Zobacz, jak powinna wyglądać dieta, jeśli cierpisz na dnę moczanową

11.08.2019
Aktualizacja: 12.08.2019 14:59
Dieta w dnie moczanowej

Dna moczanowa jest nieprzyjemną chorobą, która atakuje stawy. Prawidłowa dieta ma ogromne znaczenie w łagodzeniu bolesnych objawów. Zobacz, co jeść, a czego unikać.

Dna moczanowa jest bolesną postacią zapalenia stawów, która występuje, gdy we krwi pojawia się wysoki poziom kwasu moczowego. Wysokie stężenie tego składnika sprawia, że w organizmie zaczynają tworzyć się kryształy moczanu sodu, które gromadzą się w stawach i wokół nich. W konsekwencji staw ze złogami możne boleć (charakterystyczne są silne bóle napadowe), być obrzęknięty i mieć ograniczoną ruchomość.

Skąd w naszym organizmie nadmiar kwasu moczowego — czyli jakie są przyczyny dny moczanowej?

Kwas moczowy powstaje, gdy organizm rozkłada substancję chemiczną zwaną puryną. Puryny występują naturalnie w twoim ciele, ale również w niektórych produktach spożywczych. Następnie kwas moczowy wydalany jest z organizmu zdrowego człowieka razem z moczem. Jednak u niektórych osób może być on nadmiernie produkowany lub niedostatecznie dobrze usuwany. Dochodzi wtedy do jego kumulacji i dalej do zajęcia stawu.

Kto może zachorować na dnę moczanową?

Dna moczanowa wynika przede wszystkim z nadmiaru kwasu moczowego w organizmie, jednak dotyka tylko co 5. osobę z tym problemem. Do czynników ryzyka dny należą także:

  • płeć męska (mężczyźni chorują 7 razy częściej niż kobiety!)
  • czynniki genetyczne (zaburzenia metabolizmu kwasu moczowego)
  • wiek (na dnę częściej chorują osoby starsze)
  • nieodpowiednia dieta
  • wysokie spożycie alkoholu
  • nadwaga i otyłość

Czego unikać, jeśli chorujesz na dnę moczanową?

Kwas moczowy produkowany jest w naszym organizmie z puryn. Są to związki chemiczne, które wchodzą w skład zasad azotowych. Występują one w naszym ciele, chociażby w łańcuchu DNA, ale także w wielu produktach żywnościowych. Źródło puryn stanowią przede wszystkim produkty pochodzenia zwierzęcego. W diecie należy zmniejszyć ilość zjadanych:

  • podrobów (dużo puryn zawierają wątroba i nerki)
  • czerwonego mięsa (ogranicz porcje wołowiny, jagnięciny i wieprzowiny)
  • ryb i owoców morza (duże ilości puryn znajdziesz w produktach takich jak skorupiaki, sardynki i tuńczyk; jednak ogólne korzyści zdrowotne ze spożywania ryb mogą przewyższać te negatywne dla osób z dną moczanową, ogranicz ilość spożywanych ryb do 1 porcji tygodniowo)
  • warzyw o wysokiej zawartości puryn (szparagi, szpinak, brokuł, brukselka, rośliny strączkowe — badanie na temat ich wpływu na dnę moczanową są niejednoznaczne)
  • alkoholu (piwo i destylowane alkohole wiążą się ze zwiększonym ryzykiem dny i nawracających ataków, umiarkowane spożycie wina nie wydaje się zwiększać ryzyka ataków dny moczanowej — dlatego unikaj alkoholu podczas ataków dny i ograniczaj alkohol, zwłaszcza piwo, między atakami)
  • słodkiej żywności i napojów (ogranicz lub unikaj produktów słodzonych cukrem, takich jak słodkie płatki zbożowe, wyroby piekarnicze, batony i cukierki, ogranicz spożycie słodkich soków owocowych)

Dieta w dnie moczanowej — co jeść?

Dieta osób chorujących na dnę moczanową może pomóc obniżyć poziom kwasu moczowego we krwi. Nie jest ona jednak lekarstwem, a jedynie obniża ryzyko nawracających ataków dny i spowalnia postęp uszkodzenia stawów. Osoby z dną moczanową, które przestrzegają diety, zwykle nadal potrzebują leków, aby poradzić sobie z bólem i obniżyć poziom kwasu moczowego. Produkty, które mogą być korzystne w diecie osób chorujących na dnę moczanową, to:

  • witamina C (może pomóc obniżyć poziom kwasu moczowego — porozmawiaj ze swoim lekarzem o suplementacji)
  • kawa (niektóre badania sugerują, że picie kawy z umiarem może wiązać się ze zmniejszonym ryzykiem dny moczanowej, picie kawy może być jednak nieodpowiednie, jeśli cierpisz na inne schorzenia, porozmawiaj ze swoim lekarzem o tym, ile kawy dziennie możesz wypijać)
  • wiśnie (istnieją pewne dowody na to, że jedzenie wiśni wiąże się ze zmniejszonym ryzykiem ataków dny moczanowej)

Zasady diety dla osób chorujących na dnę moczanową

Poza specyficznymi produktami, które należy ograniczyć, dieta dla osób cierpiących na dnę moczanową powinna być podobna do diety zdrowej osoby. Oznacza to przestrzeganie poniższych zasad:

1. Zmniejsz masę ciała, jeśli masz nadwagę lub jesteś otyły

Nadwaga zwiększa ryzyko wystąpienia dny, a utrata masy ciała to ryzyko zmniejsza. Badania sugerują, że obniżenie liczby kalorii i zmniejszenie masy ciała — nawet bez diety z ograniczeniem puryn — obniża poziom kwasu moczowego i zmniejsza liczbę ataków dny. Utrata masy ciała zmniejsza również ogólne obciążenie stawów, dzięki czemu stają się one mniej narażone na urazy.

 2. Wprowadź do diety złożone węglowodany

Jedz więcej owoców, warzyw i produktów pełnoziarnistych, które zawierają  złożone węglowodany. Unikaj wysoko przetworzonych produktów oraz wyeliminuj z diety słodkie napoje z dodatkiem cukru i syropu glukozowo-fruktozowego.

3. Zadbaj o odpowiednie nawodnienie organizmu

Do picia zawsze wybieraj wodę. Zadbasz dzięki temu o dobre nawodnienie organizmu, nie dostarczając przy tym zbędnych kalorii.

4. Wybieraj zdrowe tłuszcze

Ogranicz źródła nasyconych kwasów  tłuszczowych, takie jak czerwone mięso, tłusty drób i wysokotłuszczowe produkty mleczne. Wybieraj zdrowe tłuszcze roślinne pochodzące z nasion i orzechów. Do pieczenia stosuj olej rzepakowy i oliwę z oliwek.

5. Zadbaj o odpowiednią ilość pełnowartościowego białka w diecie

Ze względu na wysoką zawartość puryn w produktach pochodzenia zwierzęcego ogranicz spożycie mięsa do 2 -3 razy tygodniowo. W zamian do diety wprowadzić możesz źródła białka roślinnego, takie jak ciecierzyca, soczewica, fasola czy groch. Wybierając mięso, zadbaj, aby było ono chude, dlatego stawiaj na drób.

Źródła:
1. mayoclinic.org
2. ncez.pl
3. mp.pl