Zamknij

Czy kawa podnosi ciśnienie? Prof. Przemysław Mitkowski wyjaśnia

21.01.2022
Aktualizacja: 21.01.2022 11:35
Czy kawa podnosi ciśnienie krwi?
fot. Shutterstock

Czy kawa podnosi ciśnienie krwi? Czy kawę mogą pić osoby z nadciśnieniem tętniczym? Na te pytania odpowiedział w programie "ZET jak zdrowie" prof. Przemysław Mitkowski, kardiolog, prezes Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego.

Michał Figurski: Czy kawa podnosi ciśnienie?  

Prof. Przemysław Mitkowski: Doskonałe pytanie, na które odpowiedź brzmi: nie wiem. Każdy z nas musi sprawdzić indywidualnie, jak działa na niego ten napój. Kofeina bowiem ma dwa mechanizmy działania:

  1. Pobudzający ośrodkowy układ nerwowy, co w efekcie zwiększa częstotliwość rytmu serca i podnosi ciśnienie tętnicze krwi.
  2. Wpływający bezpośrednio na naczynia krwionośne i powodujący ich rozszerzenie, co w efekcie wpływa na spadek ciśnienia tętniczego we krwi.

Każdy z nas musi sprawdzić, jak na niego działa kawa. Są tacy, którzy nie zasną bez filiżanki kawy przed snem i u nich ona działa na obniżenie ciśnienia krwi. Są i tacy, u których kawa powoduje kołatanie serca, zaczerwienie twarzy, ogólny niepokój, i oni powinni ograniczyć spożycie kawy do minimum lub w ogóle z niej zrezygnować. Najważniejsza jest samoobserwacja i to, jaką kawę pijemy (rodzaj kawy, a także sposób jej przygotowania).

Od czego zależy działanie kofeiny w organizmie?

Od redakcji: Kofeina jest metabolizowana w wątrobie, a szybkość metabolizmu jest uwarunkowana genetycznie. Od tego, jaki posiadamy allel genu odpowiedzialnego za ten metabolizm, zależeć będzie jak szybko zmetabolizujemy kofeinę i w jaki sposób będzie ona na nas wpływać. Na przykład osoby mające Allel CYP1A2 *1A mają szybszy metabolizm, dlatego mogą nie odczuwać skutków pobudzających kawy, a jej działanie może wykazywać więcej pozytywnych efektów. Natomiast u osób z allelem CYP1A2 *1F rozkład kofeiny przebiega wolniej, więc metabolity kofeiny działają na organizm znacznie dłużej i mogą one odczuwać negatywne efekty picia kawy, np. poprzez wzrost ciśnienia tętniczego. Jeśli więc osoba z nadciśnieniem tętniczym należy do tej drugiej grupy, to nie musi rezygnować z picia kawy w ogóle, tylko powinna wybierać kawę bezkofeinową.

Dlaczego warto pić kawę, nawet tę bezkofeinową? Badacze (Grosso i współpracownicy w 2017 r.) wykazali, że inne zawarte w kawie składniki (nie tylko kofeina) mają prozdrowotne działanie, m.in. w przeciwdziałaniu rozwojowi blaszki miażdżycowej, a także redukcji ryzyka tworzenia się zakrzepów. Polifenole, zawarte między innymi w kawie, mogą również hamować powstawanie zmian miażdżycowych w naczyniach.

Co ciekawe, wykazano, że podwyższone ciśnienie tętnicze przy sporadycznym spożywaniu kawy jest niwelowane przez rozwój tolerancji na działanie kofeiny podczas jej regularnego spożywania (Andrew M. Freeman i współpracownicy z 2018 r.).

W żadnych zaleceniach ani polskich, ani europejskich, ani amerykańskich, kawa nie jest wymieniana jako czynnik ryzyka rozwoju nadciśnienia. 

Uwaga!

Powyższa porada nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku jakichkolwiek problemów ze zdrowiem należy skonsultować się z lekarzem.

Źródło: "ZET jak zdrowia" program radiowy Michała Figurskiego/ "Kawa w praktyce lekarza", dr. n. med. Agnieszka Jarosz, Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej/ "Powszechność stosowania kofeiny oraz jej działanie na organizm", Halina Bojarowicz, Małgorzata Przygoda, Problemy Higieny i Epidemiologii 2012, 93(1): 8-13.