Dieta przy biegunce – co jeść, czego unikać?

29.09.2019
Aktualizacja: 30.09.2019 09:55
Dieta przy biegunce

Niezależnie od tego, czy biegunka występuje u ciebie tylko sporadycznie i jest spowodowana wirusem lub zatruciem pokarmowym, czy też jest przewlekłym stanem związanym z zespołem jelita drażliwego lub wrzodziejącym zapaleniem jelita grubego, jest ona ściśle powiązana z dietą.

Nawet jeśli cierpisz na przewlekłe schorzenia, które wpływają na układ trawienny, to, co spożywasz, może mieć duży wpływ na twój przewód pokarmowy. W przypadku wystąpienia biegunki istnieją pewne pokarmy, które można zjeść, aby pomóc układowi pokarmowemu wrócić do normy. Istnieją również pewne produkty spożywcze, których należy unikać.

Co określamy jako biegunkę?

Biegunka to nie choroba, a objaw wielu schorzeń, który polega na zwiększonej częstotliwości wypróżnień (według Światowej Organizacji Zdrowia o biegunce mówimy, gdy oddajemy 3 lub więcej stolców na dobę) lub zwiększonej ilości oddawanego stolca. Wiąże się to również ze zmianą jego konsystencji na płynną lub półpłynną. Jest to powszechny problem i może wystąpić kilka razy w roku. Biegunka zwykle trwa nie dłużej niż 3 dni. Osoby z przewlekłymi chorobami przewodu pokarmowego, takimi jak wrzodziejące zapalenie jelita grubego czy choroba Leśniowskiego-Crohna, mogą częściej doświadczać biegunki.

Oprócz luźnych stolców biegunka jest również związana z innymi objawami z przewodu pokarmowego, w tym:

  • skurczami
  • wzdęciami i bólem brzucha
  • wzmożoną perystaltyką jelit
  • pilną potrzebą wypróżnienia
  • nudnościami
  • wymiotami
  • gorączką

Jakie produkty pomogą, jeżeli masz biegunkę – co jeść?

W przypadku biegunki pokarmy, które jesz, i pokarmy, których unikasz, mogą mieć kluczowe znaczenie dla szybszego powrotu do zdrowia. Podczas rozwolnienia zalecana jest dieta łatwostrawna, zawierająca produkty o działaniu zapierającym. Należą do nich:

  • banany
  • gotowana marchew
  • dynia
  • ryż, kleik ryżowy
  • kisiel na mące ziemniaczanej
  • jabłka
  • białe pieczywo/sucharki
  • mus jabłkowy
  • czarne jagody
  • napar z suszonych jagód
  • niesłodzone kakao na wodzie

Czego nie jeść, jeżeli masz biegunkę?

Kiedy masz biegunkę lub dochodzisz do siebie po rozwolnieniu, istnieje duża liczba produktów, których należy unikać. Eliminację należy zastosować oczywiście tylko na krótki czas, a w momencie, gdy poczujesz się lepiej, wrócić do zdrowej diety. Pokarmy, które powinno się wyeliminować z diety przy rozwolnieniu, obejmują:

  • mleko i produkty mleczne (w tym napoje na bazie mleka)
  • smażone, tłuste potrawy
  • pikantne jedzenie
  • przetworzoną żywność, szczególnie tę z licznymi dodatkami
  • surowe warzywa
  • cebulę, czosnek
  • produkty wzdymające takie jak kalafior, kapusta
  • surowe owoce (oprócz banana)
  • produkty zawierające duże ilości błonnika (np. pieczywo razowe, płatki owsiane itd.)
  • kawę, napoje gazowane i inne napoje kofeinowe lub gazowane
  • sztuczne słodziki, w tym sorbitol
  • słodycze

Nie zapominaj o dużych ilościach płynów

Biegunka prowadzi do znacznego odwodnienia organizmu. Traci on nie tylko wodę, ale także elektrolity. Dlatego oprócz wody do diety warto wprowadzić:

  • bulion drobiowy bez tłuszczu
  • wodę kokosową
  • wodę z elektrolitami
  • napoje sportowe

Unikaj natomiast napojów zawierających kofeinę, takich jak kawa, herbata i napoje gazowane. Mogą one nadmiernie stymulować układ trawienny i nasilać objawy. Napoje gazowane mogą również podrażniać lub przyczyniać się do innych objawów, takich jak wzdęcia i skurcze. Osoby cierpiące na biegunkę powinny również unikać alkoholu. Podczas gdy wiele napojów sportowych zawiera elektrolity, które mogą pomóc przy odwodnieniu, często zawierają one dodatkowe cukry lub sztuczne słodziki. Woda kokosowa lub woda wzbogacona w elektrolity to dobre alternatywy.

Kiedy zgłosić się do lekarza?

Zgłoś się do lekarza, jeżeli w stolcu zaobserwujesz krew lub śluz. Również, jeżeli masz utrzymującą się wysoką gorączkę, konieczna jest jak najszybsza porada lekarska. Nieleczona biegunka może także prowadzić do poważnych powikłań, w tym odwodnienia. Osoba z ciężką biegunką może wymagać hospitalizacji i dożylnych elektrolitów. Rodzice lub opiekunowie powinni uważnie monitorować każde dziecko z biegunką. Jeśli objawy nie ustąpią po 24 godzinach, powinni zgłosić się do lekarza w celu uzyskania porady. Jeśli twoje dziecko ma biegunkę i wykazuje jakiekolwiek oznaki odwodnienia, natychmiast zasięgnij pomocy medycznej. Oznaki odwodnienia obejmują:

  • suchość w ustach
  • suchą pieluchę przez ponad 3 godziny
  • utratę masy ciała
  • płacz bez łez

Wszelkie dodatkowe objawy należy jak najszybciej zgłosić lekarzowi w celu zdiagnozowania i dalszego leczenia.

Probiotyki mogą okazać się pomocne, kiedy dochodzisz do siebie

Biegunka może zaburzyć równowagę mikroflory w twoim jelicie. Dlatego w okresie rekonwalescencji powinno się dodać ich źródła do diety. Probiotyki, takie jak jogurt i kefir, mogą okazać się pomocne w niektórych przypadkach, ale w innych mogą jeszcze bardziej podrażniać układ trawienny. Wspomagają one trawienie, poprawiając równowagę bakteryjną w jelitach. Jednak produkty mleczne mogą podrażniać przewód pokarmowy, więc możesz spróbować niemlecznych źródeł probiotyków, takich jak miso lub kiszonki.

Podsumowując

Wiele przypadków biegunki trwa tylko kilka dni i dobrze reaguje na leczenie domowe. Stosowanie prostej diety, zwiększanie spożycia płynów i stosowanie w razie potrzeby leków dostępnych bez recepty może pomóc szybko zmniejszyć objawy. W przypadkach, gdy organizm nie reaguje na te zabiegi po 2 lub 3 dniach, powinieneś udać się do lekarza w celu diagnozy i leczenia.