Maść oczna Balda – ta średniowieczna mikstura radzi sobie z najgorszymi bakteriami

03.08.2020
Aktualizacja: 03.08.2020 09:47
Maść oczna Balda na bakterie
fot. Shutterstock

Mikstura na bazie naturalnych składników, takich jak: cebula, czosnek, wino i sole kwasów żółciowych, czyli tzw. maść oczna Balda jest skuteczna w niszczeniu różnorodnych bakterii i tworzonych przez nie biofilmów, które są szczególnie trudne w leczeniu – poinformowali naukowcy z Uniwersytetu Warwick (W. Brytania) na łamach magazynu "Scientific Reports".

Maść oczna Bolda – jakie bakterie zwalcza?

Coraz więcej bakterii wykazuje oporność na antybiotyki, a więc coraz pilniejsza staje się potrzeba znalezienia nowych sposobów walki z tymi mikrobami i wywoływanymi przez nie chorobami. Naukowcy nie tylko poszukują nowych substancji, ale sięgają też po stare, sprawdzone metody. Tym razem pod ich mikroskopy trafiła maść oczna Balda (z ang. Bald\'s eyesalve). To wymyślona w czasach średniowiecznych lecznicza mikstura, składająca się z naturalnych składników: cebuli, czosnku, wina i soli kwasów żółciowych. Oczywiście zmieszanych w odpowiednich proporcjach.

Okazało się, że jest ona bardzo skuteczna w niszczeniu różnorodnych bakterii i tworzonych przez nie biofilmów, które są szczególnie trudne w leczeniu, m.in.:

  • gronkowca złocistego (MRSA),
  • infekujących rany bakterii Acinetobacter baumannii;
  • wywołujących zakażenia układu oddechowego bakterii Stenotrophomonas maltophilia;
  • powodujących infekcje skóry (np. ropnie), infekcje układu oddechowego (np. zapalenia zatok) oraz zatrucia pokarmowe bakterii Staphylococcus aureus;
  • odpowiedzialnych za zakażenia pooperacyjne i zakażenia krwi (tzw. bakteriemię) u pacjentów z obniżoną odpornością bakterii Staphylococcus epidermidis;
  • wywołujących zapalenie gardła, zapalenie migdałków, szkarlatynę, zapalenie tkanki łącznej, gorączkę reumatyczną i paciorkowcowe kłębuszkowe zapalenie nerek bakterii Streptococcus pyogenes.

Co więcej, wszystkie te bakterie można znaleźć w biofilmach odpowiedzialnych za zakażenia stopy cukrzycowej, przypadłości wyjątkowo opornej na leczenie antybiotykami.

Maść oczna Bolda – dlaczego jest tak skuteczna?

Zdaniem naukowców, sekretem skuteczności maści ocznej Balda jest przede wszystkim kombinacja składników. Żaden pojedynczy element mikstury, np. zawierający allicynę czosnek, nie jest w stanie wywołać równie spektakularnych efektów. Dopiero wszystkie razem – jako całość – posiadają pełną leczniczą moc.

– Wykazaliśmy, że średniowieczny lek zrobiony z cebuli, czosnku, wina i soli kwasów żółciowych może niszczyć wiele spośród problematycznych bakterii w postaci planktonicznej i w formie biofilmów. Ponieważ mieszanka nie szkodzi specjalnie ludzkim komórkom w laboratorium, ani myszom, możemy na jej podstawie opracować potencjalnie bezpieczne i efektywne leczenie antybakteryjne – uważa dr Freya Harrison, współautorka badania. I dodaje: – Większość antybiotyków, które dzisiaj stosujemy, wywodzi się od naturalnych składników, ale nasza praca podkreśla potrzebę uwzględniania w leczeniu infekcji powodowanych przez biofilmy nie tylko pojedynczych składników, ale też mieszanek naturalnych produktów.

Maść oczna Balda jest szczególnie istotna w leczeniu infekcji związanych z biofilmem bakteryjnym. Są to zbiorowiska bakterii, które wytwarzają ochronną macierz zewnątrzkomórkową (polimerową) i z tego powodu są szczególnie trwałe w środowisku naturalnym. Zlikwidowanie biofilmu często wymaga 100–1000 razy wyższych stężeń antybiotyków w celu uzyskania usunięcia niż w przypadku tych samych bakterii, które rosną planktonicznie (jako pojedyncze swobodnie pływające komórki). In vivo biofilmy mogą być zasadniczo całkowicie odporne na leczenie antybiotykami. W ich przypadku pojedyncze substancje nie dałyby sobie rady, ale połączeniu kilku silnych, znanych z antybakteryjnego działania substancji już tak. W tym właśnie tkwi siła maści ocznej Balda.

Źródło: PAP/ nature.com