Radioaktywny pierwiastek u pracownika krematorium. Konieczna zmiana prawa?

01.03.2019 12:56
Radioaktywny pierwiastek w moczu pracownika krematorium
fot. Shutterstock

W moczu pracownika krematorium naukowcy odkryli radioaktywny izotop. Teraz apelują o zmianę przepisów wyznaczających standardy postępowania ze zmarłymi.

Pacjent z rakiem trzustki, dzień po zakończeniu leczenia radioaktywnym preparatem, trafił do innego szpitala i zmarł. Jego ciało zostało skremowane. Klinika, która prowadziła leczenie onkologiczne, wszczęła alarm. Wyniki ekspertyzy radiologicznej były zaskakujące.

Podwyższone stężenie promieniowania

Pewien cierpiący na raka trzustki mieszkaniec Arizony rozpoczął leczenie onkologiczne w Mayo Clinic w Phoenix. Pacjent dostał radiofarmaceutyk Luthatera, stosowany w terapii guzów neuroendokrynnych przewodu pokarmowego.

Warto wiedzieć

Radioizotopowa terapia celowana molekularnie (ang. PRRT - peptide receptor radionuclide therapy) jest formą terapii, w której specjalnie dobrany peptyd, posiadający właściwość przyłączania się do komórki nowotworowej, jest połączony z niewielką ilością materiału radioaktywnego tworząc razem lek (radiofarmaceutyk). Po wstrzyknięciu do krwioobiegu pacjenta radiopeptyd dociera do nowotworu i przyłącza się do komórek nowotworowych, dostarczając terapeutyczną dawkę promieniowania. Źródło: onkonet.pl

Dzień po zakończeniu leczenia Lutatherą pacjent zasłabł i trafił do innego szpitala. Wkrótce zmarł, a jego ciało zostało skremowane. Lekarze z Mayo Clinic dowiedzieli się o tym ponad trzy tygodnie później i natychmiast zalecili ekspertyzę radiologiczną krematorium. Badania wykazały podwyższone stężenie promieniowania.

Radiofarmaceutyki – zasady postępowania

W zasadach ochrony radiologicznej czytamy, że Lutathera powinna być zawsze podawana za pośrednictwem cewnika umieszczonego w żyle wyłącznie w tym celu.

Pacjenci powinni być izolowani podczas podawania leku i do czasu osiągnięcia limitów promieniowania określonych przez obowiązujące przepisy. Zwykle następuje to w ciągu 45 godzin od podania produktu leczniczego.

Lekarz medycyny nuklearnej powinien określić, kiedy pacjent może opuścić kontrolowany obszar szpitala, tj. kiedy narażenie na promieniowanie jonizujące osób trzecich nie przekracza limitów określonych w przepisach.

Zanim pacjent zostanie wypisany ze szpitala, lekarz medycyny nuklearnej powinien wyjaśnić zasady niezbędnej ochrony przed promieniowaniem podczas kontaktów z członkami rodziny i osobami trzecimi oraz ogólne środki ostrożności, których pacjent powinien przestrzegać podczas codziennych czynności po leczeniu w celu ograniczenia do minimum ekspozycji innych osób na promieniowanie.

W ciągu 7 dni po podaniu produktu należy unikać bliskich kontaktów z innymi osobami, a w przypadku dzieci i kobiet w ciąży kontakt należy ograniczyć do czasu poniżej 15 minut każdego dnia, przy zachowaniu dystansu co najmniej 1 metra. Pacjent powinien spać w oddzielnej sypialni przez 7 dni, a w przypadku partnerek w ciąży i dzieci należy ten okres wydłużyć do 15 dni.

Ochrona przed skażeniem promieniotwórczym

Co ciekawe, w moczu pracownika obsługującego krematorium nie znaleziono lutetu (Lu 177) pochodzącego z preparatu Lutathera. Odkryto jednak inny radioizotop: technet (Tc 99m). Zdaniem naukowców pochodził on z innego skremowanego ciała.

Technet-99m stosowany jest na świecie w milionach procedur diagnostycznych, m.in. w tomografii komputerowej oraz scyntygrafii. Co ciekawe, technet ma bardzo krótki okres działania, więc ciało musiało być spopielone w ciągu dwóch-trzech dni poprzedzających ekspertyzę.

Naukowcy zajmujący się tym przypadkiem, dr Kevin Nelson i dr Nathan Yu, zauważyli, że na etykietach radiofarmaceutyków znaleźć można instrukcję bezpieczeństwa dotyczącą zasad postępowania w trakcie leczenia, ale nie ma żadnych zaleceń dla lekarzy odnośnie do przekazywania informacji o leczeniu radiologicznym do krematorium. Tymczasem w wysokich temperaturach izotopy mogą zmieniać swoje właściwości.

– Na początek ważne jest, aby producenci leków przedstawili instrukcje dotyczące obchodzenia się ze zwłokami – zaapelował dr Kevin Nelson.

Źródło: dailymail.co.uk, onkonet.pl, ec.europa.eu