To, czy jedząc, stoisz, czy siedzisz, wpływa na smak posiłku!

21.07.2019
Aktualizacja: 22.07.2019 10:56
Jak odczuwamy smak

Często zdarza ci się jeść w biegu? A może wolisz delektować się posiłkiem w spokoju, przy stole. Najnowsze badania pokazują, że postawa twojego ciała w trakcie jedzenia posiłku może wpływać na to, jak odczuwamy jego smak!

Lato jest często wypełnione imprezami plenerowymi i jedzeniem z food tracków. Oznacza to, że spędzasz więcej czasu, stojąc i jedząc, niż delektując się potrawami przy stole. Tymczasem naukowcy twierdzą, że jeżeli chcesz naprawdę cieszyć się posiłkiem, lepiej nie jedz na stojąco! Nowe badania opublikowane w czasopiśmie Journal of Consumer Research wskazują, że postawa wpływa na postrzeganie smaku. Wykazano, że smak żywności jest lepszy, gdy siedzisz, a nie gdy zjadasz posiłek na stojąco. Główny autor badania — Dipayan Biswas, profesor marketingu na University of South Florida, jest ekspertem w zakresie efektów intermodalnych i przyjrzał się, w jaki sposób zmysł przedsionkowy, który jest odpowiedzialny za równowagę, postawę i orientację przestrzenną, wchodzi w interakcję ze zmysłem smaku.

Jak odczuwamy smak?

Smak jest odczuciem powstającym, gdy pokarm w ustach reaguje chemicznie z komórkami receptorów znajdującymi się na kubkach smakowych w jamie ustnej, głównie na języku. Zmysł ten, wraz z zapachem i stymulacją nerwu trójdzielnego (nerw rejestrujący teksturę, ból i temperaturę), określają smaki żywności i innych substancji. Ludzie mają receptory smaku na kubkach smakowych i innych obszarach, w tym górnej powierzchni języka i nagłośni. Natomiast za samo postrzeganie smaku odpowiedzialna jest kora smakowa. Nasz język pokryty jest tysiącami małych guzków zwanych brodawkami, które są widoczne gołym okiem. W każdej brodawce znajdują się setki kubków smakowych. W tylnej i przedniej części języka znajduje się między 2000 a 5000 kubków smakowych. Inne znajdują się na podniebieniu, po bokach i z tyłu ust oraz w gardle. Każdy kubeczek smakowy zawiera 50 do 100 komórek receptora smaku. Odczuwamy pięć różnych podstawowych smaków: słodki, kwaśny, słony, gorzki i umami. Na sam smak wpływa wiele czynników i innych zmysłów. Okazuje się, że na jego postrzeganie może wpłynąć także twoja postawa!

Jak postawa ciała wpływa na zmysł smaku?

Profesor Dipayan Biswas odkrył, że utrzymywanie pozycji stojącej nawet przez kilka minut wywołuje stres fizyczny, tłumiąc kubki smakowe. Siła grawitacji popycha krew do niższych części ciała, powodując, że serce ciężej pracuje, aby pompować krew z powrotem do góry ciała, przyspieszając jego bicie. Aktywuje to oś podwzgórze-przysadka nadnercza (HPA) i prowadzi do zwiększonego stężenia kortyzolu, hormonu stresu. Ta reakcja łańcuchowa zmniejsza wrażliwość sensoryczną, która wpływa na ocenę smaku żywności i napojów, postrzeganie temperatury żywności i ogólną wielkość porcji.

Krakersy i ciasteczka – co pokazały badania?

Kiedy ludzie doświadczają dyskomfortu, produkty, które normalnie smakują dobrze, nie wydają się przyjemne dla podniebienia. Biswas potwierdził swoją hipotezę, przeprowadzając badanie wśród 350 uczestników. Oceniali oni smakowitość krakersów. Co ciekawe, osoby, które stały, dawały im mniej korzystną ocenę niż te, które siedziały na wygodnym krześle. Naukowcy dostarczyli następnie uczestnikom klasyczne ciasteczka z lokalnej restauracji, które były testowane i powszechnie uważane za przyjemne przez degustujących je klientów. Badani, którzy siedzieli, oceniali je jako najsmaczniejsze. Jednak gdy piekarz zmienił przepis i sprawił, że smak stał się nieprzyjemny przez dodanie dodatkowej ¼ szklanki soli, wyniki były odwrotne. Uczestnicy, stojąc, nie zauważyli, że ciasteczka smakują bardziej słono. To odkrycie pokazuje, że pozycja stojąca podczas jedzenia powoduje gorsze odczuwanie smaków i faktycznie może wpływać na jego odczuwanie.

Jedzenie w stresie – jaki ma na nas wpływ?

Profesor Biswas rozszerzył badanie, wywołując u pacjentów dodatkowy stres. Wymagał od uczestników wypróbowania przekąsek owocowych podczas noszenia torby z zakupami, naśladując to, co dzieje się, gdy ktoś kosztuje próbki produktu w sklepie spożywczym. Zarówno siedzący, jak i stojący uczestnicy zgłaszali, że dodatkowa waga powoduje, że produkt spożywczy smakuje jeszcze gorzej. Podkreśla to mechanizm leżący u podstaw stresu fizycznego, który oddziałuje na wpływ postawy na ocenę smaku.

Czy postawa wpływa również na temperaturę?

Zespół badaczy przetestował także wpływ postawy na postrzeganie temperatury posiłków. Uczestnicy otrzymali do picia kubki gorącej kawy. Ci, którzy wstawali, mówili, że nie jest tak intensywna, jak ci, którzy siedzieli. Jednak pili mniej niż osoby siedzące, co sugeruje, że stres fizyczny tłumi apetyt. Jedzenie w pozycji stojącej może również pomóc w długoterminowych celach odchudzania. W szczególności jedzenie w pozycji stojącej (w porównaniu do siedzenia) prowadzi do mniejszej konsumpcji.

Źródło: Dipayan Biswas, Courtney Szocs, Annika Abell. Extending the Boundaries of Sensory Marketing and Examining the Sixth Sensory System: Effects of Vestibular Sensations for Sitting versus Standing Postures on Food Taste Perception. Journal of Consumer Research, 2019