Zamknij

Te leki szkodzą jelitom. 7 najbardziej szkodliwych [objawy dysbiozy]

Natalia Kovacs
26.09.2022
Aktualizacja: 26.09.2022 14:58

Niektóre leki, zażywane długo lub w dużych ilościach, mogą szkodzić jelitom, zaburzając ich naturalny mikrobiom. Może to prowadzić do dysbiozy jelitowej i wywoływać takie objawy, jak biegunki, bolesne zaparcia, nudności i utratę apetytu. Sprawdź, które leki mogą szkodzić jelitom - 7 rodzajów leków, które negatywnie wpływają na jelita.

Leki a jelita
fot. Shutterstock

Wiele substancji wpływa negatywnie na zdrowie jelit poprzez zaburzanie naturalnego mikrobiomu, czyli złożonego ekosystemu tworzonego przez różne mikroorganizmy, głównie bakterie. Największą aktywność wykazuje mikrobiota jelita grubego, którą zamieszkuje od 500 do 1000 gatunków należących do 45 rodzajów i 17 rodzin drobnoustrojów, które stanowią 80% objętości kału. 

Człowiek żyje z biotą bakteryjną w korzystnej symbiozie, ponieważ te mikroorganizmy pełnią wiele pożytecznych funkcji. Odpowiadają za fermentację pewnych składników pokarmowych, stymulują system odpornościowy do zwalczania drobnoustrojów chorobotwórczych, regulacją rozwój jelit, produkują niektóre witaminy (biotynę i witaminę K). Mikrobiota jelitowa jest niezwykle istotna, nie tylko w procesach trawienia, wchłaniania, ale również w kształtowaniu odporności organizmu człowieka.

Zaburzenia mikrobioty jelitowej, czyli dysbioza jelitowa, ma poważne konsekwencje w funkcjonowaniu układu pokarmowego oraz bariery jelitowej, co może prowadzić do rozwoju zaburzeń metabolicznych, chorób autoimmunologicznych i psychicznych, ponieważ mikrobiom przewodu pokarmowego wpływa na utrzymywanie prawidłowego funkcjonowania mózgu.

Najsilniej na mikrobiotę jelitową wpływają: silny stres, alkohol, zanieczyszczenia środowiska i żywności, a także leki. 

Te leki szkodzą jelitom. 7 rodzajów leków

Niektóre leki, zażywane regularnie lub w zbyt dużych ilościach mogą zaburzać mikrobiom jelitowy, prowadząc do dysbiozy jelitowej. Objawy dysbiozy to przede wszystkim: bóle brzucha, wzdęcia, biegunki lub zaparcia, zmiana konsystencji stolca, nudności i wymioty, utrata wagi, brak apetytu, złe samopoczucie. Co ciekawe, na jelita wpływają nie tylko silne leki na receptę, ale też niektóre preparaty dostępne w sklepach "od ręki".

Antybiotyki stosowane często i w dużych ilościach są szkodliwe dla zdrowia jelit, ale to nie jedyne preparaty, które negatywnie wpływają na układ pokarmowy. Niemieckie badanie, które objęło ponad 1000 powszechnie przepisywanych leków nieantybiotykowych, wykazano, że aż 24% z nich zakłóca wzrost co najmniej jednego gatunku bakterii w mikrobiomie. Na podstawie badania, wytypowano, które leki mogą prowadzić do dysbiozy jelitowej.

Leki, które mogą negatywnie wpływać na jelita:

  1. Antybiotyki: najsilniej wpływają na mikrobiotę jelit. Ich celem jest zabijanie bakterii i/lub zapobieganie ich replikacji. Główną konsekwencją częstego stosowania antybiotyków jest zabijanie "dobrych" drobnoustrojów mieszkających w jelitach. 
  2. Tabletki antykoncepcyjne: długotrwałe zażywanie pigułek antykoncepcyjnych może wpływać na jelita. W przypadku kobiet, które stosują antykoncepcję dłużej niż 5 lat, istnieje trzykrotnie większe ryzyko zachorowania na chorobę Leśniowskiego-Crohna - zwłaszcza osoby, które mają predyspozycje. Uważa się też, że pigułki antykoncepcyjne wpływają na przepuszczalność okrężnicy. Leki estrogenowe mogą bezpośrednio wpływać na mikrobiom jelitowy.
  3. Kortykosteroidy: stosowane przez długi czas, mogą prowadzić do przerostu drożdżaków lub powodować dysbiozę. 
  4. Leki blokujące kwasy (inhibitory pompy protonowej): częste przyjmowanie niektórych leków na zgagę, refluks, wrzody może zwiększać podatność na infekcje żołądkowo-jelitowe, takie jak Clostridium difficile i zmniejszać różnorodność mikrobiomu jelitowego.
  5. Leki przeciwpsychotyczne: niektóre preparaty zmieniają skład flory bakteryjnej i zmniejszają perystaltykę jelit, przez mogą prowadzić do częstych, bolesnych zaparć.
  6. Niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ): mogą zaostrzać przebieg chorób jelit, a w dużych ilościach wywoływać m.in. owrzodzenia jelita cienkiego.
  7. Leki przeciwcukrzycowe: zwłaszcza metformina wpływa na mikroflorę jelitową i może powodować biegunki, nudności i wzdęcia.  

Uwaga!

Powyższa porada nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku jakichkolwiek problemów ze zdrowiem należy skonsultować się z lekarzem.

Źródło: ealthydirections.com, medicalnewstoday.com, "Znaczenie mikrobioty jelitowej w kształtowaniu zdrowia człowieka — implikacje w praktyce lekarza rodzinnego" autorstwa Mirosławy Gałęckiej, Anny M. Basińskiej, Anny Bartnickiej z Instytutu Mikroekologii, Poznań