Zamknij

Dieta w chorobie Parkinsona. Co można jeść, a czego trzeba unikać?

27.04.2021
Aktualizacja: 28.04.2021 08:51
Choroba Parkinsona dieta - z czego powinna się składać?
fot. Shutterstock

Jak powinna wyglądać dieta chorych na Parkinsona? Jakie produkty są zalecane, a jakie przeciwwskazane? Dlaczego należy ograniczyć spożycie białka? Dowiedz się, jakie cele musi spełniać prawidłowa dieta w chorobie Parkinsona.

  1. Dieta w chorobie Parkinsona – zalecane produkty
  2. Dieta w chorobie Parkinsona – produkty, które trzeba ograniczyć
  3. Białko w diecie chorych na Parkinsona – to musisz wiedzieć
  4. Dieta chorych na Parkinsona – jakie powinna spełniać cele?

Dieta w chorobie Parkinsona powinna być zdrowa, zbilansowana i uwzględniająca stan zdrowia i potrzeby chorego. W pierwszej fazie choroby nie jest konieczne stosowanie specjalnej diety, jedynym wskazaniem jest wzbogacenie jej w produkty bogate w antyoksydanty oraz zapobiegające zaparciom.

Dieta w chorobie Parkinsona – zalecane produkty

Na talerzu chorego powinny się więc znaleźć:

  • warzywa i owoce, zwłaszcza te o ciemnym zabarwieniu (np. szpinak, brokuły, pomidory, marchew, czosnek, czerwona fasola, jagody, maliny, borówki, truskawki, śliwki i jabłka);
  • ryby, bogate w kwasy omega-3 (np. makrela, pstrąg, śledź, sardynki, tuńczyk, łosoś);
  • produkty bogate w błonnik pokarmowy (np. chleb razowy, ziarna niełuskane, daktyle, figi, musli, fasole, grochy, soja).

Osobom chorym na Parkinsona zaleca się picie dużej ilości płynów, np. picie zielonej lub słabej czarnej herbaty, soku z granatu, a nawet odrobiny wina czerwonego czy kawy, ponieważ zawierają one sporo antyoksydantów, a kawa dodatkowo – jak wynika z badań – przyspiesza działanie lewodopy.

Podsumowując, dieta chorych na Parkinsona powinna zawierać ważne dla zdrowia składniki odżywcze, w tym:

  • witaminy (witamina A, E, C, D, K, B6, B12, kwas foliowy),
  • minerały (wapno, magnez, cynk, selen),
  • nienasycone kwasy tłuszczowe, w tym omega-3,
  • białko, którego niedobór może wiązać się z przyjmowaniem lewodopy.

Dieta w chorobie Parkinsona – produkty, które trzeba ograniczyć

W diecie osób chorych na Parkinsona należy ograniczyć spożycie:

  • tłuszczów zwierzęcych (m.in. tłustych wędlin, mięsa, smalcu). Należy je zastąpić tłuszczami roślinnymi oraz tłuszczem rybim,
  • produktów smażonych, ponieważ są bardzo kaloryczne, mogą prowadzić do niestrawności, zawierają nasycone kwasy tłuszczowe, wpływające na poziom cholesterolu we krwi;
  • produktów wzdymających, np. roślin strączkowych, kapusty, napojów gazowanych (z wyjątkiem wody gazowanej do popijania lewodopy, która przyspiesza jej wchłanianie),
  • białek pochodzenia zwierzęcego (mięso, produkty mleczne, jaja), bo zawierają one konkurujące z lewodopą duże obojętne aminokwasy, obniżające skuteczność tego leku. Można je zastąpić białkami pochodzenia roślinnego, np. z soi, fasoli, zbóż.

Białko w diecie chorych na Parkinsona – to musisz wiedzieć

Białka są istotnym budulcem i źródłem energii, niezbędnym do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Niestety ich nadmierne spożycie może osłabiać działanie lewodopy. Lek ten, ze względu na swoją budowę chemiczną, jest zaliczany do dużych obojętnych aminokwasów i jest wchłaniany w jelicie cienkim. Białka również w jelicie rozpadają się na aminokwasy i przez to zmniejszają ilość wchłoniętego leku, a tym samym jego skuteczność jest znacznie niższa. Aby uzyskać optymalny efekt leczenia, należy ograniczyć spożycie białka do niezbędnego minimum, a także pamiętać, by zachować odstęp pomiędzy przyjęciem leku a posiłkiem zawierającym białko. Zaleca się przyjmowanie lewodopy jakąś godzinę przed posiłkiem lub godzinę po nim. Ewentualnie można ograniczyć spożywanie białka w ciągu dnia i przyjąć go w większej ilości wieczorem. Ale takie decyzje należy podjąć wspólnie z lekarzem i dietetykiem. Nie należy eksperymentować na własną rękę, by nie pogorszyć stanu zdrowia chorego.

Ważne!

Konieczność ograniczenia białka, a więc produktów, które je zawierają, może prowadzić do niedoborów innych składników, np. wapnia, witamin z grupy B, co może przełożyć się na ryzyko wystąpienia osteoporozy.

Dieta chorych na Parkinsona – jakie powinna spełniać cele?

W chorobie Parkinsona istotne są:

  • Utrzymanie stałej optymalnej dla danego chorego masy ciała.

Osoby chore na Parkinsona mogą mieć problem z utrzymaniem prawidłowej wagi. Część z nich może tyć z powodu unieruchomienia w zaawansowanej fazie choroby, część z nich może mieć niedowagę wynikającą z zaburzeń połykania, utraty smaku, upośledzenia motoryki przewodu pokarmowego, czy nawet nasilonego drżenia oraz utrzymywania się wzmożonego napięcia mięśniowego, co wiąże się z większym zużyciem energii. Ważne więc jest, aby ustalić odpowiednią dietę uwzględniającą zapotrzebowanie na kalorie.

  • Usprawnienie motoryki przewodu pokarmowego.

Pod tym pojęciem kryje się kilka celów: skrócenie czasu zaleganie pokarmu w żołądku, pobudzenie perystaltyki jelit, rozluźnienie stolca. W tym celu zaleca się stosowanie diety zawierającej produkty bogate w błonnik pokarmowy, a także picie dużej ilości płynów – około 2 litrów dziennie. Ważne! Należy pamiętać, że u osób z Parkinsonem istnieje wysokie ryzyko zakrztuszenia się podczas picia.

Uwaga!

Powyższa porada nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku jakichkolwiek problemów ze zdrowiem należy skonsultować się z lekarzem.

Źródło: Agata Gajos, "Dieta i używki - czy mają znaczenie w chorobie Parkinsona" w "Mam chorobę Parkinsona. Poradnik dla chorych i ich rodzin", pod redakcją Jarosława Sławka, Via Medica 2010.