Zamknij

Która szczepionka najskuteczniejsza? Pfizer, Moderna, AstraZeneca, Johnson po 1. i 2. dawce - co wiemy?

04.05.2021
Aktualizacja: 06.05.2021 12:42
Skuteczność szczepionek na COVID-19
fot. Shutterstock

Pierwsza dawka już za tobą? A może jeszcze wahasz się, jaką szczepionką się zaszczepić? Choć wszystkie szczepionki używane w naszym kraju i zatwierdzone przez Unię Europejską chronią przed ciężkim przebiegiem COVID-19, hospitalizacją, a także śmiercią z powodu zakażenia, to każda ma nieco odmienną, choć porównywalną, skuteczność. Która szczepionka jest najskuteczniejsza?

  1. Szczepionki przeciw COVID-19 – badania wciąż trwają
  2. Czym różnią się szczepionki na koronawirusa?
  3. Szczepionka Comirnaty firmy Pfizer/BioNtech – skuteczność
  4. Szczepionka Moderna firmy Moderna – skuteczność
  5. Szczepionka Vaxzevria firmy AstraZeneca – skuteczność
  6. Szczepionka Janssen firmy Johnson&Johnson – skuteczność

Mimo opóźnień w dostawach szczepienia w Polsce przyspieszyły. Okazuje się też, że z różnych powodów bardziej chcemy się szczepić jednymi szczepionkami, a innymi mniej. Czy ma to sens? Jaka jest skuteczność szczepionek dostępnych w Polsce? Oto nasze zestawienie.

Szczepionki przeciw COVID-19 – badania wciąż trwają

Wszystkie szczepionki, którymi w tej chwili się szczepimy, czyli Pfizer, Moderna, AstraZeneca, Johnson&Johnson, są w Europie dopuszczone do użycia warunkowo, co oznacza, że żadna nie ma pełnych badań klinicznych – prawda jest taka, że przebadano je tylko częściowo, bo pełne badania są bardzo czasochłonne, a z epidemią trzeba walczyć już teraz. Instytucje zajmujące się oceną bezpieczeństwa leków (w Europie Europejska Agencja Leków - EMA) zgodziły się na wykorzystanie tych szczepionek, bo na razie nie ma skuteczniejszego sposobu na pokonanie koronawirusa niż szczepienia.
W praktyce szczepionki się sprawdzają – liczba zakażeń i zgonów spada – chociaż nadal prowadzone są badania i co jakiś czas producenci ogłaszają nowe wyniki, m.in. właśnie skuteczności szczepionek. W przypadku szczepionek mRNA ostatecznie potwierdzono już skuteczność w zmniejszeniu ryzyka zachorowania w okresie 2-3 miesięcy. Badania jednak wciąż trwają. Naukowcy badają też m.in., czy potrzebne będą kolejne dawki tzw. przypominające – trzecie (Pfizer, Moderna, AstraZeneca) lub drugie w przypadku szczepionki Johnson&Johnson.

Czym różnią się szczepionki na koronawirusa?

W naszym kraju (ale też w całej Europie) dopuszczone do użycia są cztery szczepionki. Dwie z nich do to szczepionki typu mRNA, a dwie – wektorowe. Czym się różnią?

  1. Szczepionki mRNA zawierają informacyjny kwas rybonukleinowy (mRNA) kodujący białko S (kolca) wirusa SARS-CoV-2. Na podstawie informacji z mRNA w komórce gospodarza syntetyzowane jest białko S (kolca) SARS-CoV-2, które będąc silnym antygenem pobudza odpowiedź odpornościową w postaci przeciwciał neutralizujących (odpowiedź humoralna) i stymuluje wytwarzanie limfocytów T (odpowiedź komórkowa).
  2. Szczepionki wektorowe składają się z niezdolnego do replikacji wirusa (np. adenowirusa zwierzęcego), do którego wbudowany jest gen kodujący informację genetyczną o syntezie białka S (kolca) SARS-CoV-2. Dzięki temu syntetyzowane jest białko S, które jako antygen pobudza odpowiedź odpornościową w postaci przeciwciał neutralizujących i odpowiedź komórkową.

