Zamknij

Zespół jelita drażliwego (wzdęcia, ból): co jeść, a czego nie jeść?

01.04.2021
Aktualizacja: 01.04.2021 19:25
Zespół jelita drażliwego - co jeść, a czego nie jeść?
fot. Shutterstock

Zespół jelita drażliwego postać bólowo-wzdęciowa może dawać nieprzyjemne dolegliwości, zwłaszcza po zjedzeniu niektórych produktów. Dowiedz się, co można jeść, a co jest zakazane przy tej postaci choroby.

Zespół jelita drażliwego (IBS) to bardzo powszechna choroba przewodu pokarmowego – szacuje się, że cierpi na nią około 20 proc. populacji. Wyróżnia się kilka postaci tej choroby, m.in. postać biegunkową, zaparciową, a także bólowo-wzdęciową.

Pierwsze objawy zespołu jelita drażliwego zwykle pojawiają się około 30. roku życia. Zalicza się do nich:

U chorych może pojawić się te refluks żołądkowo-przełykowy.

Zespół jelita drażliwego postać bólowo-wzdęciowa: ogólne zalecenia

Najlepszą i najskuteczniejszą metodą leczenia jest zmiana sposobu żywienia. Oczywiście w ostrych stanach choroby konieczne jest włączenie farmakoterapii, ale o tym decyduje lekarz.

Przy zespole jelita drażliwego zaleca się:

  • ograniczenie picia alkoholu,
  • spożywanie posiłków o regularnych porach i w spokojnej atmosferze,
  • powolne jedzenie (każdy kęs jedzenia powinien być dokładnie pogryziony i przeżuty),
  • unikanie posiłków późnym wieczorem,
  • dbanie o higienę sny (kładzenie się około 22.00),
  • ograniczenie węglowodanów (powodują wzdęcia),
  • ograniczenie nabiału oraz produktów z pszenicy (powodują wzdęcia),
  • gotowanie w wodzie lub na parze, a także pieczenie w pergaminie lub folii aluminiowej.

Dietą, która jest poleca osobom cierpiącym na zespół jelita drażliwego jest dieta FODMAP. Jest to skrót od fermantable oligo-, di-, monosaccharides and polyols (fermantujących oligo-, di- monosacharydów oraz polioli). Są to węglowodany, które u części osób powodują problemy trawienne. Metoda FODMAP polega na wykluczeniu ich wszystkich, a potem stopniowym wprowadzaniu na nowo. To skomplikowana dieta, którą najlepiej stosować pod nadzorem dietetyka.

Co może powodować wzdęcia?

Przyczyną nadmiernej ilości gazów i tym samym wzdęć mogą być:

  • żywność przetworzona,
  • napoje gazowane,
  • obfite i ciężkostrawne posiłki z dużą zawartością białka i tłuszczu,
  • niektóre produkty, np. mleko, warzywa strączkowe i kapustne, pszenica.

Zespół jelita drażliwego postać bólowo-wzdęciowa: co można jeść?

W przypadku IBS postaci bólowo-wzdęciowej zaleca się stosowanie diety lekkostrawnej z indywidualnym doborem produktów, które nie nasilają przykrych dolegliwości. Zaleca się również dodawanie jednej łyżki siemienia lnianego do codziennej owsianki, zupy, jogurtu czy deseru.

Grupy produktów Produkty zalecane
Mleko i produkty mleczne twarożki, jogurty, kefiry, maślanka, mleko i produkty bezlaktozowe przy nietolerancji laktozy
Produkty zbożowe pieczywo typu graham, drobne kasze, płatki zbożowe, gryka, kukurydza, owies, polenta, komosa, ryż, orkisz
Mięso, produkty alternatywne chude, np. kurczak, indyk, jagnięcina, cielęcina, jaja, chude ryby, np. dorsz, chude wędliny, tofu, tempeh
Tłuszcze masło i margaryny miękkie, wysokiej jakości oleje roślinne
Warzywa młode, bez błon, włókien i skóry, np. marchew, ogórek, bakłażan, fasolka szparagowa, sałata, papryka, ziemniaki, pomidory, cukinia, szpinak, imbir
Owoce dojrzałe, pieczone i gotowane, np. banany, borówki, melon, grejpfrut, winogrona, cytryny, limonki, mandarynki, pomarańcze, maliny, rabarbar, truskawki
Napoje woda, słaba herbata, herbatki ziołowe
Przyprawy łagodne przyprawy, np. sok z cytryny, świeże zioła, np. koperek, bazylia

Zespół jelita drażliwego postać bólowo-wzdęciowa: czego nie jeść?

Przy zespole jelita drażliwego należy wykluczyć z diety produkty tłuste i smażone, a także zawierające duże ilości cukru. Ostrożnie należy podchodzić do produktów zawierających laktozę.

Grupy produktów Produkty przeciwwskazane
Mleko i produkty mleczne sery żółte, ser typu feta, mleko, tłusty twaróg
Produkty zbożowe chleb pszenny, bułki, tosty, biszkopty, makarony pszenne, otręby
Mięso, produkty alternatywne tłuste gatunki, wędzone, pieczone i smażone, tłuste wędliny
Tłuszcze smalec, śmietana, margaryny twarde
Warzywa marynowane, zasmażone, kapustne, strączkowe, cebulowe (czosnek, cebula), fasola, rzodkiewka, kalafior, brokuły, szparagi, karczochy, szalotka, por, buraki, seler, kukurydza cukrowa
Owoce niedojrzałe, marynowane, suszone z dużą zawartością błonnika, np. śliwki, czereśnie, wiśnie, jabłka, gruszki, mango, nektarynki
Napoje mocne napary, napoje gazowane
Przyprawy ostre przyprawy, np. ocet, pieprz, chilli, musztarda, curry
Pozostałe syrop wysokofruktozowy, miód, produkty słodzone sorbitolem, ksylitolem, mannitolem, bezcukrowe gumy do żucia

Ważne!

W przypadku zespołu jelita drażliwego w postaci bólowo-wzdęciowej lekarz może zalecić stosowanie probiotyku.

Uwaga!

Powyższa porada nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku jakichkolwiek problemów ze zdrowiem należy skonsultować się z lekarzem.

Bibliografia:

  • "Jelita wiedzą lepiej. Jak zrewolucjonizować sposób odżywiania i zmienić od wewnątrz swoje ciało", Michael Mosley, Wydawnictwo Otwarte, Kraków 2018
  • "Zalecenia dietetyczne dla pacjentów z zespołem jelita drażliwego (IBS)", opracowane przez dr inż. Danutę Grajewską, Polskie Towarzystwo Dietetyczne