Fluor w wodzie butelkowanej. FDA zaleca obniżenie poziomu

Karolina Apiecionek
04.04.2019 12:01
Fluor w wodzie
fot. Shutterstock

Amerykańska Agencja ds. Żywności i Leków (FDA) zaleciła zmniejszenie limitu fluoru w wodach butelkowanych z dodatkiem fluoru. Dowiedz się, o co dokładnie chodzi. 

Od lat trwają dyskusje na temat dodatkowej podaży fluoru w codziennej diecie. Chodzi o bilans pomiędzy profilaktyką próchnicy a wpływem dużych dawek fluoru na zdrowie człowieka. Choć nie potwierdziły się doniesienia, że nadmiar fluoru wpływa na rozwój chorób tarczycy czy płodność, naukowcy wciąż monitorują kwestię wpływu dużych dawek fluoru na rozwój mózgu w życiu prenatalnym. FDA właśnie zarekomendowała zmniejszenie ilości fluoru w wodzie butelkowanej.

Wpływ fluoru na mózg dzieci

Badanie finansowane przez National Institute of Environmental Health Sciences wykazało "dramatyczny wzrost" fluorozy zębów, czyli objawów przesycenia organizmu fluorem, w stosunku do badań prowadzonych dekadę wcześniej. U ponad 30 proc. nastolatków zaobserwowano ostrą lub umiarkowaną postać fluorozy, a kolejne 35 proc. badanych miało mniej nasilone objawy.

W związku z tymi doniesieniami FDA zarekomendowała zmniejszenie limitu fluoru dodawanego do wody butelkowanej z 0,8-1,7 mg/l do 0,7 mg/l. Jest to zgodne z zaleceniami US Public Health Service, która w 2015 r. wydała oświadczenie, że 0,7 miligrama na litr jest optymalnym stężeniem fluoru w wodach pitnych z dodatkiem fluoru.

Zapotrzebowanie na fluor - normy

Dzienne zapotrzebowanie na fluor zmienia się wraz z wiekiem, podobnie jak jego przyswajanie. U dzieci fluor przyswaja się w 80 proc., u dorosłych w 50-60 proc., po czym przyswajalność, wraz z obniżaniem się wydolności nerek w filtrowaniu osocza krwi, rośnie znowu na starość.

Zapotrzebowanie na fluor dziennie wynosi:

  • niemowlęta do 6. miesiąca życia - 0,1 mg;
  • niemowlęta 6-12 miesięcy życia - 0,5 mg;
  • dzieci 1-3 lata - 0,7 mg;
  • dzieci 4-8 lat - 1,1 mg;
  • dzieci 9-13 lat - 2,0 mg;
  • młodzież 14-18 lat - 2,9 mg;
  • dorośli 1,5-4,0 mg.

Głównym źródłem fluoru w życiu człowieka są:

  • woda pitna,
  • woda butelkowana,
  • herbata,
  • ryby,
  • środki do higieny jamy ustnej.

Zgodnie z rekomendacją Światowej Organizacji Zdrowia (WHO), fluor w wodzie pitnej powinien wynosić 0,5-1 mg/l. W Polsce mieści się w tych normach i, w zależnie od regionu, wynosi 0,1-0,7 mg/l.

Sprawa się komplikuje, jeśli chodzi o wody butelkowane.

Fluor w wodzie

Jak czytamy w opracowaniu dr n.med. Anny Turskiej-Szybkiej z Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego (dane z 2016 r.) "Fluor w profilaktyce próchnicy (profilaktyka endo- i egzogenna). Bezpieczeństwo profilaktyki fluorkowej", średnia zawartość fluoru w wodach butelkowanych w Polsce to 0,1-0,3 mg/l, ale odnotowano też stężenia wyższe: do 1,39 mg/l.

Podwyższone stężenie fluoru w stosunku do rekomendacji WHO występuje również w popularnych napojach z ekstraktem herbaty: 0,08-1,28 mg/l.

Dzienne spożycie fluoru przez dzieci nie powinno przekraczać 0,05 miligrama na kilogram masy ciała. Jak łatwo policzyć, ważący średnio 17 kg czterolatek powinien spożywać nie więcej niż 0,85 mg fluoru dziennie, co, patrząc na wartości powyżej, zwłaszcza przy podawaniu dzieciom do picia tzw. zimnych herbatek, nietrudno przekroczyć.

Skutki nadmiernej ekspozycji na fluor

Najnowsza rekomendacja FDA związana jest z ryzykiem wystąpienie fluorozy, czyli stanu, w którym zęby stają się kruche i przebarwione, a nie neurotosycznością fluoru. Badania nad neurotoksycznym działaniem fluoru prowadzone są w kierunku ekspozycji prenatalnej, co oznacza, że szczególną uwagę należy poświęcić kobietom w ciąży, a nie dzieciom.

Jak podkreślają stomatolodzy, wbrew temu, co można wyczytać na niektórych forach internetowych, nie powinniśmy rezygnować ze stosowania pasty do zębów z fluorem u dzieci, a jedynie wybierać produkty przeznaczone specjalnie dla dzieci, z obniżoną zawartością fluoru.

Warto też podkreślić, że najnowsze rekomendacje FDA dotyczą wyłącznie wody butelkowanej i to tylko takiej, w której dodawany jest fluor. Zalecenie nie dotyczy stężenia fluorków naturalnie występujących w wodach mineralnych.

Uwaga!

Powyższa porada nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku jakichkolwiek problemów ze zdrowiem należy skonsultować się z lekarzem.

Źródło: cnn.com; "Fluor w profilaktyce próchnicy (profilaktyka endo- i egzogenna). Bezpieczeństwo profilaktyki fluorkowej", dr n.med. Anna Turska-Szybka, Warszawski Uniwersytet Medyczny