Zamknij

Szczepionka Johnson&Johnson: skład. Co warto wiedzieć? Jak działa?

11.03.2021
Aktualizacja: 11.03.2021 14:56
SCOTT OLSON/Getty AFP/East News
fot. SCOTT OLSON/Getty AFP/East News

Skuteczna, bezpieczna, łatwa do przechowywania, jednodawkowa - szczepionka Johnson&Johnson przeciwko COVID-19 wydaje się preparatem niemal idealnym. Czy tak jest naprawdę? Sprawdź, co warto wiedzieć o szczepionce na koronawirusa firmy Johnson&Johnson - najważniejsze informacje.

Szczepionka przeciwko COVID-19 firmy Johnson&Johnson podawana jest w jednej dawce i można ją trzymać w zwykłej lodówce. 

Szczepionkę opracowały firma Janssen Pharmaceutica (będąca częścią globalnego koncernu Johnson&Johnson) oraz specjaliści z Beth Israel Deaconess Medical Center (BIDMC). Pełna nazwa szczepionki to Janssen COVID-19 Vaccine (lub Ad.26.COV2.S).

Prace nad preparatem ruszyły już w styczniu roku 2020. W marcu rząd USA przekazał 456 milionów dol. na rozwój i produkcję szczepionki. Badania 1 i 2 fazy rozpoczęły się w marcu.

Europejska Agencja Leków (EMA) wydała w czwartek 11 marca 2021 r. pozytywną opinię na temat szczepionki przeciwko Covid-19 firmy Johnson & Johnson. Może ona być podawana osobom w wieku powyżej 18 lat.

ZOBACZ: EMA zatwierdza jednodawkową szczepionkę Johnson&Johnson przeciwko COVID-19

Szczepionka Johnson&Johnson: skład

Szczepionka Johnson&Johnson przeciwko COVID-19 wykorzystuje tę samą technologię, co zatwierdzona wcześniej szczepionka przeciwko wirusowi ebola oraz będące w fazie badań szczepionki przeciwko syncytialnemu wirusowi oddechowemu (RSV), wirusom HIV i zika. To szczepionka na bazie niezdolnego do replikacji adenowirusa Ad26, uważana za ogólnie bezpieczną i wysoce immunogenną.

Szczepionka Johnson&Johnson: działanie

Adenowirus Ad26 jest nośnikiem materiału genetycznego (w tym wypadku - DNA, a nie mRNA), pod którego wpływem komórki zaszczepionej osoby zaczynają wytwarzać białko wypustkowe (białko kolca, białko S) koronawirusa SARS-CoV-2, powodującego COVID-19. Dostarczona przez adenowirusa "instrukcja" zapisana w DNA zostaje w komórce "przetłumaczona" na mRNA, dzięki któremu powstaje białko kolca.

Białka kolca i ich fragmenty trafiają do błony komórkowej i wchodzą w kontakt z układem odpornościowym. Reagując na białko wirusa, organizm wytwarza odporność. Samo białko nie jest wirusem SARS-CoV-2, nie może więc spowodować choroby. Podobnie jak inne, także i tę szczepionkę podaje się domięśniowo (zastrzyk w mięsień naramienny).

Szczepionka Johnson&Johnson: skuteczność

Wyniki trzeciej fazy badań klinicznych ogłoszone 29 stycznia wskazują, że szczepionka jest skuteczna i bezpieczna. Najważniejsze dane dotyczące skuteczności i bezpieczeństwa opierają się na badaniu obejmującym 43 783 uczestników z 468 objawowymi przypadkami COVID-19. Chodzi o randomizowane, podwójnie zaślepione, kontrolowane placebo badanie kliniczne z udziałem osób powyżej 18. roku życia.

Jak wskazują eksperci, szczepionka Johnson&Johnson jest mniej skuteczna od szczepionek mRNA produkcji BioNTech/Pfizer i Moderna, ale bardziej niż szczepionka AstraZeneca.

Skuteczność zapobiegania ciężkiemu przebiegowi COVID-19 po zaszczepieniu wynosiła 85 proc. po upływie 28 dni od podania szczepionki u wszystkich dorosłych w wieku 18 lat i starszych oraz we wszystkich badanych regionach. Skuteczność w zapobieganiu ciężkiemu przebiegowi choroby wzrastała z czasem, a po 49 dniach nie odnotowano ani jednego przypadku u zaszczepionych uczestników.

Z badań FDA wynika, że szczepionka Johnson&Johnson w 28 dni po podaniu jest skuteczna w 66 proc., jeśli chodzi o zapobieganie umiarkowanie ciężkiego i ciężkiego przebiegu COVID-19. Co ważne, żaden z zaszczepionych uczestników badania, który zachorował po 28 dniach od otrzymania preparatu, nie wymagał hospitalizacji.

Producent szacuje, że szczepionka utrzyma swoje właściwości przez dwa lata przechowywania w temperaturze minus 20 st. C, z czego przez co najmniej trzy miesiące może być przechowywana w temperaturze 2-8 st. C.

Szczepionka Johnson&Johnson: bezpieczeństwo, reakcje niepożądane

Wstępne informacje dotyczące bezpieczeństwa szczepionki Johnson&Johnson wskazują, że najczęstsze reakcje niepożądane po jej podaniu to:

  • ból w miejscu wstrzyknięcia,
  • zmęczenie,
  • ból głowy,
  • bóle mięśni,
  • gorączka.

Poważne powikłania były częstsze w grupie, która otrzymała placebo, niż w przypadku prawdziwej szczepionki. Nie zaobserwowano wstrząsu anafilaktycznego.

Miejscowe i ogólnoustrojowe reakcje wystąpiły w dniu szczepienia lub następnego dnia i na ogół ustępowały w ciągu 24 godzin.

Reakcje ogólnoustrojowe były bardzo podatne na leki przeciwgorączkowe i nie stwierdzono potrzeby ich profilaktycznego stosowania.

Po podaniu drugiej dawki wśród uczestników w wieku od 18 do 55 lat częstość występowania ogólnoustrojowych poważnych działań niepożądanych była znacznie niższa niż po pierwszej immunizacji zarówno w grupie otrzymującej małą, jak i dużą dawkę.

Szczepionka Johnson&Johnson: dawkowanie

W odróżnieniu od trzech już zarejestrowanych szczepionek przeciwko COVID-19 (Pfizer, Moderna i AstraZeneca), które wymagają podania dwóch dawek w odstępie 3-4 tygodni, w przypadku szczepionki Johnson&Johnson do uzyskania odporności powinna wystarczyć pojedyncza dawka.

Nie musi też być przechowywana w zamrażarce - można ją trzymać w zwykłej lodówce. Zarówno łatwość przechowywania, jak i to, że wystarczy jedna dawka, stanowią duże ułatwienie dla pracowników służby zdrowia odpowiedzialnych za logistykę.

Uwaga!

Powyższa porada nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku jakichkolwiek problemów ze zdrowiem należy skonsultować się z lekarzem.

Źródło: PAP