Lekarze przepisują za dużo antybiotyków – alarmuje NIK

22.07.2019 15:44
Antybiotyki
fot. Shutterstock

Lekarze przepisują antybiotyki bez wykonania odpowiednich badań mikrobiologicznych, co przyczynia się do wzrostu problemu lekooporności bakterii — wynika z ustaleń Naczelnej Izby Kontroli.

Antybiotyki to leki stosowane w leczeniu zakażeń bakteryjnych. Do leczenia infekcji wirusowych służą m.in. leki przeciwwirusowe oraz preparaty wspomagające leczenie objawowe.

Naczelna Izba Kontroli skontrolowała szpitale i przychodnie udzielające świadczeń na podstawie umów zawartych z Narodowym Funduszem Zdrowia w okresie 2016 – I półrocze 2018 r. Wyniki kontroli są zatrważające: w podstawowej opiece zdrowotnej spośród 2143 wpisów w dokumentacji medycznej dotyczącej 749 pacjentów, tylko w 33 przypadkach (1,5%) lekarz zlecił wykonanie badania mikrobiologicznego w celu ustalenia, czy infekcja jest bakteryjna, czy wirusowa.

Jak wskazują kontrolerzy NIK, nadużywanie antybiotyków przekłada się na wzrost problemu lekooporności bakterii: w kontrolowanych jednostkach w 2017 r., w porównaniu do 2016 r., nastąpił wzrost liczby pacjentów zakażonych lekoopornymi szczepami bakterii o 23,5 proc., mimo że liczba hospitalizowanych pacjentów w tym okresie spadła.

Kiedy trzeba brać antybiotyki?

Antybiotyki to leki, które pomagają powstrzymać infekcję wywołaną przez bakterie. Zanim bakterie zdążą się namnożyć i wywołać konkretne objawy, układ odpornościowy jest zazwyczaj w stanie je zwalczyć. Są jednak przypadki, gdy z jakiegoś powodu organizm nie jest w stanie zwalczyć infekcji bakteryjnej, tu przychodzą z pomocą antybiotyki.

Średni czas hospitalizacji pacjenta niezakażonego wynosił 6 dni, podczas gdy średni czas hospitalizacji pacjenta zakażonego bakteriami lekoopornymi wynosił aż 21 dni! Co więcej, prawdopodobieństwo zgonu pacjenta zakażonego w szpitalu bakterią lekooporną było osiem razy wyższe niż w przypadku pacjenta niezakażonego.

Jak podkreślono w raporcie: „Jednym z największych zagrożeń zdrowia publicznego jest pojawianie i rozprzestrzenianie się opornych na antybiotyki szczepów bakterii chorobotwórczych, co skutkuje brakiem możliwości skutecznej terapii zakażeń przez nie wywoływanych. Są one przyczyną wysokiej śmiertelności i dużej liczby powikłań”.

We wnioskach przeczytać można: „NIK widzi pilną potrzebę wdrożenia działań w celu poprawy bezpieczeństwa pacjentów na poziomie zarówno centralnym, jak i poszczególnych podmiotów świadczących usługi lecznicze”.

Źródło: nik.gov.pl