Dieta w nadczynności tarczycy – czy ma znaczenie?

03.08.2019
Aktualizacja: 05.08.2019 12:10
Nadczynność tarczycy dieta

Nadczynność tarczycy jest coraz częściej występującym schorzeniem. Choruje na nią aż 1-2% polskiej populacji. Dotyka głównie kobiet, a najczęstszą przyczyną jej wystąpienia jest choroba Gravesa i Basedowa (może być spowodowana także przez guzki tarczycy). Dietetyczne przyczyny nadczynności tarczycy są rzadkie, chociaż nadmiar jodu w diecie jest związany z tą chorobą.

Nadczynność tarczycy – przyczyny, objawy

Nadczynność tarczycy jest chorobą, w której narząd ten wytwarza zbyt dużą ilość hormonów. Ilość ta przewyższa potrzeby organizmu i przyczynia się do wystąpienia wielu objawów niepożądanych. Należą do nich:

  • nadmierne pobudzenie, nerwowość i niepokój
  • ciągłe uczucie ciepła
  • zwiększone pocenie się
  • drżenie rąk
  • niska masa ciała, pomimo dużego apetytu
  • biegunki
  • kołatanie serca
  • wytrzeszcz oczu

Jak leczy się nadczynność tarczycy?

Jeżeli zauważyłeś u siebie opisane objawy, zgłoś się do lekarza. Nadczynność tarczycy, jeśli jest nieleczona, prowadzi do poważnych skutków zdrowotnych (takich jak na przykład zaburzenia rytmu serca, osteoporoza) zwłaszcza u kobiet ciężarnych. Wybór metody leczenia zależy przede wszystkim od przyczyny wystąpienia choroby. Może zostać zastosowane leczenie farmakologiczne, które ma na celu zmniejszenie produkcji hormonów tarczycy. Stosuje się również leczenie jodem promieniotwórczym, a także metody chirurgiczne.

Czy istnieje dieta, której powinieneś przestrzegać, jeśli chorujesz na nadczynność tarczycy?

Nie ma określonej diety, którą powinno się stosować w nadczynności tarczycy, jednak badania pokazują, że pewne składniki diety mogą działać zapobiegawczo na wystąpienie choroby. Zatem co może mieć znaczenie w nadczynności tarczycy? 

  • jod
  • wapń
  • witamina D
  • kwasy tłuszczowe omega -3
  • kofeina
  • dieta wegańska

Niedobór i nadmiar jodu a tarczyca, czyli jakie znaczenie ma jod w nadczynności tarczycy?

Do tego, aby nasza tarczyca sprawnie wytwarzała hormony, potrzebne jest około 150 mikrogramów jodu dziennie. Jest on zatem kluczowym składnikiem, potrzebnym do pracy tego organu. Jego odpowiednia ilość zmniejsza ryzyko powstania wola i guzków tarczycy, dlatego może zapobiegać powstaniu nadczynności tarczycy. Jednak jego nadmierne ilości w diecie mogą przyczynić się do jej wywołania. Dlatego nie powinno się zjadać dużych ilości tego składnika mineralnego. Jod obecny jest przede wszystkim w jodowanej soli, algach i wodorostach morskich i tłustych rybach morskich (z tego względu ogranicz ich spożycie do 2-3 razy tygodniowo). Często jest on także obecny w niektórych suplementach.

Do diety dodaj źródła wapnia i witaminy D

Hormony tarczycy mają wiele ważnych funkcji w naszym organizmie. Jedną z nich jest regulacja metabolizmu i przebudowy tkanki kostnej. Nadmiar hormonów przyspiesza obrót kostny. W efekcie u osób cierpiących na nadczynność tarczycy powszechnym zjawiskiem jest zmniejszenie gęstości mineralnej kości, a nieleczona nadczynność tarczycy może łatwo doprowadzić do osteoporozy. Dlatego, jeżeli chorujesz na nadczynność tarczycy, wprowadź do diety produkty bogate w wapń, takie jak:

  • nabiał
  • orzechy
  • suszone owoce
  • nasiona
  • jarmuż
  • szpinak
  • kapustę włoską
  • brokuły
  • roślinne produkty wzbogacane, takie jak tofu czy mleka roślinne

Na zdrowie kości znacząco wpływa także odpowiednia podaż witaminy D. Niestety jej ilości w produktach żywnościowych są bardzo małe, a synteza skórna zachodzi tylko w określonych warunkach. Dlatego warto pamiętać również o suplementacji tej witaminy. Dawkę najlepiej dobrać pod okiem lekarza.

Wzbogać dietę w kwasy tłuszczowe omega-3

Ze względu na częste autoimmunologiczne podłoże nadczynności tarczycy warto wzbogacić dietę w zdrowe tłuszcze. Mowa o kwasach tłuszczowych z rodziny omega-3, które wykazują działanie stymulujące układ odpornościowy. Dlatego wzbogać swoją dietę w olej lniany, oliwę z oliwek, orzechy, zwłaszcza włoskie. Pamiętaj także o odpowiedniej ilości tłustych ryb morskich.

Unikaj kofeiny, która działa pobudzająco

Jak wiadomo, nadczynność tarczycy objawia się nadmiernym pobudzeniem, uczuciem niepokoju, drżeniem rąk i ogólną nerwowością i nadpobudliwością. Żywność i napoje zawierające kofeinę, takie jak kawa, herbata, napoje gazowane i czekolada, mogą nasilać objawy nadczynności tarczycy i prowadzić do zwiększonego niepokoju, nerwowości, drażliwości i szybkiego rytmu bicia serca. Dlatego unikanie lub ograniczenie spożycia jej źródeł może być dobrym rozwiązaniem. Spróbuj zastąpić napoje z kofeiną naturalnymi ziołowymi herbatami lub wodą.

Dieta wegańska a nadczynność tarczycy

Wiemy, że dieta oparta na produktach roślinnych chroni przed wieloma przewlekłymi chorobami, w tym nadciśnieniem tętniczym, cukrzycą i chorobą wieńcową. Istnieją przypuszczenia, że dieta wegańska może także działać ochronnie i chronić przed wystąpieniem nadczynności tarczycy. Diety oparte na produktach roślinnych mogą być związane z niską częstością występowania chorób autoimmunologicznych ogółem, jak zaobserwowano, badając mieszkańców Afryki Subsaharyjskiej. Pokarmy zwierzęce, takie jak mięso, jaja i produkty mleczne, mogą zawierać wysokie stężenia estrogenów, które są powiązane z autoimmunizacją w badaniach na komórkach i zwierzętach. Co ciekawe, podczas gdy wykluczenie wszystkich pokarmów zwierzęcych wiąże się w badaniach z mniejszym występowaniem nadczynności tarczycy w porównaniu z dietami zawierającymi mięso, diety wegetariańskie, laktoowo- i peskowegetariańskie mają mniejsze właściwości ochronne. Temat ten wymaga jednak większej ilości badań.

Podsumowując

Nadczynność tarczycy powinna być wyrównana farmakologicznie, natomiast racjonalna dieta może wspomagać leczenie.

Źródła:
1. Kosinska A, Syrenicz A, Kosinski B, Granty-Bogacka B, Syrenicz M, Gromniak E. Osteoporosis in thyroid diseases. Polish Journal of Endocrinology. 2015. Vol 56 (2), 185-193.
2. Tonstad S, Nathan E, Oda K, Fraser GE. Prevalence of hyperthyroidism according to type of vegetarian diet. Public Health Nutr. 2015 Jun;18(8):1482-7.
3. ncez.pl