Zamknij

Objawy po szczepieniu na COVID-19 – Pfizer, Moderna, AstraZeneca, Johnson. Jak je złagodzić?

08.06.2021
Aktualizacja: 08.06.2021 22:59
Objawy po szczepieniu covid
fot. PAP/EPA/MASSIMO PERCOSSI

Szczepionki przeciwko COVID-19 typu mRNA, czyli Moderna i Pfizer, oraz wektorowe, czyli AstraZeneca i Johnson&Johnson, mogą, jak wszystkie inne szczepionki, wywoływać działania niepożądane. Są one zwykle niezbyt ciężkie i przemijają w ciągu kilku dni. Można też spróbować je łagodzić.

  1. Szczepionka Pfizer (Comirnaty) – objawy po szczepieniu
  2. Szczepionka Moderna – objawy po szczepieniu
  3. Szczepionka AstraZeneca (Vaxevria) – objawy po szczepieniu
  4. Szczepionka Johnson&Johnson (Janssen) – objawy po szczepieniu
  5. Jak radzić sobie z objawami po szczepieniu?

Objawy występujące po szczepieniu na COVID-19 to tzw. odczyny poszczepienne. Nie muszą wystąpić u każdego zaszczepionego. Tego typu objawy zdarzają się niemal po wszystkich szczepionkach – nawet u małych dzieci, które są szczepione według kalendarza szczepień. Nie należy ich mylić z tzw. NOP-ami, czyli niepożądanymi objawami poszczepiennymi, które występują niezwykle rzadko i są dużo poważniejsze niż zwykły odczyn poszczepienny.

– Odczyn poszczepienny to normalna, fizjologiczna reakcja organizmu na szczepionkę. To może być ból w miejscu szczepienia, lekki obrzęk, przejściowy wzrost temperatury ciała, przemijające dreszcze, bóle stawowo-mięśniowe, ale to są dolegliwości trwające dwa, trzy dni i one samoistnie ustępują – tłumaczy Andrzej Trybusz, były główny inspektor sanitarny. – Natomiast NOP to zaburzenia w stanie zdrowia pozostające w związku czasowym ze szczepieniem. Ból ręki po szczepieniu nie jest zaburzeniem w stanie zdrowia, ale przedłużająca się gorączka (trwająca 4-5 dni) czy wstrząs anafilaktyczny już tak – wyjaśnia ekspert.

Jakie zatem objawy po szczepieniu, czyli odczyny poszczepienne (które nie są NOP-ami) mogą wystąpić po szczepieniach przeciwko COVID-19?

Szczepionka Pfizer (Comirnaty) – objawy po szczepieniu

Najczęstsze objawy poszczepienne (zgłoszone w badaniach klinicznych) po szczepionce mRNA Pfizer to:

  • ból w miejscu wstrzyknięcia (>80 proc.),
  • zmęczenie (>60 proc.),
  • ból głowy (>50 proc.),
  • ból mięśni i dreszcze (>30 proc.),
  • ból stawów (>20 proc.),
  • gorączka i obrzęk w miejscu wstrzyknięcia (>10 proc.).

Działania te miały zazwyczaj nasilenie łagodne lub umiarkowane oraz ustępowały w ciągu 1-2 dni od podania szczepionki. U osób w podeszłym wieku występowało mniej działań niepożądanych.Producent zaznacza, że większą częstość występowania gorączki obserwowano po 2. dawce.

Szczepionka Moderna – objawy po szczepieniu

Najczęstsze objawy poszczepienne występujące po szczepionce mRNA Moderna (zgłoszone w badaniach klinicznych) to:

  • ból w miejscu wstrzyknięcia (92 proc.),
  • zmęczenie (70 proc.),
  • ból głowy (64,7 proc.),
  • ból mięśni (61,5 proc.),
  • ból stawów (46,4 proc.),
  • dreszcze (45,4 proc.),
  • nudności/wymioty (23 proc.),
  • obrzęk/tkliwość pod pachą(19,8 proc.),
  • gorączka (15,5 proc.),
  • obrzęk w miejscu wstrzyknięcia (14,7 proc.)
  • zaczerwienienie (10 proc.)

Producent zaznacza, że większość miejscowych i ogólnoustrojowych działań niepożądanych miała nasilenie łagodne lub umiarkowane i ustępowały one w ciągu 1-2 dni po szczepieniu. Nieco mniej działań niepożądanych odnotowano u osób w podeszłym wieku.

Niektóre działania niepożądane występowały częściej w młodszych grupach wiekowych. Częstość występowania obrzęku/tkliwości pod pachą, zmęczenia, bólu głowy, bólu mięśni, bólu stawów, dreszczy, nudności/wymiotów i gorączki była większa u osób dorosłych w wieku od 18 do 64 lat niż u osób w wieku 65 lat i starszych.

