem. Często jej długie stosowanie wiąże się również z wieloma efektami ubocznymi, takimi jak: uczucie ciężkości po jedzeniu, zgaga, wzdęcia czy zaparcia. Warto wspomnieć również, że dieta ketogenna, ze względu na to, że jest dietą ekstremalnie niekompletną, może prowadzić do powstania licznych niedoborów w naszym organizmie. Prowadzi to między innymi zaparć, ale również zwiększa ryzyko powstania osteoporozy i złamań.

Szybka utrata masy - czy to zdrowe?

W takim razie skąd wzięła się tak duża popularność tej diety? Odpowiedź jest prosta - taki sposób żywienia prowadzi do bardzo szybkiej utraty masy ciała. Jednak, sukcesem jest nie sama utrata wagi, ale jej utrzymanie w dłuższym okresie czasu. W przypadku diety ketogenicznej bardzo szybko pojawia się efekt jo-jo. Wynika to z tego, że jej odchudzający efekt jest spowodowany przede wszystkim tym, że zjadamy mniej kalorii niż przed jej zastosowaniem, a po schudnięciu często wracamy do starego sposobu żywienia. Nie zmienia ona więc nawyków żywieniowych i ma charakter krótkoterminowy.

Dieta ketogenna - kto może stosować?

Zatem czy istnieje grupa osób, u których dieta ketogenna jest rzeczywiście wskazana? Tak, taki sposób żywienia jest stosowany w medycynie w zasadzie tylko i wyłącznie u dzieci cierpiących na padaczkę lekooporną. W innych przypadkach jej stosowanie nie jest zalecane.

Podsumowując, dieta ketogenna prowadzi do szybkiej utraty masy ciała w stosunkowo krótkim czasie, jednak jej efekty nie są długotrwałe i mogą negatywnie wpłynąć na nasze zdrowie. Pomimo tego, jeśli zdecydujecie się ją zastosować, najlepiej zrobić to pod okiem doświadczonego lekarza i dietetyka.

Źródła:
1. U.S. News & World Report 2019 Best Diets. [online]. [przeglądany 30.03.2019]. Dostępny w:https://health.usnews.com/best-diet/best-diets-overall
2. Kosinski C, Jornayvaz FR. Effects of Ketogenic Diets on Cardiovascular Risk Factors: Evidence from Animal and Human Studies.Nutrients. 2017 May 19;9(5).
3. Paoli A. Ketogenic diet for obesity: friend or foe? Int J Environ Res Public Health. 2014 Feb 19;11(2):2092-107
4. Dudzińska M. (2015). Dieta ketogenna. Kiedy nie pomagają leki przeciwpadaczkowe. Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL.