Chlorochina to lek wielozadaniowy: wskazania, efekty uboczne

07.04.2020
Aktualizacja: 07.04.2020 18:43
Chlorochina
fot. Shutterstock

Chlorochina - związek wielozadaniowy, stosowany na zakażenia pierwotniakowe i wirusowe, a także w chorobach reumatycznych. Chlorochina znana jest przede wszystkim jako lek na malarię, ale ma znacznie szersze zastosowanie. Chlorochinę podaje się również zakażonym koronawirusami. Dowiedz się, jakie właściwości ma chlorochina.

Chlorochina (łac. Chloroquinum) to organiczny związek chemiczny, pochodna chinoliny. Chlorochina stosowana jest jako lek pierwotniakobójczy, środek na ostry atak malarii, lek na pełzaka czerwonki i lamblii jelitowej, działa także przeciwzapalnie.

Chlorochina przyjmowana jest doustnie w formie tabletek.

Działanie chlorochiny

Chlorochina powoduje szybki rozkład znajdującej się w wodniczkach zarodźca hemoglobiny, pochodzącej z organizmu człowieka, a uwolniony z hemoglobiny hem niszczy błonę komórkową pierwotniaka.

Chlorochina działa również przeciwwirusowo hamując zależne od pH komórki etapy replikacji szeregu wirusów, w tym retrowirusów i koronawirusów.

Związek ten działa także immunomodulująco, hamując uwalnianie pewnych mediatorów zapalenia: czynnika martwicy nowotworów typu alfa (TNF-alfa) i interleukiny-6. 

Dobrze i szybko wchłania się z przewodu pokarmowego. Maksymalne stężenie osiąga po 4–6 godzinach od podania. Bardzo duże stężenie osiąga w niektórych tkankach i narządach: w nerkach, wątrobie, płucach, śledzionie, leukocytach oraz melanocytach oka i skóry.

Chlorochina metabolizowana jest w wątrobie i wydala z moczem.

Zastosowanie chlorochiny

Chlorochina to wielofunkcyjny związek chemiczny. Działa na pierwotniaki: zarodźce malarii, pełzaka czerwonki i lamblii jelitowej. Wykazuje również aktywność przeciwwirusową, na przykład przeciw flawiwirusom, retrowirusom i koronawirusom, w tym wirusom SARS.

Wskazania do podania chlorochiny:

  • profilaktyka i leczenie zarażeń zarodźcami (Plasmodium vivax, P. malariae, P. ovale, P. falciparum);
  • wspomagająco w zakażeniach koronowirusami typu beta (SARS-CoV, MERS-CoV, SARS-CoV-2); 
  • jako lek drugiego rzutu w skojarzeniu z innymi lekami w pełzakowicy (zwłaszcza postaci wątrobowej);
  • leczenie reumatoidalnego zapalenia stawów;
  • leczenie tocznia rumieniowatego układowego, przewlekłego lub krążkowego.

Efekty uboczne stosowania chlorochiny

Chlorochina to silny lek. Może powodować poważne działania niepożądane, szczególnie w dużych dawkach lub w połączeniu z innymi lekami, dlatego nie wolno jej stosować bez recepty i bez nadzoru lekarza.

Możliwe efekty uboczne przyjmowania chlorochiny:

  • niewyraźne widzenie,
  • nudności,
  • wymioty,
  • skurcze brzucha,
  • bóle głowy,
  • biegunka,
  • obrzęki nóg (kostek),
  • duszność,
  • bladość ust, paznokci, skóry,
  • osłabienie mięśni,
  • zasinienia, krwawienia,
  • problemy ze słuchem,
  • zmiany psychiczne/zmiany nastroju: splątanie, nienaturalne zachowanie, depresja, uczucie bycia obserwowanym, halucynacje,
  • swędzenie skóry, zmiany koloru skóry, 
  • wypadanie włosów, 
  • wysypki skórne,
  • nieprzyjemny metaliczny posmak w ustach.

Chlorochina w przypadku kobiet ciężarnych może być stosowane jedynie za zgodą lekarza jako lek na malarię. Nie zaleca się jednak ciężarnym podróżowania w rejony świata, gdzie zagrożenie malarią jest wysokie. Długotrwałe stosowanie chlorochiny w ciąży może prowadzić do uszkodzenia wzroku i słuchu dziecka.

Warto wiedzieć

Trudne początki chlorochiny

Chlorochina została odkryta w 1934 r. przez Hansa Andersaga i jego współpracowników z laboratoriów Bayer, którzy nazwali ją Resochin. Przez dziesięć lat lek ten był ignorowany, ponieważ uważano go za zbyt toksyczny do użytku przez ludzi. Dziesięć lat później ponownie zainteresowano się chlorochiną, a sponsorowane przez rząd USA badania kliniczne nad opracowaniem leków przeciwmalarycznych jednoznacznie wykazały, że chlorochina ma znaczącą wartość terapeutyczną jako lek przeciwmalaryczny. Chlorochina została wprowadzona do praktyki klinicznej w 1947 r.

Uwaga!

Powyższa porada nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku jakichkolwiek problemów ze zdrowiem należy skonsultować się z lekarzem.