Okiem eksperta: Leki przeciwbólowe – czy na pewno są bezpieczne?

Aleksandra Supryn
30.11.2015 08:54
Okiem eksperta: Leki przeciwbólowe – czy na pewno są bezpieczne?
fot. Leki przeciwbólowe bez recepty – działanie, dawkowanie, skutki uboczne

Ból głowy, pleców czy przeziębienie – w tych sytuacjach najczęściej sięgamy po leki przeciwbólowe. Popularne środki są stosunkowo tanie oraz dostępne bez recepty, a w reklamach telewizyjnych przedstawiane jako „leki idealne”, szybko zwalczające chorobę i dające ukojenie. 

Niestety nie jest to do końca prawdą. Przyjmowanie leków przeciwbólowych może nieść za sobą czasem bardzo poważne skutki zdrowotne. Aby ich uniknąć należy przestrzegać kilku podstawowych zasad.

Leki przeciwbólowe dostępne bez recepty

Do najpopularniejszych leków przeciwbólowych dostępnych bez recepty zaliczamy:

Paracetamol – lek o działaniu przeciwbólowym i przeciwgorączkowym, ale o słabym działaniu przeciwzapalnym. W odpowiednich dawkach nie wywołuje zbyt wielu działań niepożądanych i nie powoduje podrażnienia błony śluzowej żołądka.

Jednak przy przedawkowaniu lub zażywaniu przez dłuższy okres czas mogą wystąpić poważne uszkodzenia wątroby czy nerek.

Zalecana dawka dla dorosłych osób to 500-1000 mg co 4-6 godzin (czyli 1-2 tabletki), natomiast dawka toksyczna to 8-12 g.

Niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ)

Niesteroidowe leki przeciwzapalne charakteryzują się przede wszystkim działaniem przeciwzapalnym, w mniejszym stopniu przeciwbólowym i przeciwgorączkowym.

Ich wadą jest podrażnienia lub uszkodzenie błony śluzowej żołądka.

Zaliczamy do nich m.in.:

Kwas acetylosalicylowy, potocznie nazywany aspiryną. Dorośli nie powinni jednorazowo przekraczać dawki 500-1000 mg (1-2 tabletki) co 4-8 godzin.

Ciekawą i stosunkowo niedawno odkrytą właściwością aspiryny jest działanie przeciwzakrzepowe, dlatego stosowana jest także w profilaktyce zawałów i zakrzepicy naczyniowej.

Skutkiem ubocznym jej stosowania mogą być wrzody żołądka i dwunastnicy oraz krwawienie z układu pokarmowego. Przeciwwskazaniem do przyjmowania tego leku może być nadkwaśność żołądka, choroby żołądka i dwunastnicy, uszkodzenia wątroby i nerek.

Nie zaleca się go również dzieciom do 12. roku życia i kobietom w ciąży.

Ibuprofen stosowany jest przy łagodnych i średnich bólach, podczas rwy kulszowej, czyli paraliżującego bólu korzonków lub bólu lędźwiowego.

U dorosłych zalecany jest w dawce 200-400 mg, 4-6 razy na dobę. U dzieci w dawce 5-10 mg/kg masy ciała. Może być również stosowany w formie syropu już nawet u niemowląt od 3. miesiąca życia. Ibuprofen w mniejszym stopniu niż aspiryna uszkadza błonę śluzową żołądka.

Metamizol inaczej nazywany pyralgina. Lek ten ma silne działanie przeciwbólowe i przeciwgorączkowe. Należy go przyjmować, gdy stosowanie innych środków jest niewskazane w dawce 500-1000 ml co 6-8 godzin.

W niektórych przypadkach może powodować wstrząs anafilaktyczny, uszkodzenie przewodu pokarmowego, nerek, wątroby, szpiku kostnego.

Leki przeciwbólowe a ciąża

Kobiety w ciąży bezwzględnie nie powinny przyjmować leków przeciwbólowych bez konsultacji z lekarzem. Leki przenikają do płodu i mogą mieć niekorzystny wpływ na jego rozwój oraz zdrowie, szczególnie w pierwszym trymestrze ciąży.

Lekiem przeciwbólowym, który można stosować w ciąży jest paracetamol. Może być jednak stosowany wyłącznie sporadycznie, w najmniejszej skutecznej dawce.

Leki przeciwbólowe  jak przyjmować?

Aby zmniejszyć ryzyko szkodliwych skutków działania leków przeciwbólowych, trzeba pamiętać o kilku podstawowych zasadach.

1. Sięgajmy po te leki tylko, gdy naprawdę źle się czujemy. Nie stosujmy ich z przyzwyczajenia.

2. Opisanych preparatów nie można przyjmować dłużej niż przez trzech dni.

3. Leki przeciwbólowe nie eliminują choroby, a jedynie ją maskują. Dlatego przy długotrwałym bólu, należy udać się do lekarza, który zdiagnozuje dolegliwość i rozpocznie skuteczne leczenie.

4. Zawsze czytaj ulotki dołączone do leku. Natomiast gdy masz jakiekolwiek wątpliwości zapytaj o nie lekarza lub farmaceutę.

5. Zwróć uwagę na termin ważności leków oraz odpowiednie dawki i odstępy czasu między ich przyjmowaniem.

6. Pamiętaj również, że te same substancje czynne są często zawarte w preparatach o różnych nazwach, dlatego nie należy zażywać kilku różnych leków przeciwbólowych. W taki sposób łatwo można przekroczyć zalecaną dawkę przyjmowanego leku.

7. Leki przeciwbólowe przyjmuje się zazwyczaj po posiłku, popijając szklanką wody.

8. Nigdy nie łącz ich z alkoholem.

___ 

ZdrowoBardzo / Aneta Moskalik