Xanax (alprazolam): działanie, wskazania, cena. Czy jest legalny?

10.09.2020
Aktualizacja: 11.09.2020 08:54
Lek Xanax
fot. Shutterstock

Xanax na rynku amerykańskim był w 2013 roku  najpopularniejszym lekiem stosowanym w psychiatrii, a  Matthew Herper z magazynu Forbes stwierdził, że USA stały się ''narodem Xanaxu''. To lek kontrowersyjny, ma właściwości uzależniające, ale skuteczny w leczeniu lęku. Jak działa Xanax? Jakie są wskazania do leczenia Xanaxem? 

Xanax to lek przeciwlękowy dostępny w Polsce na receptę. Choć jest to lek kontrowersyjny, to jest on całkowicie legalny. Stosowany jest głównie w celu przerywania lęku napadowego ze względu na szybkość działania.

Spis treści:

Xanax: wskazania

Xanax jest wskazany do stosowania w leczeniu:

  • zespołu lęku uogólnionego
  • zespołu lęku napadowego z agorafobią (lub bez), czyli lękiem przed przebywaniem na otwartej przestrzeni, lękiem przed wychodzeniem z domu
  • zespołu lękowego z obniżeniem nastroju.

Xanax jest lekiem o silnym działaniu, może uzależniać, dlatego wskazany jest tylko w krótkotrwałym leczeniu, gdy objawy są nasilone i zaburzają prawidłowe funkcjonowanie.

Xanax: działanie

Substancją czynną preparatu jest alprazolam, pochodna benzodiazepiny. Substancja ta wywołuje działanie hamujące na wszystkich poziomach ośrodkowego układu nerwowego, począwszy od niewielkiego uspokojenia, poprzez sen, aż do śpiączki - w zależności od przyjętej dawki.

Alprazolam wywiera działanie anksjolityczne i przeciwlękowe, przy jednoczesnym zmniejszeniu napięcia mięśniowego, działaniu przeciwdrgawkowym oraz uspokajająco-nasennym.

Xanax: przeciwwskazania

Przeciwwskazaniem do stosowania leku Xanax jest uczulenie na którykolwiek składnik tego preparatu.

Przeciwwskazaniem są także:

  • bezdech senny
  • niewydolność wątroby
  • nużliwości mięśni
  • wiek - preparatu nie należy stosować u dzieci i młodzieży do 18. roku życia.

Xanax: dawkowanie

Xanax to lek w formie tabletek do przyjmowania doustnie. Lek należy stosować według wskazań lekarza. Nie wolno przekraczać zaleconych dawek.

Warto wiedzieć

Ile kosztuje Xanax?

Opakowanie Xanaxu (30 tabletek) kosztuje od ok. 20 zł do 60-70 w zależności od dawki.

Xanax: skutki uboczne

Podczas długotrwałego stosowania leku Xanax może wystąpić zjawisko tolerancji. To sytuacja, gdy organizm ''przyzwyczaja się'' do leku i potrzeba coraz większych dawek, by uzyskać pożądany efekt.

Niestety w trakcie leczenia może również dochodzić do rozwoju uzależnienia albo zależności psychicznej lub fizycznej od leku.

Do niepożądanych efektów stosowania Xanaxu zalicza się m.in.:

  • uspokojenie,
  • senność,
  • zmniejszenie apetytu,
  • stan splątania,
  • dezorientacja,
  • depresja,
  • zmniejszenie libido,
  • ataksja,
  • zaburzenia równowagi,
  • nieprawidłowa koordynacja,
  • zaburzenia pamięci,
  • zaburzenia mowy,
  • zaburzenia koncentracji uwagi,
  • nadmierna potrzeba snu,
  • letarg,
  • zawroty głowy,
  • ból głowy,
  • uczucie pustki w głowie,
  • nieostre widzenie,
  • zaparcia,
  • suchość w jamie ustnej,
  • nudności,
  • zmęczenie,
  • drażliwość.

Rzadziej mogą wystąpić: niepokój, bezsenność, nerwowość, niepamięć, drżenie, objawy wegetatywne, osłabienie siły mięśniowej, zmiana masy ciała, hiperprolaktynemia (zwiększone stężenie prolaktyny we krwi), hipomania, mania, halucynacje, gniew, agresywne zachowanie, wrogie zachowanie, pobudzenie, zaburzenia libido, nieprawidłowe myślenie, zwiększone pobudzenie psychoruchowe, dystonia, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zapalenie wątroby, czynnościowe zaburzenia pracy wątroby, żółtaczka, zapalenie skóry, nietrzymanie moczu, zatrzymanie moczu, zaburzenia czynności płciowych, nieregularne miesiączkowanie ginekomastia, zwiększone ciśnienie wewnątrzgałkowe.

Xanax ze względu na działanie uspokajające może mieć wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i na inne czynności wymagające zwiększonej czujności, koordynacji ruchów i szybkiego reagowania. Z tego powodu należy zachować szczególną ostrożność.

Xanax: kontrowersje

Duża skuteczność terapeutyczna i szybkość działania benzodiazepin (alprazolam jest pochodną benzodiazepiny) spowodowała, że w latach 1965–1975 były one najczęściej sprzedawanym lekiem na świecie. W latach 70. diazepam okazał się najczęściej przepisywanym lekiem w Stanach Zjednoczonych. Ten swoisty ''boom'' na lęki łagodzące lęk okazał się tragiczny w skutkach. Pojawiły się problemy związane z zażywaniem benzodiazepin, w tym wzrost tolerancji, uzależnienie, masowa konsumpcja nieuzasadniona względami medycznymi, a ukierunkowana na łagodzenie naturalnych stanów emocjonalnych, coraz liczniejsze przypadki samoleczenia oraz przedawkowania prowadzącego do śmierci.

Xanax był jednym z najczęściej przepisywanych leków w latach 90. ale wraz z rozpowszechnieniem krótkodziałających benzodiazepin pojawiły się problemy związane z częstym wywoływaniem objawów ubocznych w postaci amnezji, psychoz czy depresji, a także uzależnienia. Dopiero od połowy lat 90., gdy wprowadzono przewodniki zawierające wytyczne, jak racjonalnie stosować benzodiazepiny, uzyskano większą równowagę i kontrolę nad stosowaniem tych leków.

Lek Xanax z powodu swojej popularności, ale też kontrowersji związanych z uzależnieniami, był często obecny w popkulturze. Pojawiał się w filmach, piosenkach, był opisywany w artykułach prasowych i książkach.

Uwaga!

Powyższa porada nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku jakichkolwiek problemów ze zdrowiem należy skonsultować się z lekarzem.

Źródło: Medycyna Praktyczna - Baza leków, Praca Poglądowa ''Możliwości medycyny w zakresie leczenia lęku — historia i współczesność'' autorstwa Anny Konopki, Michała Wrońskiego, Jerzego Samochowca z Katedry i Kliniki Psychiatrii Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego w Szczecinie