Zamknij

Dieta w leczeniu ran trudno gojących. Jakich składników potrzebuje chory?

18.01.2022
Aktualizacja: 18.01.2022 11:20
leczenie ran a dieta
fot. Shutterstock

Dieta oraz prawidłowa pielęgnacja są kluczowe w leczeniu ran, zwłaszcza tych trudno gojących się, przewlekłych. Dowiedz się, jakich składników potrzebuje chory, by szybciej wrócić do zdrowia.

  1. Trudno gojące się rany, czyli jakie?
  2. Leczenie trudno gojących się ran – najważniejsze zasady żywieniowe

W leczeniu ran istotnych jest kilka czynników, m.in. odpowiednia pielęgnacja, w tym właściwe i regularne oczyszczanie rany, dobór odpowiednich preparatów, opatrunków oraz specjalistycznych terapii, a także odpowiednia dieta – tłumaczy Beata Góralska, pielęgniarka, przewodnicząca Zespołu ds. Profilaktyki Odleżyn i Ran Przewlekłych ze Szpitala Morskiego w Gdyni, i dodaje, że odpowiednia dieta wspomagająca proces gojenia jest szczególnie istotna w leczeniu trudno gojących się ran, np. odleżyn czy owrzodzeń.

Zdaniem ekspertki, nawet najnowocześniejsze sposoby leczenia ran mogą okazać się bezskuteczne, jeśli pacjent nie jest odpowiednio nawodniony i odżywiony.

– Obecność rany zwiększa zapotrzebowanie na składniki odżywcze, co może pogłębiać niedobory pokarmowe. Z tego względu chory wymaga diety o odpowiedniej zawartości energii, białka i innych składników odżywczych, zwłaszcza tych niezbędnych w procesie gojenia ran. Powyższy mechanizm to swego rodzaju błędne koło: niedożywienie sprzyja powstawaniu trudno gojących ran, a ich obecność pogłębia niedożywienie – tłumaczy Beata Góralska.

Trudno gojące się rany, czyli jakie?

O trudno gojących się ranach, określanych też ranami przewlekłymi, mówimy wówczas, gdy nie goją się one przez około sześć tygodni. Najczęściej są to:

  • owrzodzenia goleni – żylne, tętnicze, bądź mieszane,
  • owrzodzenia w przebiegu zespołu stopy cukrzycowej, będące powikłaniem cukrzycy,
  • odleżyny, których powstawanie związane jest z długotrwałym unieruchomieniem.

Do zaburzenia procesu gojenia się rany, a tym samym powstania rany przewlekłej, może przyczynić się wiele czynników. Zalicza się do nich np.

Zaburzenie procesu gojenia może prowadzić do wielu powikłań niebezpiecznych dla zdrowia, a jednocześnie związane jest z wieloma dolegliwościami, m.in. przewlekłym bólem, utrudniającymi codzienne funkcjonowanie zarówno pacjenta, jak i jego opiekuna.

Leczenie trudno gojących się ran – najważniejsze zasady żywieniowe

Obecność trudno gojącej się rany zawsze stanowi wyzwanie dla organizmu, ponieważ zwiększa wydatek energetyczny, a tym samym zapotrzebowanie na energię, ale też na białko, które wpływa na regenerację tkanek.

– Zapotrzebowanie kaloryczne u chorego z raną może być wyższe o około 30-50 proc. niż u osoby zdrowej. Procent ten zależy od rodzaju rany i jej powierzchni, a także od aktywności pacjenta – inne potrzeby ma osoba stale leżąca w łóżku, a inne taka, która jest bardziej mobilna – tłumaczy Beata Góralska.

Chory z trudno gojącymi się ranami potrzebuje:

  • Białka – jest ono kluczowym składnikiem niezbędnym w procesie gojenia ran. Pełni ono funkcję budulcową i odpowiada za regenerację tkanek. Osoby z ranami powinny otrzymywać w posiłkach zwiększoną ilość białka, nawet dwa razy więcej niż osoby zdrowe. Białko składa się z aminokwasów, a jeden z nich – arginina – jest szczególnie istotny w każdej fazie procesu gojenia ran. Źródłem tego aminokwasu są: orzechy i nasiona, rośliny strączkowe, kasza gryczana, ryby i żółty ser.
  • Składników o działaniu antyoksydacyjnym – są one również ważne dla procesu gojenia się ran. Składnikami o działaniu antyoksydacyjnym są m.in. witamina C, witamina E, witamina A, selen oraz cynk. Selen w połączeniu z witaminą E przyspiesza regenerację komórkową oraz łagodzi podrażnienia skóry. Cynk z kolei odpowiada za utrzymanie stabilności błon komórkowych oraz za funkcjonowanie układu immunologicznego. Głównym źródłem tych składników odżywczych są warzywa, owoce, oleje roślinne.

Niestety bardzo często zdarza się, że przygotowanie odpowiednich posiłków dla osoby z trudno gojącymi się ranami jest ogromnym wyzwaniem dla niej samej lub dla jej opiekuna, bo muszą być one nie tylko kompletne, zbilansowane, ale również dobrze tolerowane i urozmaicone.

– W swojej codziennej pracy wyjaśniam pacjentom, jak mogą minimalizować lub wręcz likwidować niedobory żywieniowe oraz jak powinni przygotowywać pełnowartościowe posiłki. Niestety, zdarza się, że chory nie ma apetytu, odmawia jedzenia albo pokrycie zwiększonego zapotrzebowania na energię czy białko jest niemożliwe w ramach tradycyjnej diety – tłumaczy Góralska i dodaje: – Wówczas może być konieczne wykorzystywanie doustnych preparatów odżywczych przeznaczonych dla pacjentów z trudno gojącymi ranami, które w skondensowanej, prostej do spożycia formie zawierają odpowiednią mieszankę substancji wspierających proces odbudowywania tkanek.

Uwaga!

Powyższa porada nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku jakichkolwiek problemów ze zdrowiem należy skonsultować się z lekarzem.

Źródło: PAP