Dieta sokowa – sprawdź, czy warto

28.09.2019
Aktualizacja: 30.09.2019 10:27
Dieta sokowa

W ostatnich latach popularność detoksu sokowego, czyli inaczej diety sokowej, bardzo wzrosła. Coraz więcej firm cateringowych ma ten rodzaj diety w swojej ofercie. Czy ten popularny rodzaj diety jest bezpieczny i czy faktycznie oczyszcza organizm z toksyn? 

Na czym polega dieta sokowa?

Dieta, czy inaczej detoks sokowy, to okres, w którym pijesz wyłącznie soki lub czasami inne klarowne płyny, takie jak woda i herbata. Wiele diet sokowych obejmuje powstrzymywanie się od jedzenia innych pokarmów i picie wyłącznie soków, podczas gdy niektóre pozwalają także na spożywanie określonych pokarmów stałych. Liczba spożywanych kalorii jest zwykle bardzo ograniczona. Ekstremalne diety sokowe trwają zwykle tylko kilka dni (na ogół od trzech do siedmiu). Natomiast diety sokowe, które pozwalają na spożywanie stałych produktów i co za tym idzie większej liczby kalorii, są czasem zalecane na dłuższy okres. Diety zawierające wyłącznie soki są zazwyczaj wegetariańskie i mogą być również wegańskie, chociaż niektóre plany odchudzające dopuszczają dodatek miodu lub jogurtu do soków.

Kto decyduje się na dietę sokową?

Wiele osób, które przechodzą na dietę sokową, nie tylko stara się schudnąć, ale także chce wzbogacić dietę w składniki odżywcze oraz oczyścić organizm z toksyn. Jednak istnieje niewiele dowodów naukowych na poparcie diety sokowej jako rozsądnego podejścia do zdrowego odżywiania. Ponadto, jeśli przestrzegasz tego rodzaju diety dłużej niż kilka dni, jest mało prawdopodobne, że zaspokoisz wszystkie swoje potrzeby żywieniowe. Krótko mówiąc, dieta sokowa ma bardzo małą liczbę kalorii, ale również niską wartość odżywczą.

Owoce i warzywa są ważną częścią zrównoważonej diety i wszyscy powinniśmy dążyć do spożywania minimum pięciu ich porcji dziennie. Zróżnicowany wybór owoców i warzyw zapewnia w twojej diecie odpowiednią ilość witamin, składników mineralnych, przeciwutleniaczy i błonnika. Jednak szklanka soku nie jest równa całej marchewce czy jabłku. Wynika to z faktu, że sok zawiera dużo mniej błonnika i dużo więcej cukru niż 1 owoc. W dodatku soki owocowe mają na ogół wysoki indeks glikemiczny.

Jakich składników może brakować na diecie sokowej?

Samo wyciskanie soku eliminuje pewne składniki odżywcze. Tak jak wspomniano, soki zawierają małe ilości błonnika pokarmowego. Kolejnym składnikiem, którego może brakować na diecie sokowej, jest żelazo. Dieta sokowa nie dostarcza także niezbędnych kwasów tłuszczowych omega-3, które obniżają poziom cholesterolu i są potrzebne do prawidłowego funkcjonowania mózgu. Innym ważnym makroskładnikiem, którego na ogół brakuje w diecie sokowej, jest białko. Podsumowując, dieta sokowa jest silnie niedoborowa.

Czy na diecie sokowej można schudnąć?

Dieta sokowa oczywiście wiąże się z utratą masy ciała. Wynika to z faktu, że eliminuje ona tłuszcz i charakteryzuje się ogromnym deficytem energetycznym. Jednak utrata masy ciała jest na ogół krótkoterminowa. Diety sokowe często prowadzą do efektu jojo, ponieważ są dietami krótkotrwałymi, po których zakończeniu wracasz do poprzednich nawyków żywieniowych.

Co z cukrem?

Soki, również te naturalne i świeżo wyciskane, zawierają duże ilości cukru. W dodatku są one na ogół pozbawione błonnika, co oznacza, że cukier szybciej wchłania się do krwiobiegu, niż gdybyś zjadł cały owoc. Połączenie szybkiego wzrostu poziomu cukru we krwi i braku błonnika może powodować głód i apetyt i sprawiać, że będziesz rozdrażniony. Co więcej, codzienne wypijanie dużych ilości cukru sprzyja próchnicy.

Czy dieta sokowa wspomaga detoks organizmu?

Detoks za pomocą diety to mit. Nasze ciała mają wbudowany własny system detoksykacji, który obejmuje wątrobę, nerki, płuca, jelita i skórę. Nie musisz więc przestrzegać diety sokowej, aby rozpocząć proces detoksykacji – twoje ciało ciężko pracuje, aby zrobić to za ciebie na bieżąco. Dlatego nie daj się nabrać na sprytne sztuczki marketingowe, żadna dieta nie ma nic wspólnego z detoksem.

Dla kogo dieta sokowa nie jest zalecana?

Dieta sokowa nie jest zdrowym wyborem i ma więcej wad niż zalet. Jeżeli jednak się na nią zdecydujesz, pamiętaj, że nie powinno się tego robić w niektórych wypadkach:

  • cukrzyca
  • choroba przewlekła (między innymi nerek i wątroby)
  • przyjmowanie niektórych leków (częste interakcje z sokiem grejpfrutowym)
  • ciąża i karmienie piersią
  • podeszły wiek lub wiek poniżej 18 lat
  • padaczka
  • niedokrwistość lub niskie ciśnienie krwi
  • zaburzenia odżywiania w przeszłości (anoreksja, bulimia, ortoreksja itp.)

Niebezpieczeństwa związane z dietą sokową

Skutki uboczne detoksu sokowego mogą obejmować:

  • zmęczenie
  • zawroty głowy
  • zaparcie
  • biegunkę

Zatrzymaj post i natychmiast skontaktuj się z lekarzem, jeśli wystąpią:

  • mdlenie
  • wymioty
  • ciężka biegunka
  • niskie ciśnienie krwi
  • ekstremalne zawroty głowy

Podsumowując

Przed rozpoczęciem jakiegokolwiek nowego programu dietetycznego ważne jest, aby zasięgnąć porady lekarza i dietetyka. Dieta sokowa, chociaż krótkoterminowo może prowadzić do spadku masy ciała, nie jest zdrowym sposobem odżywiania i może prowadzić do większej ilości problemów zdrowotnych niż korzyści. Ogólnie zdrowsze jest włączenie soków i koktajli warzywno-owocowych do dobrze zbilansowanej diety niż przechodzenie na detoks sokowy.