Wstrząs mózgu? Aktywność fizyczna przyspiesza powrót do zdrowia

06.02.2019
Aktualizacja: 06.02.2019 16:22
Leczenie wstrząsu mózgu polega na odpoczynku
Fot. Shutterstock

Aktualne zalecania dotyczące rekonwalescencji po wstrząśnieniu mózgu to: leżeć, leżeć i jeszcze raz leżeć. Unikać nawet aktywności umysłowej. Wkrótce może to się zmienić. 

Lista zakazów po wstrząsie mózgu ciągnie się w nieskończoność. Unikać aktywności fizycznej, unikać aktywności umysłowej, unikać stresu, unikać bodźców zewnętrznych… O ile dorosły człowiek zazwyczaj z przyjemnością poleży na kanapie, o tyle nastolatkowi ciężko usiedzieć w miejscu. Zwłaszcza bez telewizji i komputera.

Wstrząs mózgu – objawy

Wstrząśnienie mózgu jest urazem lekkim, odpowiadającym za ok. 80 proc. wszystkich pourazowych uszkodzeń mózgu. Przyczyną może być fizyczny kontakt z innym przedmiotem czy powierzchnią lub gwałtowny ruch głową.

Objawy wstrząsu mózgu to m.in.:

  • ból głowy,
  • chwilowa utrata przytomności,
  • zawroty głowy,
  • nudności,
  • wymioty,
  • niewyraźna mowa,
  • spowolnienie reakcji.

W ciągu kilku dni po urazie mogą pojawić się także: zaburzenia koncentracji oraz pamięci, wzmożona wrażliwość na bodźce zewnętrzne, drażliwość czy zaburzenia snu. Bóle i zawroty głowy mogą utrzymywać się nawet do kilku miesięcy po urazie.

Wstrząs mózgu a aktywność fizyczna

Naukowcy z Uniwersytetu w Buffalo przeprowadzili pierwsze randomizowane badanie kliniczne dotyczące rekonwalescencji nastolatków po wstrząśnieniu mózgu spowodowanym urazem sportowym.

Uczeni obserwowali 103 osoby w wieku 13-18 lat, pacjentów kliniki ortopedii i medycyny sportowej UBMD w zachodnim Nowym Jorku i kliniki Pan Am w Winnipeg.

Chorzy, którym dobrano program ćwiczeń aerobowych, wracali do zdrowia średnio 13 dni, podczas gdy osobom z grupy kontrolnej, które wykonywały jedynie ćwiczenia rozciągające, rekonwalescencja zajmowała aż 17 dni.

Wyniki opublikowano w JAMA Pediatrics, a badania określono mianem „przełomowych”.

Warto wiedzieć

Nastolatkowie ze zdiagnozowanym wstrząsem mózgu, którym dobrano program ćwiczeń aerobowych, wracali do zdrowia średnio w 13 dni, podczas gdy osobom z grupy kontrolnej, które wykonywały jedynie ćwiczenia rozciągające, rekonwalescencja zajmowała 17 dni.

Rekonwalescencja po wstrząśnieniu mózgu

Naukowcy najpierw musieli ustalić bezpieczny poziom ćwiczeń dla każdego rekonwalescenta. W tym celu poddali młodzież testom na bieżni.

Następnie pacjenci zostali losowo przypisani do dwóch grup: z ćwiczeniami aerobowymi i z ćwiczeniami rozciągającymi. Do domu wrócili wyposażeni w urządzenia monitorujące pracę serca, aby móc kontrolować, czy pozostają poniżej progu ryzyka zaostrzenia objawów.

Obie grupy ćwiczyły przez około 20 minut dziennie i codziennie wysyłały raporty dotyczące samopoczucia.

Rekonwalescenci z grupy aerobowej chodzili po bieżni, jeździli na stacjonarnym rowerze albo spacerowali. Pacjentom zalecono powstrzymanie się od uprawiania sportów kontaktowych, ćwiczeń gimnastycznych i gier zespołowych. Zalecono im również unikanie nadmiernego korzystania z urządzeń elektronicznych, ponieważ może to zaostrzyć objawy choroby. Mogli za to wrócić do szkoły.

Leczenie wstrząsu mózgu

Dotychczas brakowało złotego standardu w leczeniu wstrząsu mózgu. Nawet jeśli pacjent nie wymagał hospitalizacji, lekarze zalecali zaprzestanie wszelkich form aktywności zarówno fizycznej, jak i intelektualnej.

– Do tej pory nic innego nie okazało się skuteczne w leczeniu wstrząsu mózgu – skomentował dr Barry S. Willer, współautor badań, dyrektor działu badań w UB Concussion Management Clinic i profesor psychiatrii w szkole Jacobs School. „To najlepszy jak dotąd dowód na to, że jest leczenie, które działa” – podkreślał.

„Zindywidualizowany program ćwiczeń aerobowych utrzymujący częstość akcji serca poniżej punktu, w którym objawy ulegają pogorszeniu, jest najlepszym sposobem leczenia wstrząsu mózgu u nastolatków” – zawyrokował prof. John J. Leddy, koordynator badań ze Szkoły Medycznej i Biomedycznej Jacobs w UB oraz dyrektor UB Concussion Management Clinic w UBMD Orthopaedics and Sports Medicine.

Naukowcy planują teraz sprawdzić, czy metoda leczenia wstrząsu mózgu za pomocą aktywności fizycznej działa również u dorosłych.

Źródło: buffalo.edu, mp.pl