Zamknij

Dieta mądrych jelit – na czym polega? 8 podstawowych zasad

Alicja Bartosiak
23.08.2021
Aktualizacja: 24.08.2021 14:51
Dieta mądrych jelit – na czym polega? 8 podstawowych zasad
fot. Shutterstock

Jelita pełnią w naszym organizmie bardzo ważną rolę. To od ich sprawności zależy nasze samopoczucie (zarówno fizyczne, jak i psychiczne). Zdrowe jelita to najlepsza ochrona przed wieloma schorzeniami, takimi jak cukrzyca, różnego rodzaju alergie czy otyłość. Dlaczego warto dbać o jelita i na czym polega dieta mądrych jelit? Czy każdy może ją stosować?

Słowo „dieta” zwykle kojarzy nam się ze zgubieniem dodatkowych kilogramów. Jednak utrata wagi nie jest głównym celem diety mądrych jelit, choć niewkluczone, że poprawa nawyków żywieniowych może pomóc w pozbyciu się tkanki tłuszczowej. Dieta mądrych jelit ma na celu przede wszystkim dostarczenie jelitom składników, które usprawnią ich działanie – to z kolei znacznie poprawi nasze samopoczucie.

Dieta mądrych jelit – na czym polega?

Dieta mądrych jelit skupia się przede wszystkim na usprawnieniu pracy tych narządów, poprzez dostarczenie składników odżywczych do mikrobiomu. Mikrobiom to inaczej miliardy bakterii i drobnoustrojów znajdujących się naszych jelitach. Zestaw „właściwych”, dobrych bakterii, które wypełniają jelito grube i okrężnicę ma kluczowe znaczenie dla naszego samopoczucia.

Jakie są podstawowe założenia diety mądrych jelit?

Spożywanie „prawdziwych” pokarmów. Dieta mądrych jelit wyklucza spożywanie wysoko przetworzonej żywności, która zaburza prawidłowe funkcjonowanie organizmu. Zaleca się spożywanie świeżych warzyw, owoców, orzechów, roślin strączkowych, kefiru, twarogu i sera. Według założeń diety mądrych jelit warzywa powinny zajmować ponad połowę talerza w każdym posiłku. Jedzenie powinniśmy zaczynać właśnie od warzyw, które poprawiają proces trawienia.

Wprowadzenie akcentów śródziemnomorskich. Ryby i owoce morza zawierają kwasy omega 3, które regulują poziom dobrego cholesterolu i korzystnie wpływają na pracę mózgu (wspierają pamięć i koncentrację). Ryby zawierają także duże ilości witaminy D, która chroni jelita przed infekcjami i nowotworami.

Unikanie przejadania się. Jedzenie w pośpiechu i przejadanie się to jedna z głównych przyczyn przedwczesnego starzenia się organizmu. Tego typu nawyki mogą powodować cukrzycę, nadciśnienie tętnicze i inne choroby cywilizacyjne.

Ograniczenie ilości spożywanych cukrów. Spożywanie dużej ilości przetworzonych produktów zawierających cukier to nie tylko dodatkowe kilogramy, ale również zanieczyszczenie flory bakteryjnej jelit. Tego typu produkty zwiększają ilość szkodliwych mikroorganizmów powodujących stany zapalne.

Unikanie laktozy. Nierozłożona na cukry proste laktoza może długo zalegać w jelitach. Prowadzi to do bólu brzucha i nawracających biegunek. Niestety, nietolerancja laktozy nasila się wraz z wiekiem. Dlatego mleko warto zastępować fermentowanym nabiałem (maślanką, kefirem, jogurtem naturalnym czy twarogiem).

Spożywanie ostatniego posiłku przynajmniej 3 godziny przed snem. Strawienie dużej kolacji może zająć naszemu organizmowi nawet osiem godzin. Metabolizm spowalnia, kiedy znajdujemy się w pozycji leżącej. Jedząc ostatni posiłek tuż przed snem, narażamy się na poważne problemy zdrowotne. Najadanie się przed zaśnięciem powoduje nieprzyjemny refluks i ból żołądka.

Klasyczny sposób przyrządzania jedzenia. Przyrządzając posiłki, wykorzystujmy jak najmniej produktów przetworzonych (sosów, olejów). Do smażenia najlepiej sprawdzi się dobrej jakości oliwa.

Wybieranie mięsa dobrej jakości. Dieta mądrych jelit zakłada, że możemy spożywać mięso w dowolnej ilości, jednak kluczowe znaczenie ma jego jakość. Kupujmy mięso w sprawdzonych mięsach, aby uniknąć sztucznych składników, które wpływają na jego wygląd i wydłużają termin ważności.

Jelita -  jak działają i dlaczego są tak ważne?

W jelicie grubym ma miejsce końcowy etap wchłaniania niezbędnych składników odżywczych. Również w tym miejscu następuje produkcja ważnych dla organizmu witamin (takich jak witamina K czy witaminy z grupy B). Jelito grube to także miejsce walki pomiędzy pożytecznymi a szkodliwymi dla organizmu bakteriami. Niestety, z wiekiem oraz na skutek zażywania antybiotyków i spożywania przetworzonej żywności fizjologiczna flora jelit ulega osłabieniu, co negatywnie wpływa na cały układ odpornościowy.

Sprzyja to rozwojowi stanów zapalnych, cukrzycy, otyłości i alergii.  Zaburzenia pracy jelit mogą mieć także wpływ na funkcjonowanie naszej psychiki. W wielu przypadkach to właśnie zachwianie równowagi w jelitach jest jednym z czynników powodujących depresję.

Dieta mądrych jelit – korzyści

Nigdy nie jest za późno, aby zadbać o jelita. Zwłaszcza że dieta mądrych jelit nie wywołuje żadnych skutków ubocznych i mogą ją stosować osoby w każdym wieku.
Oto niektóre z korzyści stosowania diety mądrych jelit:

  • chroni przed cukrzycą
  • dba o równowagę psychiczną (zapobiega depresji)
  • znacznie zmniejsza ryzyko zachorowania na nowotwory
  • pomaga utrzymać prawidłową wagę
  • wspiera pracę mózgu (poprawia pamięć i koncentrację)

Źródło: Bailey Clare, Skipper Joy, Mosley Michael, Dieta mądrych jelit, Wydawnictwo Otwarte, 2018