Szczepionka Comirnaty firmy Pfizer/BioNtech – skuteczność

To dwudawkowa szczepionka w technologii mRNA. Warunkowo dopuszczona do obrotu w całej UE od 21 grudnia 2020 r.

  • Skuteczność po 1. dawce – 69 proc. (po 12 dniach)
  • Skuteczność po 2. dawce – 95 proc.

Częściowa ochrona powstaje po 10-14 dniach po podaniu pierwszej dawki. Jednak dopiero podanie drugiej dawki silnie wzmacnia skuteczność na poziomie 94-95 proc.(mierzonej po 14 dniach od podania drugiej dawki). Potwierdzono skuteczność szczepionek mRNA w zmniejszeniu ryzyka zachorowania w okresie 2-3 miesięcy.

Obecnie nie wiadomo, jak długo trwa ochrona zapewniana przez szczepionkę Pfizer. Osoby zaszczepione w badaniu klinicznym będą nadal obserwowane przez 2 lata w celu zgromadzenia większej ilości informacji na temat czasu trwania ochrony.

Dla kogo: dla osób powyżej 16 lat

Szczepionka Moderna firmy Moderna – skuteczność

To szczepionka w technologii mRNA, dwudawkowa. Warunkowo dopuszczona do obrotu w całej UE 6 stycznia 2021 r.

  • Skuteczność po 1. dawce – nie podano
  • Skuteczność po 2. dawce – 94,1 proc.

Częściowa ochrona powstaje po podaniu pierwszej dawki. Jednak dopiero podanie drugiej dawki silnie wzmacnia skuteczność na poziomie 94,1 proc. Potwierdzono skuteczność szczepionek mRNA w zmniejszeniu ryzyka zachorowania w okresie 2-3 miesięcy.

Obecnie nie wiadomo, jak długo trwa ochrona zapewniana przez szczepionkę Moderna. Osoby zaszczepione w badaniu klinicznym będą nadal obserwowane przez 2 lata w celu zgromadzenia większej ilości informacji na temat czasu trwania ochrony.

Dla kogo: dla osób powyżej 18 lat

Szczepionka Vaxzevria firmy AstraZeneca – skuteczność

To dwudawkowa szczepionka wektorowa. Warunkowo dopuszczona do obrotu w całej UE 29 stycznia 2021 r.

  • Skuteczność po 1. dawce – 60 proc. (po 12 dniach)
  • Skuteczność po 2. dawce – 82,4 proc. (w odstępie pomiędzy dawkami 12 tyg.).

Średnia skuteczność AstraZeneki to 76 proc. Szczepionka ma najwyższą skuteczność, jeśli 2. dawka zostanie podana po 12 tygodniach od pierwszej. Jeśli stanie się to wcześniej, ostateczna skuteczność jest mniejsza, np. poniżej 6 tygodni skuteczność wynosi 54,9 proc. Osoby zaszczepione mogą nie być w pełni chronione do 15 dni po podaniu drugiej dawki. Osoby zaszczepione w badaniu klinicznym będą nadal obserwowane przez 2 lata w celu zgromadzenia większej ilości informacji na temat czasu trwania ochrony.

Dla kogo: dla osób powyżej 18 lat

Szczepionka Janssen firmy Johnson&Johnson – skuteczność

To szczepionka wektorowa, jednodawkowa. Warunkowo dopuszczona do obrotu w całej UE 11 marca 2021 r.

  • Skuteczność po jednej dawce – 67 proc. (po 2 tygodniach)
  • Skuteczność w zapobieganiu ciężkiej postaci COVID-19 – 85 proc.

Ochrona, jaką zapewnia szczepionka J&J, rozpoczyna się około 14 dni po szczepieniu; nie wiadomo jednak obecnie, jak długo się ona utrzymuje. Osoby zaszczepione w badaniach klinicznych będą nadal obserwowane przez 2 lata w celu zgromadzenia większej ilości informacji na temat czasu trwania ochrony.

Dla kogo: dla osób powyżej 18 lat

Uwaga!

Powyższa porada nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku jakichkolwiek problemów ze zdrowiem należy skonsultować się z lekarzem.

Źródło: Szczepienia.pzh.gov.pl / Vaccination-info.eu / TT: @GCessak