Zamknij

W dbaniu o zęby nie wolno przesadzać. Dentysta tłumaczy dlaczego

25.08.2022
Aktualizacja: 25.08.2022 15:10
Dbanie o jamę ustną i zęby
fot. Shutterstock

Dbanie o zęby oraz regularne wizyty kontrolne u stomatologa to najlepszy sposób na uniknięcie niepożądanych infekcji. Niestety wiele osób, chcąc mieć śnieżnobiały uśmiech, przesadza z dbałością o zęby. Jakie mogą być tego skutki? Wyjaśnia lek. stom. Bartłomiej Karaś, endodonta, członek m.in. Działu Badawczego Polskiego Towarzystwa Endodontycznego.

  1. Jak dbać o zęby i jamę ustną?
  2. Jak myć zęby, aby im nie zaszkodzić?
  3. Jak prawidłowo nitkować zęby?
  4. Jak często stosować płyn do płukania?
  5. Uwaga na trendy z TikToka

Jak dbać o zęby i jamę ustną?

Jak prawidłowo dbać o zęby i jamę ustną? Rekomendacje mówią o wizytach kontrolnych u stomatologa dwa razy do roku. Warto również skorzystać ze wsparcia higienistki stomatologicznej.

Jednak największą rolę odgrywa codzienna higiena jamy ustnej. Prawidłowe szczotkowanie (dwa razy na dobę przez dwie minuty), nitkowanie (szczególnie wieczorem) i stosowanie płynu – to tak zwana triada w higienie, której sumienne stosowanie daje największe szanse na zminimalizowanie ryzyka wystąpienia infekcji, które są głównym powodem wystąpienia najbardziej popularnej choroby zębów, czyli próchnicy.

Musimy również pamiętać o regularnej wymianie szczoteczek (nie ma znaczenia, czy jest to szczoteczka manualna, czy elektryczna). Powinniśmy to robić co 3-4 tygodnie.

Jak myć zęby, aby im nie zaszkodzić?

Myjąc zęby, szczoteczkę należy ustawić ją pod kątem 45 stopni do linii dziąseł i czyścić zęby ruchami kolistymi oraz wymiatającymi, zaczynając od linii dziąseł, a następnie delikatnie – wykonując krótkie ruchy do przodu i do tyłu – szczotkować zewnętrzną, wewnętrzną i żującą powierzchnię każdego zęba. Nie zapominajmy także delikatnie wyczyścić języka, co pozwoli na usunięcie nagromadzonych tam bakterii i odświeży oddech.

Prawidłowym szczotkowaniem na pewno nie jest przesuwanie szczoteczki z jednej na drugą stronę, jak często widzimy to w telewizyjnych reklamach. Myjąc zęby tylko od lewej do prawej strony, robiąc to zbyt często lub używając zbyt twardej szczoteczki do zębów, można uszkodzić nie tylko szkliwo, ale także dziąsło. Szczególnie jeżeli nasze dziąsła są cienkie. Wówczas bardzo łatwo o "wyszczotkowanie" sobie recesji dziąsła, czyli odsłonięcie najpierw szyjki, a potem korzenia. To wbrew pozorom wcale nie jest takie rzadkie. Nieprawidłowe szczotkowanie może doprowadzić także do abrazji, czyli ubytku przyszyjkowego, polegającego na utracie twardych tkanek zęba. W konsekwencji prowadzi to do tego, że ząb staje się nieestetyczny i staje się nadwrażliwy na bodźce (na przykład przy jedzeniu i piciu, czy podczas samego szczotkowania). Obydwie te sytuacji wymagają interwencji stomatologicznej.

Jak prawidłowo nitkować zęby?

Używanie nici dentystycznej jest ważnym elementem dbania o zęby. Pozwala ono na usunięcie resztek jedzenia spomiędzy zębów, które pozostają po nawet bardzo dokładnym szczotkowaniu. Nitkowanie powinno być wykonywane raz dziennie, najlepiej po wieczornym szczotkowaniu. Możemy też nitkować po posiłku, po którym czujemy resztki jedzenia "wklinowane" pomiędzy zęby. Ważne, aby robić to prawidłowo. Co to oznacza?

Każda przestrzeń międzyzębowa dzieli się na dwie części. I tak na przykład między "czwórką" a "piątką" najpierw nitkujemy część bliższą jednego zęba, a potem drugiego. Nitkować należy delikatnie w tył i przód z lekkim naciskiem w stronę zęba. Jeżeli będziemy nitkować w górę i w dół to możemy doprowadzić do potocznego "pokrojenia" dziąsła, a w konsekwencji jego krwawienia, co zwiększa ryzyko wystąpienia stanu zapalnego i pojawienia się opuchlizny. Jeżeli dojdzie do takiej sytuacji, to pomocne może okazać się zrezygnowanie z nitkowania na kilka dni. Wówczas wszystko powinno wrócić do normy. Jeżeli tak się nie stanie, warto skonsultować się ze swoimi stomatologiem.

Jak często stosować płyn do płukania?

Płyn do płukania jamy ustnej to ważny element profilaktyki, ponieważ zapewnia on ochronę w miejscach trudno dostępnych jamy ustnej, a które są szczególnie narażone na zaleganie płytki bakteryjnej, głównej przyczyny próchnicy oraz chorób dziąseł i przyzębia. Do pielęgnacji warto wybierać te płyny, które zawierają małe ilości alkoholu lub nie zawierają go wcale, a także pozbawione są listeryny z bardzo mocnymi olejkami eterycznymi. Te ostatnie mogą powodować podrażnienia i przesuszać błonę śluzową. Pamiętajmy też o tym, że płyn do jamy ustnej jest tylko uzupełnieniem codziennej higieny jamy ustnej, nie może ono zastąpić szczotkowania, czy nitkowania zębów.

Uwaga na trendy z TikToka

Co jakiś czas wśród internetowych twórców pojawia się moda na wybielanie zębów z wykorzystaniem specjalnej żelowej nakładki z nierozcieńczonym nadtlenkiem wodoru. Substancja ta, a mówimy tutaj po prostu o wodzie utlenionej, może spowodować poważne uszkodzenia dziąseł, co ostatecznie może doprowadzić do uszkodzenia szkliwa, nadwrażliwości zębów, zwiększonej groźby pojawienia się próchnicy i w konsekwencji do utraty zębów. Rynek oferuje całą paletę możliwości związanych z wybielaniem zębów. Niestety ich skuteczność jest żadna lub na bardzo niskim poziomie.

Powodów, dla których o wybielanie zębów warto zadbać w gabinecie stomatologicznym, jest kilka. Przede wszystkim pamiętajmy, że wybielanie należy przeprowadzać maksymalnie dwa razy do roku. Zbyt częste powtarzanie procedury prowadzi do osłabienia zębów. Ważne jest tutaj precyzyjne umieszczenie specjalistycznego preparatu z wykorzystaniem nakładki, która została wykonana po zrobieniu wycisku i skanu szczęki, aby dotykał on tylko szkliwa. To ważne, ponieważ kontakt środka z dziąsłem może prowadzić do jego podrażnienia, zapalenia i bólu dziąseł. Spalenie dziąseł może prowadzić do poważnego stanu zapalnego, a nawet martwicy. Tymczasem dziąsła i kości pełnią ważną funkcję, utrzymują zęby w miejscu.