Zamknij

Indeks glikemiczny i ładunek glikemiczny. Czym się różnią?

25.02.2022
Aktualizacja: 25.02.2022 12:05
Indeks a ładunek glikemiczny - różnice
fot. Shutterstock

Dla osób, które muszą kontrolować poziom cukru we krwi, a więc przede wszystkim dla cukrzyków, niezwykle ważnym parametrem jest indeks glikemiczny produktu. Wprowadzono też bardziej dokładny wskaźnik, którym jest ładunek glikemiczny. Czym się różnią te parametry?

  1. Indeks glikemiczny – co to jest?
  2. Co wpływa na wysokość indeksu glikemicznego?
  3. Ładunek glikemiczny – co to jest?

Indeks glikemiczny (IG) to parametr, który pokazuje, jak szybko po spożyciu konkretnego produktu następuje wzrost stężenia glukozy we krwi. Natomiast ładunek glikemiczny (ŁG) określa, w bardzo dany posiłek wpłynie na glikemię poposiłkową. Jest istotny, ponieważ sam indeks glikemiczny nie daje pełnej informacji o produkcie, bo mówi jedynie o szybkości wzrostu stężenia cukru we krwi, w przypadku ładunku glikemicznego natomiast dowiadujemy się, jak duży może być ten wzrost. W przypadku obu parametrów jest tak, że im są niższe, tym lepiej dla chorego.

Indeks glikemiczny – co to jest?

Indeks glikemiczny określa, o ile procent podniesie się poziom cukru we krwi po spożyciu 50 g węglowodanów danego produktu (białka i tłuszcze mają zerowy IG). Oblicza się go w odniesieniu do produktu referencyjnego, jakim jest glukoza, której indeks glikemiczny wynosi 100. Nie trzeba tego jednak robić samemu, bo istnieją gotowe tabele z informacjami o wartościach indeksu glikemicznego popularnych produktów spożywczych.

Indeks glikemiczny klasyfikuje produkty żywnościowe na podstawie ich wpływu na stężenie glukozy we krwi i tego, jak szybko pojawią się zmiany. Mniejszy IG świadczy o wolniejszym wzroście poposiłkowej glikemii.

W zależności od wysokości wskaźnika IG produkty podzielono na trzy grupy:

  • do 50 IG – niski indeks glikemiczny
  • 50-70 IG – średni indeks glikemiczny
  • powyżej 70 IG – wysoki indeks glikemiczny

Produkty o niskim indeksie glikemicznym spowalniają wchłanianie glukozy i przez dłuższy czas powodują łagodne zwiększanie glikemii i powolne wydzielanie insuliny po posiłku. Produkty o wysokim indeksie glikemicznym są szybko trawione i wchłaniane w przewodzie pokarmowym – dochodzi wtedy do gwałtownego zwiększenia glikemii poposiłkowej, gwałtownego wydzielania insuliny, a następnie szybkiego zmniejszenia się stężenia glukozy we krwi, co skutkuje zwiększeniem wydzielania glukagonu i zwiększeniem łaknienia.

Co wpływa na wysokość indeksu glikemicznego?

Indeks glikemiczny określa, jak zachowuje się dany produkt pojedynczo. Jest też zależny od wielu czynników, w tym m.in. stopnia rozdrobnienia produktu, stopnia jego przetworzenia i dojrzałości, formy skrobi występującej w produkcie czy zawartości błonnika. Produkty wysoko przetworzone mają wyższy Indeks glikemiczny niż naturalne. Produkty surowe lub niedojrzałe (np. zielone banany) mają zazwyczaj niższy IG niż produkty gotowane czy dojrzałe (chodzi tutaj o formę zawartej w nich skrobi). Dla przykładu:

  • zielony banan: IG 40
  • dojrzały banan: IG 79
  • marchew surowa: IG 30
  • marchew gotowana: IG 80

Mimo tych ograniczeń IG jest podstawowym parametrem, który powinny brać pod uwagę osoby z cukrzycą podczas komponowania swojej diety. Stosowanie diety o wysokim IG powoduje nawracającą hiperglikemię poposiłkową i hiperinsulinemię, która występuje szczególnie u osób z nadwagą, otyłością oraz insulinoopornością.

Ładunek glikemiczny – co to jest?

Ładunek glikemiczny (ŁG) to wartość liczbowa, uwzględniająca zarówno jakość, jak i ilość węglowodanów w produkcie. Oblicza się go poprzez pomnożenie IG produktu przez ilość zawartych w nim węglowodanów (w gramach), wynik należy następnie podzielić przez 100. Im większy jest ŁG produktu, tym większego wzrostu stężenia glukozy we krwi można się spodziewać po jego spożyciu.

Ładunek glikemiczny:

  • poniżej 10 – niski ŁG
  • 11-19 – średni ŁG
  • powyżej 20 – wysoki ŁG

Badania naukowe donoszą, że ładunek glikemiczny diety stanowi niezależny czynnik ryzyka wystąpienia zawału serca, cukrzycy typu 2, a także nowotworów.

Ładunek glikemiczny jest bardziej dokładnym niż IG wskaźnikiem tego, jak gwałtowny i wysoki będzie wzrost poziomu glukozy we krwi. To parametr szczególnie przydatny w przypadku niektórych owoców, które mogą mieć wysoki indeks glikemiczny, ale niską zawartość węglowodanów, w związku z czym po ich spożyciu poziom glukozy we krwi nie będzie bardzo wysoki.

Uwaga!

Powyższa porada nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku jakichkolwiek problemów ze zdrowiem należy skonsultować się z lekarzem.

Źródło: Mp.pl / Diabetyk24.pl