Słuchaj
Michał Korościel, Damian Michałowski
Marcin Sońta , Mateusz Ptaszyński
Kamil Nosel, Marcin Łukasik
Hubert Radzikowski
Redakcja Radia ZET
Sprawdź co graliśmy

Teraz gramy

Uwaga na dopalacze! GIS ostrzega przed substancjami psychoaktywnymi

06.06.2018 12:54

Po ciężkim zatruciu substancjami psychoaktywnymi nieznanego pochodzenia kilkunastu osób z województwa zachodniopomorskiego Główny Inspektor Sanitarny przypomina, że zażywanie tego typu środków może być śmiertelnie niebezpieczne. Sprawdź, jak działają dopalacze, jakie są ich najpopularniejsze rodzaje i jak je rozróżnić.

Dopalacze, rodzaje dopalaczy dostępnych na polskim rynku fot. Diffusion Laski/East News

Tak poważnej sytuacji związanej z zatruciem substancjami psychoaktywnymi w Zachodniopomorskiem dotąd nie było. W poniedziałek i wtorek do szpitali w Gryficach, Kołobrzegu i Szczecinie trafiło w sumie 13 osób z Trzebiatowa. Pacjenci mają od 14 do 30 lat. Niektórzy z nich są w stanie ciężkim. Część wymaga leczenia na oddziale intensywnej opieki medycznej. Prokuratura podała, że mężczyzna podejrzany o rozprowadzanie środków, które mogły doprowadzić do zatrucia, został zatrzymany. Grozi mu do 8 lat więzienia.

Przeczytaj: Masowe zatrucie dopalaczami. Kilkanaście osób w szpitalach

Jak działają dopalacze?

  • porażają układ nerwowy – mogą powodować m.in. oczopląs i  szczękościsk oraz rozrywający ból głowy,
  • powodują nagły wzrost ciśnienia tętniczego,
  • sprzyjają nadmiernej potliwości,
  • mają negatywny wpływ na pracę serca, mogą prowadzić do migotania przedsionków, a nawet zawału,
  • często prowadzą do nudności, wymiotów,
  • mają właściwości psychoaktywne – prowadzą do omamów (wzrokowych i słuchowych), halucynacji, powodują gwałtowne zmiany nastroju (od euforii do stanów lękowych lub głębokiej depresji),
  • mogą stanowić potencjalne zagrożenie dla zdrowia i życia,
  • powodują szkody społeczne (sprzyjają agresji),
  • są bardziej niebezpieczne niż „tradycyjne” narkotyki, ponieważ lekarze nie potrafią leczyć zatruć substancjami, których skład nie jest jeszcze dobrze poznany.

Lista nielegalnych substancji psychoaktywnych

Ministerstwo Zdrowia w połowie maja rozszerzyło listę substancji psychoaktywnych o 17 nowych środków, których posiadanie, produkcja, przetwarzanie, przewóz i obrót jest nielegalne na terenie Polski. W sumie wykaz zawiera 38 substancji psychoaktywnych.

W nowym wykazie nielegalnych substancji psychoaktywnych znalazły się takie środki jak:

  • alfa-PVT,
  • ADB-FUBINACA,
  • NEP,
  • HEX-EN,
  • 5-DBFPV,
  • 4-Cl-?-PVP,
  • NEMNP,
  • 5F-AMBICA,
  • TH-PVP,
  • NiPP,
  • 2-IPP,
  • ?-PHiP,
  • 3-CEC,
  • AMB-CHMICA,
  • MDPHP,
  • N-ETYLOPENTYLON
  • 4-FLUOROPENTEDRON.

Dopalacze są niebezpieczniejsze niż narkotyki?

Eksperci wskazują, że wbrew powszechnej opinii nowe substancje psychoaktywne, tzw. dopalacze, w wielu przypadkach są groźniejsze niż „tradycyjne” narkotyki, zwłaszcza jeśli chodzi o leczenie zatrutych nimi pacjentów. Lekarze potrafią sobie radzić z dobrze poznanymi używkami, ale stają się zupełnie bezradni wobec środków, których skład jest nieznany.

Dotychczasowy problem z dopalaczami polega głównie na tym, że wytwarza się je z legalnych substancji, których stosowanie nie jest zabronione. Dopiero ich mieszanka może wywoływać śmiertelnie niebezpieczne skutki. Na dodatek skład tych specyfików jest często zmieniany. Na opakowaniach umieszcza się informację o tym, że jest to „produkt kolekcjonerski”, dzięki czemu producenci nie są zobowiązani do ponoszenia niemal żadnych konsekwencji za to, co się dzieje z osobami, które zażyją tego typu środki.

Różne postacie dopalaczy dostępnych w Polsce

Zrzut ekranu 2018-06-06 o 12.40.32
Niektóre rodzaje dopalaczy dostępnych na polskim rynku. Można je palić lub łykać. Niektóre imitują marihuanę, inne amfetaminę, kokainę i extasy. Są dostępne w tabletkach bądź pod postacią suszu roślinnego (fot. Laski Diffusion/East News)

Dopalacze mogą mieć pochodzenie roślinne lub syntetyczne (albo są kombinacją obu składników). Najczęściej występują pod postacią:

  • tabletek,
  • fajek i skrętów,
  • suszu,
  • proszku w torebkach,
  • znaczków do lizania,
  • pudrów,
  • soli mineralnych,
  • mieszanek aromatycznych.

Na stronach internetowych można je zaś zakupić jako:

  • sole kąpielowe,
  • środki „do badań botanicznych”,
  • nawozy roślinne lub „pożywki dla roślin”,
  • kadzidełka,
  • chemikalia do badań.

Dopalacze pochodzenia syntetycznego

  • BZP – występuje pod postacią białego proszku, tabletek lub kapsułek, przyjmowany jest doustnie lub przez nos, działa pobudzająco, stymulująco, wywołuje stany lękowe, drgawki, prowadzi do odwodnienia, zaburzeń akcji serca i silnego rozdrażnienia.
  • TFMPP – występuje pod postacią białego proszku, kapsułek lub tabletek, działa pobudzająco i halucynogennie.
  • MEFEDRON – śmiertelnie niebezpieczny (zwłaszcza w połączeniu z innymi dopalaczami), sprzedawany jako „sól do kąpieli”, ma postać białego proszku, czasem tabletek, pigułek lub występuje jako płyn. Przyjmuje się go doustnie lub przez nos, często uważany jest za zamiennik ekstazy lub amfetaminy (ma podobne działanie), prowadzi do euforii, przesadnej empatii, podniecenia, pobudzenia i halucynacji, wywołuje drgawki, kołatanie serca, problemy z oddychaniem, czasem depresję i stany paranoidalne.
  • KANABINOIDY – często dodawane do tzw. mieszanek ziołowych, mają grudkowatą postać, często w kolorze brązowym lub lekko rudawym, mają działanie psychodeliczne, prowadzą od euforii do gwałtownego uspokojenia, mogą prowadzić do zaburzeń równowagi, problemów z oddychaniem, a nawet do utraty przytomności.
Zrzut ekranu 2018-06-06 o 12.43.37

fot. Laski Diffusion/East News

Dopalacze pochodzenia naturalnego 

  • KRATOM – występuje w postaci suszonych (lub sproszkowanych) liści, które się żuje lub pije z nich wywar, bądź brunatnego ekstraktu w postaci kapsułek, działa podobnie do opium, prowadzi do euforii, senności lub odczuwania chwilowego błogostanu, powoduje zaburzenia oddychania i kłopoty z poruszaniem się, można go łatwo przedawkować.
  • MIESZANKI ZIOŁOWE – mimo że zawierają susz roślinny (palony pod postacią skrętów), często zawierają sporo syntetycznych domieszek, mają działanie psychodeliczne, prowadzą od euforii do nadmiernego wyciszenia, uspokojenia i spowolnienia reakcji organizmu.
  • LION – w postaci suszu (który się pali) lub ekstraktu z liści i kwiatów, działa podobnie jak marihuana (prowadzi od euforii do senności).
  • CALEA ZACATECHICHI – w postaci mieszanek ziołowych z suszu lub świeżych liści, które się pali lub spożywa w formie wywaru, działa euforycznie, nieco podobnie do marihuany, zaburza świadomość i percepcję.
  • SZAŁWIA WIESZCZA – w postaci suszu roślinnego z liści (palonych w postaci skrętów) lub ekstraktu (działającego 30 razy silniej od liści), ma działanie silnie halucynogennie, prowadzi do utraty kontroli nad ciałem, utrudnia poruszanie się, działa krótko, ale bardzo silnie, czasem powoduje psychozy, urojenia lub ataki szału (według niektórych ekspertów może sprzyjać niektórym chorobom psychicznym).
  • FLY AGARIC – występuje jako susz kapelusza muchomora (w postaci drobnych kawałków w kolorach od białego/kremowego do żółtopomarańczowego/jaskrawoczerwonego), który się żuje lub sporządza z niego wywary, działa podobnie do alkoholu, może prowadzić do omamów wzrokowych lub słuchowych, działa albo silnie uspokajająco, albo silnie pobudzająco, powoduje światłowstręt lub zwiększoną wrażliwość na dźwięki, prowadzi do zatruć, śpiączki, w nadmiernych ilościach jest śmiertelnie niebezpieczny.
  • AGRYREIA NERVOSA – czyli powój hawajski (w postaci pnącza z liśćmi o kształcie sercowatym, które są pokryte srebrzystymi włoskami i czerwonymi kwiatami), zażywany jest doustnie, w nasionach rośliny występuje substancja LSA, która ma działanie psychodeliczne (od 10 do 50 razy słabsze od LSD), powoduje halucynacje, urojenia, nadwrażliwość zmysłową, działa pobudzająco lub depresyjnie, efekt ten może utrzymywać się nawet do kilkunastu godzin, może prowadzić do silnych stanów psychotycznych, po których zdarzają się próby samobójcze. 

TO CIĘ ZAINTERESUJE:

źródło: PAP/Główny Inspektorat Sanitarny/Śląskie Centrum Profilaktyki

_____

zdrowie.radiozet.pl/π

Oceń