Miejscowe i ogólne działania niepożądane były zgłaszane częściej po podaniu 2. dawki niż po 1. dawce.

Szczepionka AstraZeneca (Vaxzevria) – objawy po szczepieniu

Najczęstsze działania niepożądane (zgłoszone w badaniach klinicznych) po podaniu wektorowej szczepionki AstraZeneca to:

  • tkliwość w miejscu wstrzyknięcia (63,7 proc.),
  • ból w miejscu wstrzyknięcia (54,2 proc.),
  • ból głowy(52,6 proc.),
  • zmęczenie (53,1 proc.),
  • ból mięśni (44,0 proc.),
  • złe samopoczucie (44,2 proc.),
  • uczucie gorączki (33,6 proc.),
  • gorączka >38 st. C (7,9 proc.),
  • dreszcze (31,9 proc.),
  • ból stawów (26,4 proc.),
  • nudności (21,9 proc.).

Działania te miały zazwyczaj nasilenie łagodne lub umiarkowane oraz przemijały w ciągu kilku dni od podania szczepionki.

Producent zaznacza, że działania zgłaszane po podaniu drugiej dawki były łagodniejsze. U osób w wieku powyżej 65 lat występowało mniej działań niepożądanych i były one łagodniejsze.

Analiza zgłoszonych działań niepożądanych po szczepionce AstraZeneca podawanej w ramach programu szczepień przeciw COVID-19 wykazała, że bardzo rzadkim zdarzeniem niepożądanym po szczepionce mogą być nietypowe zdarzenia zakrzepowo-zatorowe przebiegające z małopłytkowością. Szacuje się, że występują z częstością 1-10/1 000 000 podanych dawek.

Szczepionka Johnson&Johnson (Janssen) – objawy po szczepieniu

Najczęstsze działania niepożądane związane ze stosowaniem szczepionki wektorowej Johnson&Johnson, jakie zaobserwowano w badaniach, miały z reguły nasilenie łagodne lub umiarkowane i ustępowały w ciągu 1-2 dni po szczepieniu.

Objawy występujące bardzo często (częściej niż u 1 na 10 osób) lub często (rzadziej niż u 1 na 10 osób):

  • ból w miejscu wstrzyknięcia,
  • ból głowy,
  • zmęczenie,
  • ból mięśni,
  • nudności,
  • kaszel,
  • ból stawów,
  • gorączka,
  • dreszcze,
  • zaczerwienienie i obrzęk w miejscu wstrzyknięcia.

Działania występujące niezbyt często (rzadziej niż u 1 na 100 osób) i rzadko (rzadziej niż u 1 na 1000 osób) to:

  • kichanie,
  • drżenie,
  • ból gardła,
  • wysypka,
  • pocenie się,
  • osłabienie mięśni,
  • ból rąk i nóg,
  • ból pleców,
  • osłabienie,
  • ogólnie złe samopoczucie,
  • nadwrażliwość (alergia),
  • swędząca wysypka.

Producent podaje też, że u mniej niż 1 na 10 000 osób wystąpiła zakrzepica (powstawanie zakrzepów krwi w naczyniach krwionośnych) z towarzyszącą małopłytkowością (niskim poziomem płytek krwi). Wśród osób otrzymujących szczepionkę wystąpiły reakcje alergiczne, w tym jeden przypadek anafilaksji (ciężkiej reakcji alergicznej). Tak jak w przypadku wszystkich szczepionek, szczepionkę COVID-19 Vaccine Janssen należy podawać pod ścisłym nadzorem, z możliwością dostępu do odpowiedniego leczenia.

Jak radzić sobie z objawami po szczepieniu?

Lekarze zalecają, by po szczepieniu przeciwko COVID-19, jeśli pojawią objawy poszczepienne, zastosować zwykłe sposoby na występujące dolegliwości. W przypadku:

  • gorączki, bólu głowy i innych bólów – przyjąć lek na gorączkę, który zwykle pomaga: ibuprofen lub paracetamol
  • zmęczenia, osłabienia – pozwolić sobie na odpoczynek
  • opuchlizny i bólu w miejscu wstrzyknięcia – przyłożyć okład z sody

Jeśli objawy po szczepieniu nie mijają po 2-3 dniach albo są bardzo niepokojące, należy zgłosić się do lekarza lub w przypadkach nagłych wezwać pogotowie ratunkowe.

Uwaga!

Powyższa porada nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku jakichkolwiek problemów ze zdrowiem należy skonsultować się z lekarzem.

Źródła: Szczepienia.pzh.gov.pl, Ec.europa.eu, Ema.europa.eu