Zasady diety w atopowym zapaleniu skóry

12.05.2019
Aktualizacja: 05.07.2019 10:48
Dieta AZS

Atopowe zapalenie skóry to najczęstsza choroba wieku dziecięcego. Występuje również u dorosłych. Istnieje przypuszczenie, że dieta może łagodzić objawy. Sprawdź, które pokarmy eliminować z diety, a które mogą być pomocne.

Atopowe zapalenie skóry (AZS) jest uwarunkowaną genetycznie, przewlekłą, nawrotową, alergiczną chorobą skóry. Rozpoczyna się zazwyczaj we wczesnym dzieciństwie i wiąże z nieprawidłową budową naskórka oraz zaburzonymi reakcjami immunologicznymi na alergeny pokarmowe i powietrzopochodne. Atopowe zapalenie skóry objawia się przede wszystkim bardzo nasilonym i uporczywym swędzeniem skóry, jej nadmierną suchością i dużą wrażliwością na czynniki zewnętrzne, a co za tym idzie skłonnością do podrażnień.

Rola diety w atopowym zapaleniu skóry

W niemowlęctwie oraz wczesnym dzieciństwie atopowe zapalenie skóry, najpowszechniejsza choroba skóry wieku dziecięcego, jest zwykle związane z alergią pokarmową. U dorosłych rola alergenów nie jest jednak równie jednoznaczna. U niektórych chorych dieta może pomóc, podczas gdy u innych nie ma wpływu na przebieg choroby. Leczenie dietetyczne powinno być dlatego stosowane w zależności od wieku pacjenta, wyników badań dodatkowych i po rozważeniu faktycznych korzyści z jego prowadzenia. Istnieje kilka składników pokarmowych, które wydają się być pomocne w atopowym zapaleniu skóry.

Nadwrażliwość pokarmowa w AZS, czyli czego nie jeść?

Nie do końca wiadomo, dlaczego u niektórych osób cierpiących na atopowe zapalenie skóry pojawia się nadwrażliwość na konkretne pokarmy. Rozpoczyna się ona często już w pierwszych miesiącach życia. Jeżeli faktycznie zauważasz u swojego dziecka lub u siebie objawy po spożyciu danego pokarmu, warto wyeliminować go z diety. Najlepiej aby odbyło się to pod okiem alergologa, który będzie stawiał diagnozę w oparciu o objawy i badania laboratoryjne, ale również dietetyka. Diety eliminacyjne muszą być odpowiednio skomponowane, aby nie stały się niedoborowe.

Jeżeli karmisz piersią, a u twojego dziecka zdiagnozowano AZS, twoja dieta najprawdopodobniej będzie wymagała pewnych modyfikacji. Jest to oczywiście zależne od przyczyny wystąpienia atopowego zapalenia skóry u twojego dziecka. Najczęściej podłożem AZS jest uczulenie na białko mleka krowiego. Jeżeli alergolog ustali taką diagnozę, karmiąc piersią, będziesz musiała wyeliminować właśnie ten pokarm ze swojej diety (alergeny białka mleka przedostają się do twojego pokarmu). Jednak taką decyzję powinnaś ustalić z alergologiem lub pediatrą. Jeżeli nie karmisz piersią lub mówimy o atopowym zapaeniu skóry u dzieci starszych i osób dorosłych, należy ustalić konkretne pokarmy powodujące nasilenie objawów i eliminować je pod okiem alergologa i dietetyka.

Najczęstsze alergeny pokarmowe u dzieci:

  • mleko
  • jajo kurze
  • ryby
  • pszenica
  • ryż
  • orzechy ziemne
  • kakao

Najczęstsze alergeny pokarmowe u dorosłych:

  • jabłko
  • seler
  • marchew
  • czereśnie
  • soja
  • orzechy
  • owoce morza
  • ulepszacze smaku i barwniki

Rola probiotyków i prebiotyków w atopowym zapaleniu skóry

Probiotyki to preparaty zawierające żywe kultury bakterii, natomiast prebiotyki są substancjami, które wspomagają wzrost i prawidłowy rozwój mikroflory. Obydwie grupy mają za zadanie normalizować mikroflorę jelitową, modyfikować funkcję bariery jelitowej poprzez zmniejszanie jej przepuszczalności i hamowanie przenikania alergenów pokarmowych oraz regulować mechanizmy immunologiczne i zapalne. Z tego względu wydaje się więc, że zarówno probiotyki, jak i prebiotyki mogą być pomocne w atopowym zapaleniu skóry. Dodatkowo w badaniach istnieją dowody naukowe na to, że stosowanie probiotyków i prebiotyków w czasie ciąży oraz w wieku niemowlęcym ogranicza wystąpienie objawów atopowego zapalenia skóry. Do produktów naturalnie bogatych w bakterie probiotyczne należą:

  • jogurty,
  • kefiry,
  • maślanki,
  • zsiadłe mleko,
  • kiszona kapusta,
  • ogórki kiszone.

Natomiast właściwości prebiotyczne będą miały produkty o wysokiej zawartości błonnika pokarmowego, czyli:

  • warzywa,
  • owoce,
  • pieczywo razowe,
  • kasze gruboziarniste,
  • pełnoziarniste zboża,
  • nasiona.

Witamina D, a atopowe zapalenie skóry

Witamina D, oprócz swojego pozytywnego wpływu na układ kostny, ma również właściwości immunomodulujące. Badania wykazują pozytywny wpływ suplementacji witaminą D, u kobiet ciężarnych, na zmniejszenie występowania alergii pokarmowych u dzieci. Co więcej zauważono, że niedobór witaminy D u niemowląt, często wiązał się z wystąpieniem atopowego zapalenia skóry. Ogółem suplementacja witaminy D ma korzystny wpływ na przebieg AZS. Co więcej u dzieci do ukończenia 3 roku życia jest ona standardem, natomiast w wieku późniejszym jest wskazana.

Kwas dokozaheksaenowy, czyli DHA

Kwas dokozaheksaenowy należy do rodziny kwasów omega-3. Ma on działanie przeciwzapalne. Badania pokazują, że DHA podawany w dużych dawkach może mieć korzystny wpływ na przebieg AZS. Również suplementacja u kobiet w ciąży może zmniejszyć występowanie AZS u niemowlęcia oraz obniżyć ryzyko wystąpienia uczulenia na pokarmy oraz na alergeny powietrzopochodne. Znajdziesz go w tłustych rybach morskich, takich jak łosoś czy makrela.

Olej z wiesiołka i ogórecznika

Olej z wiesiołka i olej z ogórecznika bogate są w kwas ɣ- linolenowy (GLA), przy czym olej z ogórecznika zawiera 2 do 3 razy więcej tego kwasu niż olej z wiesiołka. W atopowym zapaleniu skóry odkryto natomiast defekt enzymu, który jest odpowiedzialny za produkcję GLA z kwasu linolowego. W badaniach, dodatek oleju z ogórecznika do diety pacjentów z AZS, powodował zmniejszenie stanu zapalnego, swędzenia, suchości skóry i ogólne złagodzenie objawów. Jednak u osób przyjmujących warfarynę (lek przeciwzakrzepowy), suplementacja tymi olejami może rozrzedzać krew i powodować przedłużone krwawienia. Dlatego, zanim zdecydujesz się na wprowadzenie oleju z ogórecznika lub oleju z wiesiołka do swojej diety, skontaktuj się z lekarzem.

Podsumowując

Nie ma niepodważalnych dowodów na, to że dieta pomaga w leczeniu atopowego zapalenia skóry. U niektórych osób może jednak łagodzić objawy, a niektóre konkretne składniki mogą nawet działać prewencyjnie. Warto obserwować objawy i dostosować dietę indywidualnie do swoich potrzeb.

Uwaga!

Powyższa porada nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku jakichkolwiek problemów ze zdrowiem należy skonsultować się z lekarzem.

Źródła:
1. W. Placek (2015), Dieta w chorobach skóry, Lublin: Wydawnictwo Czelej
2. mp.pl