Zamknij

Dlaczego warto zaszczepić się przeciwko krztuścowi? Ekspert wyjaśnia

15.12.2020 18:01

Krztusiec to niebezpieczna choroba zakaźna. Jej charakterystycznym objawem jest przewlekły kaszel. Dowiedz się, dlaczego warto zaszczepić się przeciwko tej chorobie.

Krztusiec - dlaczego warto się zaszczepić przeciwko tej chorobie?
fot. Shutterstock

Krztusiec to ostra choroba zakaźna układu oddechowego, nazywana też kokluszem. Przenosi się ona drogą kropelkową. Wywołuje ją pałeczka krztuśca (Bordetella pertussis), która wytwarza toksyny, z których najsilniejsza jest tzw. toksyna krztuścowa. Powoduje ona martwicę nabłonka dróg oddechowych, a w konsekwencji wydzielanie i zaleganie gęstego śluzu

Krztusiec (koklusz) – jakie są objawy?

To właśnie ten śluz jest przyczyną najbardziej charakterystycznego objawu krztuśca (kokluszu), czyli kaszlu i trudności z oddychaniem z charakterystycznych "pianiem". To, co istotne, u dzieci kaszel ma charakter nawracający, ostry i ciężki, natomiast u osób dorosłych przewlekły i męczący. To niestety utrudnia diagnostykę tej choroby, bo przewlekły, męczący kaszel może być objawem wielu innych chorób lub efektem palenia papierosów.

Krztusiec (koklusz) a COVID-19

Kaszel może być objawem i krztuśca, i COVID-19. Jednak różnicowanie tych chorób nie powinno stanowić dla lekarza trudności. W przypadku COVID-19 kaszel jest objawem zwiastunowym, może narastać i powodować duszności. Natomiast w krztuścu kaszel jest silny, uciążliwy i przewlekły (może utrzymywać się nawet kilka tygodni po antybiotykoterapii). To, co zwykle różni obie choroby to gorączka. Przy krztuścu raczej ona nie pojawia się, natomiast jest charakterystyczna dla COVID-19. W obu przypadkach należy jak najszybciej skonsultować się z lekarzem.

Krztusiec (koklusz) – kto najczęściej choruje?

Na całym świecie rocznie na koklusz (krztusiec) choruje około 40 milionów osób, z czego 400 tys. osób umiera. W Polsce tę chorobę diagnozuje się u około 2 tys. osób, ale – co podkreślają lekarze – tych przypadków może być znacznie więcej.

Najczęściej na krztusiec chorują małe dzieci (przed otrzymaniem pierwszych dawek szczepionki przeciw krztuścowej), ale ta choroba nie patrzy na PESEL, więc zachorować mogą wszyscy. Przechorowanie krztuśca zwykle daje odporność na kilka lat, ale zdarzają się reinfekcje.

Krztusiec (koklusz) – jak się diagnozuje i leczy?

Podstawą diagnostyki jest oczywiście wywiad lekarski i badanie przedmiotowe, ale w potwierdzeniu diagnozy pomocne bywa badanie PCR, wykonane z wymazu pobranego od pacjenta przez nozdrza z tylnej ściany gardła (pałeczki krztuśca bytują pomiędzy jamą nosową a gardłem). Można również wykonać badanie poziomu przeciwciał we krwi.

Leczenie krztuśca (kokluszu) polega na podaniu antybiotyku (makrolidy).

Krztusiec (koklusz) – powikłania

Powikłania krztuśca mogą pojawić się u 6 na 100 chorych. Należą do nich:

  • zapalenie płuc (najczęstsza przyczyna zgonu u dzieci),
  • odma płucowa,
  • zapalenie ucha środkowego,
  • głuchota,
  • złamanie żeber,
  • pęknięcie wrodzonego tętniaka,
  • przepuklina,
  • nietrzymanie moczu,
  • powikłania neurologiczne (drgawki, obrzęki mózgu, krwawienie wewnątrzczaszkowe etc.).

Krztusiec (koklusz) – dlaczego warto się zaszczepić?

Najlepszą metodą uniknięcia krztuśca i jego powikłań są szczepienia przeciw krztuścowe. W Polsce – według Programu Szczepień Ochronnych – podaje się pełnokomórkową szczepionkę przeciw krztuścowi DTPw w drugim, trzecim lub czwartym, piątym lub szóstym miesiącu życia oraz w 2. roku życia dawkę uzupełniającą. Dawkę przypominającą podaje się dzieciom w 5. roku życia (szczepionka acelularna DTPa).

Szczepionkę o obniżonej zawartości antygenów błonicy i krztuśca (dTap) podaje się nastolatkom w 14. roku życia oraz w 19. roku życia (szczepienia zalecane).
Przeciw krztuścowi powinny się zaszczepić:

  • osoby starsze mające kontakt małymi dzieci, które jeszcze nie zostały zaszczepione,
  • kobiety w ciąży, bo dzięki temu ich nowonarodzone dzieci zyskują odporność dzięki przeciwciałom wytworzonym w organizmie matki.

Podanie pełnego cyklu szczepień, łącznie z dawkami przypominającymi, daje odporność na 5-10 lat. Z tego powodu po tym okresie zalecane jest szczepienie przypominające (odpłatne).

loader

Źródło: Artykuł powstał na podstawie wywiadu z prof. Iwoną Paradowską-Stankiewicz z Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego – Państwowego Zakładu Higieny, krajową konsultantką w dziedzinie epidemiologii. Materiał przygotowany przez Stowarzyszenie Dziennikarze dla Zdrowia.

Uwaga!

Powyższa porada nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku jakichkolwiek problemów ze zdrowiem należy skonsultować się z lekarzem.