Zamknij

W czasie wojny dorosłym zagraża tężec. Kiedy się zaszczepić?

14.03.2022 09:57

Tężec to ostra choroba układu nerwowego, która w wielu przypadkach prowadzi do niebezpiecznych powikłań. Ryzyko zachorowania w czasie wojny jest bardzo wysokie, a jedyną skuteczną metodą, by się chronić, jest szczepionka. Jak często dorośli powinni przyjmować dawkę przypominającą?

Szczepionka przeciw tężcowi: kiedy przyjąć dawkę przypominającą?
fot. EastNews/George Christophorou
  1. Szczepionka przeciw tężcowi: kiedy należy przyjąć dawkę przypominającą? Koszt szczepionki
  2. Co zrobić, jeśli nie przyjęliśmy szczepionki w dzieciństwie?

Tężec to groźna choroba zakaźna (ale nie zaraźliwa) wywoływana przez bakterie Clostridium tetani żyjące w glebie, wodzie, kurzu i przewodzie pokarmowym zwierząt. Bakteria atakuje układ nerwowy i charakteryzuje się zwiększonym napięciem i silnymi skurczami mięśni szkieletowych, które powodują charakterystyczne prężenie się całego ciała chorego. Wczesne objawy tężca, które pojawiają się od 3 dni do 3 tygodniu po zakażeniu, przypominają grypę. Chory czuje się rozbity, zmęczony, może cierpieć na bóle głowy i zaburzenia snu. Inne objawy to zaczerwienienie twarzy, wzmożona potliwość, szczękościsk, gorączka i dreszcze. Postępująca choroba powoduje bolesne skurcze mięśni, które są tak silne, że mogą powodować łamanie się kości. Niestety, w przypadku zakażenia tężcem nawet hospitalizacja nie gwarantuje pełnego wyleczenia. Wskaźnik śmiertelności z powodu choroby na całym świecie wynosi aż 70 procent.

Na zakażenie tężcem narażony jest każdy z nas, bez względu na wiek. Groźna bakteria dostaje się do organizmu wraz z brudem, w wyniku skaleczenia, ugryzienia zwierzaka czy zranienia ostrymi przedmiotami. Do zakażenia może prowadzić również poród lub poronienie w sytuacji, gdy brakuje odpowiednich środków odkażających. Ograniczony dostęp do wody, brak higieny, ryzyko kontuzji i ran to idealne środowisko dla tężca. Dlatego w czasie wojny dorośli pilnie potrzebują dawki przypominającej szczepionki. Kiedy należy wykonać szczepienie?

Szczepionka przeciw tężcowi: kiedy należy przyjąć dawkę przypominającą? Koszt szczepionki

Jak podaje polskie ministerstwo zdrowia, obowiązkowe (bezpłatne) szczepienie przeciw tężcowi obejmuje dzieci i młodzież do ukończenia 19 roku życia. Według kalendarza szczepień każde dziecko powinno zostać zaszczepione 4 dawkami szczepionki DTP w 2, 3-4, 5 i 16-18 miesiącu życia (szczepienie podstawowe) oraz dawkami przypominającymi w 6 roku życia (szczepionka DTaP) oraz 14  i 19 roku życia.

Szczepienie jest realizowane w postaci szczepionki skojarzonej przeciw błonicy, tężcowi i krztuścowi (DTP/DTaP)  lub w przypadku przeciwwskazań do szczepień przeciw krztuścowi szczepionką DT (przeciw błonicy i tężcowi) lub jako szczepionka monowalentna T (przeciw tężcowi). Dzięki wprowadzeniu bezpłatnych szczepień przeciw tężcowi, w naszym kraju choroba ta praktycznie nie występuje wśród dzieci. Są na nią jednak narażone starsze osoby, u których znacznie zmniejszyła się odporność (zwłaszcza osoby po 60 roku życia), dlatego dorośli powinni przyjmować dawki przypominające co 10 lat.

Szczepienie przypominające może być wykonywane szczepionką przeciw tężcowi, szczepionką przeciw błonicy i tężcowi lub szczepionką przeciw błonicy, tężcowi i krztuścowi. Szczepionka jest w pełni bezpieczna, u niektórych osób  powoduje jedynie bolesny obrzęk w miejscu podania.

Niestety, szczepienia profilaktyczne przeciw tężcowi nie są powszechne wśród dorosłych. Zazwyczaj zastrzyk przeciw tężcowi jest podawany już w sytuacji zagrożenia życia (gdy doszło do zranienia i podejrzewamy, że rana została zanieczyszczona). Zastrzyk taki jest wykonywany w ramach NFZ. Podobnie jest ze szczepionkami wykonywanymi według harmonogramu szczepień. Cena szczepionki, którą chcemy przyjąć poza kalendarzem szczepień to około 25-40 złotych (to koszt jednej dawki).

Co zrobić, jeśli nie przyjęliśmy szczepionki w dzieciństwie?

Terminowe szczepienie to jedyny sposób, by uniknąć zakażenia. Niestety, według informacji podawanych przez ukraińskie ministerstwo zdrowia, w Ukrainie szczepionkę taką przyjęło zaledwie 45 procent społeczeństwa. W związku z konfliktem zbrojnym w tym kraju tężec stał się dużym zagrożeniem dla mieszkańców.
Co zrobić, jeśli nie wiemy, czy byliśmy szczepieni w dzieciństwie? W takiej sytuacji należy przyjąć co najmniej trzy dawki szczepionki przeciw tężcowi i błonicy (ADP-M) – cały cykl szczepienia trwa około pół roku.

Źródło: szczepienia.pzh.gov.pl, heydoc.pl, moz.gov.ua