Szczepionki żywe budzą niepokój. Czy naprawdę są niebezpieczne?

17.07.2019
Aktualizacja: 17.07.2019 14:23
Szczepionki żywe z całym drobnoustrojem
fot. Shutterstock

Szczepionki żywe to szczepionki zawierające osłabione, niegroźne dla zdrowia drobnoustroje, które namnażają się w organizmie człowieka, co naśladuje naturalny przebieg choroby i wywołuje odporność organizmu. Dowiedz się, które ze stosowanych szczepionek są żywe.

Szczepionki żywe zawierają całe drobnoustroje, dlatego są powodem niepokoju wielu osób stojących przed dylematem zaszczepienia się taką szczepionką. Jednak to, że szczepionka zawiera „żywe” drobnoustroje, wcale nie znaczy, że jest niebezpieczna dla zdrowia.

Żywa szczepionka zawiera odmianę drobnoustroju, który potrafi wywołać zakażenie, ale pozbawiony jest swoich właściwości chorobotwórczych. Szczepionka zawiera atenuowane, czyli osłabione szczepy drobnoustrojów pierwotnie chorobotwórczych o zminimalizowanej zjadliwości.

Jak powstają żywe szczepionki?

Szczepionki żywe otrzymuje się poprzez wielokrotne pasażowanie (wielokrotne przeszczepianie) zjadliwych szczepów drobnoustrojów w warunkach sprzyjających mutacjom i powstawaniu szczepów o nowych właściwościach, a następnie poszukiwaniu i wyborze szczepów, które utraciły swoją zjadliwość.

Po zidentyfikowaniu osłabionego szczepu drobnoustroju zakłada się jego hodowle, które następnie podlegają dokładnemu scharakteryzowaniu i stanowią podstawę dla wielokrotnego wytwarzania kolejnych bezpiecznych serii żywych szczepionek. 

Czy żywe szczepionki są bezpieczne?

Szczepionki żywe zazwyczaj wywołują silniejszą odporność, co oznacza, że organizm mocniej na nie reaguje i stosuje szybką, skuteczną odpowiedź. Ich skuteczność wynika z namnażania się drobnoustrojów szczepionkowych w organizmie osoby zaszczepionej, co naśladuje naturalny przebieg choroby zakaźnej.

Szczepionki żywe mogą wywoływać zakażenia u osób z niedoborami odporności nawet przez osłabione drobnoustroje szczepionkowe. Dlatego tego typu szczepionek nie podaje się kobietom w ciąży, przyjmującym leki immunosupresyjne po przeszczepach.

Jednak dla osób zdrowych szczepionki żywe są bezpieczne. Po ich podaniu rzadko występują efekty niepożądane. Powikłania po szczepieniu żywą szczepionką występują zdecydowanie rzadziej niż powikłania po naturalnym przebyciu chorób zakaźnych, przed którymi chronią te szczepionki.

Które szczepionki są żywe?

Szczepionki żywe, zawierające atenuowane (osłabione) wirusy to szczepionki przeciwko wirusom odry, świnki i różyczki (potrójna szczepionka MMR), szczepionka przeciw ospie wietrznej, szczepionki przeciwko rotawirusom, a także niedostępna w Polsce, adaptowana zimnem, żywa szczepionka przeciw grypie.

Żywymi atenuowanymi szczepionkami są także: szczepionka przeciw żółtej gorączce oraz doustna szczepionka przeciw wirusowi polio.

Szczepionką żywą bakteryjną jest atenuowana szczepionka przeciwko gruźlicy (obowiązkowa u noworodków w Polsce) otrzymana przez wielokrotne pasażowanie prątka bydlęcego, a także doustna szczepionka przeciwko cholerze, stosowana w medycynie podróży.

  • W Polsce szczepionka MMR przeciwko odrze, śwince i różyczce należy do szczepień obowiązkowych.

Uwaga!

Powyższa porada nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku jakichkolwiek problemów ze zdrowiem należy skonsultować się z lekarzem.

Źródło: zaszczepsiewiedza.pl; szczepienia.pzh.gov.pl