Zęby mądrości nie zawsze trzeba usuwać. Jakie znaczenie mają ósemki?

28.05.2019
Aktualizacja: 28.05.2019 16:15
Ból spowodowany wyżynaniem się zęba mądrości
fot. Shutterstock

Ósemki, czyli tzw. zęby mądrości, spełniają taką samą funkcję jak pozostałe zęby, choć bywają problematyczne. Zdarza się, że ósemki nie chcą się wyrżnąć, bo jest na nie za mało miejsca w łuku zębowym. Czasami są jednak zupełnie bezproblemowe. Warto zatem wiedzieć, jak z nimi postępować. Czy zęby mądrości trzeba usuwać? Fakty i mity na temat ósemek obala lek. stom. Agnieszka Duplaga z warszawskiego Centrum Medycyny Nowoczesnej Triclinium.

Zęby mądrości to potoczne określenie trzecich zębów trzonowych człowieka, czyli ósemek. Człowiek ma cztery zęby mądrości, po jednym na każdym końcu żuchwy i szczęki. Nie każdy wie, że ma ósemki, ponieważ zęby te nie zawsze dają o sobie znać. U niektórych osób wcale się nie wyrzynają (pozostają w kości), u innych natomiast powodują wiele problemów. 

Zdarza się, że ósemki nie chcą się wyrżnąć, bo jest na nie za mało miejsca w łuku zębowym. Pozostają zatrzymane w kości lub wyrzynają się tylko częściowo, powodując przy tym ból i stany zapalne otaczających tkanek miękkich. Taki stan nie sprzyja samooczyszczaniu i w okolicy takiej ósemki łatwo będzie dochodzić do namnażania się bakterii, stąd tak częste stany zapalne. Wtedy konieczna jest interwencja stomatologa i zwykle usunięcie zębów.

Warto wiedzieć

Po co człowiekowi zęby mądrości?

Zęby mądrości są pozostałością po naszych przodkach, których duże szczęki służyły do żucia surowego mięsa. Jednak w trakcie ewolucji szczęki człowieka uległy takiemu zmniejszeniu, że często nie są w stanie pomieścić więcej niż 28 zębów. Zęby mądrości, prawidłowo wyrżnięte, pełnią taką samą funkcję jak pozostałe zęby trzonowe: służą do rozdrabniania i przeżuwania żywności.

Czy zęby mądrości trzeba usuwać?

Postępowanie z zębami mądrości zależy od indywidualnej sytuacji pacjenta. Bardzo często ósemki są zębami częściowo lub całkowicie zatrzymanymi. W takiej sytuacji zalecane jest ich usunięcie, aby zapobiec w tym miejscu powstawaniu stanów zapalnych, próchnicy zęba sąsiedniego oraz dolegliwościom bólowym związanym z utrudnionym wyżynaniem. Można również je kontrolować co kilka lat, robiąc przeglądowe zdjęcie pantomograficzne.

Jeśli natomiast ósemka jest zdrowa, prawidłowo wyrżnięta, nie powoduje stłoczeń zębów, jest odpowiednio umiejscowiona w łuku zębowym, nie przysparza żadnych dolegliwości, to jej usuwanie jest sprawą całkowicie indywidualną, do rozpatrzenia ze specjalistą. Zazwyczaj w takich sytuacjach nie ma jednak wskazań do usuwania zęba. W każdym przypadku jest jednak zalecana konsultacja stomatologiczna, która umożliwi ocenę stanu zęba.

Kiedy należy usunąć ząb mądrości? Przede wszystkim wtedy, gdy ósemka jest nieprzydatna w zgryzie, nie ma na nią miejsca w górnym bądź dolnym łuku, w wyniku problemów z jej wyrzynaniem występują nawroty stanów zapalnych, lub gdy jest zepsuta i występuje w niej już zgorzel miazgi lub zapalenie ropne. To bezwzględne wskazania do usunięcia zęba.

Spożywana przez nas żywność jest coraz bardziej przetworzona, a rozwój filogenetyczny idzie przez to w takim kierunku, że wielu ludzi coraz częściej nie ma już nawet zawiązków ósemek.

Jakie objawy powodują zęby mądrości?

Powikłania związane z zębami mądrości dotyczą zazwyczaj zębów dolnych. Wiąże się to ze stanem zapalnym zakażonej kieszonki dziąsłowej powstającej nad koroną wyrzynającego się zęba. Jeżeli taki stan się pojawia, występują bóle samoistne i przy połykaniu. Ból może promieniować do ucha, przy zaawansowanym stanie zapalnym może też występować szczękościsk, powiększenie i bolesność węzłów chłonnych podżuchwowych, a w niektórych przypadkach również podwyższona temperatura ciała.

Warto wiedzieć

Informacje o ósemkach

Najistotniejszych informacji o zębach mądrości dostarcza zdjęcie rentgenowskie, które mówi m.in. o wzroście i rozwoju zębów. Takie zdjęcia można zrobić dzieciom ok. 12. roku życia i potwierdzić, czy są zawiązki zębów i jak są położone, a to z kolei pozwala prognozować rozwój uzębienia.

Uwaga!

Powyższa porada nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku jakichkolwiek problemów ze zdrowiem należy skonsultować się z lekarzem.