Zamknij

Stan zapalny dziąseł – jakie mogą być przyczyny? Domowe sposoby leczenia

13.05.2021
Aktualizacja: 12.10.2021 14:15
Stan zapalny dziąseł - jak rozpoznać? Przyczyny
fot. Shutterstock

Stan zapalny dziąseł, odsłonięte szyjki zębów – to objawy, które trzeba koniecznie skonsultować ze stomatologiem. Dowiedz się, co może prowadzić do stanu zapalnego dziąseł i jakie mogą być konsekwencje nieleczenia tego schorzenia.

  1. Stan zapalny dziąseł – jakie mogą być przyczyny?
  2. Przewlekły stan zapalny dziąseł – jakie mogą być konsekwencje?
  3. Problemy z dziąsłami – jak ich uniknąć?
  4. Stan zapalny dziąseł a leczenie domowe

Stan zapalny dziąseł objawia się ich obrzękiem, zaczerwienieniem, bolesnością przy dotyku oraz krwawieniem dziąseł, występującym najczęściej przy szczotkowaniu i nitkowaniu. Jest to jedno z najczęściej występujących schorzeń wśród polskich pacjentów, ale na całe szczęście jest ono odwracalne przy odpowiedniej opiece lekarskiej. Niestety ze względu na pandemię wielu pacjentów zostało pozbawionych dostępu do konsultacji stomatologicznych. Czy można zatem przeciwdziałać chorobom dziąseł samodzielnie, a do tego w domu, by bezpiecznie doczekać do wizyty w gabinecie?

Stan zapalny dziąseł – jakie mogą być przyczyny?

  • Kamień nazębny

Zdrowa tkanka dziąsłowa jest koloru różowego i ma odpowiednią konsystencję, a także twardość. Na jej stan wpływa wiele czynników. Podstawową przyczyną, która może doprowadzić do powstania stanu zapalnego, jest obecność płytki nazębnej, która pojawia się na powierzchni zębów i tkanek dziąsła już po kilku godzinach od ich oczyszczenia.

Jeśli płytka nazębna nie jest prawidłowo i regularnie usuwana, dochodzi do jej nadmiernego przyrostu, czego efektem jest podrażnienie tkanek otaczających i wystąpienie stanu zapalnego. Jego najbardziej widocznym symptomem jest krwawienie podczas szczotkowania, które, niestety, wielu pacjentów bagatelizuje i zamiast skonsultować się z lekarzem, decyduje się na wymianę szczoteczki na taką o bardziej miękkim włosiu. To oczywiście może przynieść ulgę, ale tylko przez chwilę, w dłuższym okresie czasu prowadzi do pogorszenia stanu dziąseł. Miękkie szczoteczki mają niższe właściwości czyszczące – co przekłada się na szybszy przyrost płytki nazębnej i większe problemy.

Już po kilku dniach od momentu nagromadzenia się płytki nazębnej dochodzi do jej mineralizacji i powolnego formowania się złogów nazębnych, określanych mianem kamienia nazębnego. Kamień nazębny wywiera dodatkowy ucisk na tkanki dziąsła, często potęgując już obecny stan zapalny. Należy pamiętać, że podczas tych zdarzeń, równolegle dochodzi także do zmiany flory bakteryjnej w okolicy dziąseł. Istotnie zwiększa się ilość bakterii beztlenowych, których produkty metabolizmu mają często nieprzyjemny zapach – wyczuwalny w oddechu.

  • Zmiany hormonalne

Innym czynnikiem sprzyjającym powstawaniu stanów zapalnych dziąseł są zmiany hormonalne, zarówno te występujące w trakcie dojrzewania płciowego, jak i również te w trakcie cyklu miesiączkowego czy podczas ciąży.

  • Leki  

Do problemów z dziąsłami mogą się również przyczynić pewne grupy leków, na przykład niektóre leki przeciwpadaczkowe (fenytoina), leki immunosupresyjne podawane pacjentom po przeszczepach (cyklosporyna), czy też niektóre leki stosowane w leczeniu nadciśnienia tętniczego (nifedypina).

Przewlekły stan zapalny dziąseł – jakie mogą być konsekwencje?

Stan zapalny dziąseł jest odwracalny, jednakże gdy zostanie zbagatelizowany – może doprowadzić do zapalenia przyzębia. Stan zapalny przyzębia to schorzenie, które w przypadku aktywnej postaci prowadzi do nieodwracalnego zaniku struktur podtrzymujących zęby, a w perspektywie długoterminowej do ich rozchwiania i utraty. Na tym ostatnim etapie jedyną skuteczną metodą leczenia może okazać się wyłącznie wszczepienie implantu zęba lub zastosowanie protezy.

Innym problemem, który jest często obserwowany jako skutek zapalenia dziąseł, jest odsłanianie się szyjek zębowych. Na to schorzenie także składa się wiele elementów, jednak znacząca część przypadków ma wspólne tło – jest nim mocne „szorowanie” zębów w płaszczyźnie poziomej, dodatkowo z użyciem pasty o dużej abrazyjności (ścieralności), które uznawane są za pasty wybielające. U wielu pacjentów obserwowane jest także silne zaciskanie zębów. Innymi słowy, ogromną rolę odgrywają tutaj czynniki mechaniczne, ale również długo utrzymujący się stan zapalny, który może do doprowadzić nasze uzębienie do tego stanu.

Problemy z dziąsłami – jak ich uniknąć?

Odsłonięta szyjka zębowa jest silnie unerwionym obszarem, przez co pacjenci w kontakcie z czymś ciepłym lub zimnym odczuwają silny, przeszywający ból. Ból ten powstaje w kontakcie z produktami o niskim pH, takimi jak soki owocowe. By unikać wystąpienia tego schorzenia, kluczową kwestią jest właściwa profilaktyka i zapobieganie wystąpienia wspomnianych wcześniej czynników. Możliwe, że konieczna będzie:

  • zmiana metody szczotkowania,
  • wymiana szczoteczki manualnej na elektryczną lub soniczną,
  • rezygnacja ze stosowania past „wybielających”,
  • samokontrola w przypadku stwierdzenia nadmiernego zaciskania zębów, np. w sytuacjach stresowych.

Oczywiście, kluczowa jest również odpowiednia dbałość o codzienną higienę jamy ustnej – zarówno tę w warunkach domowych, jak i tę dokonywaną w ramach systematycznych wizyt w gabinecie.

Wymienione środki zaradcze mają zapobiec sytuacji, kiedy odsłonięte szyjki zębowe spowodują wystąpienie nadwrażliwości przy jednoczesnym utrudnionym dostępie do opieki stomatologicznej. Jeżeli jednak znajdziemy się w takiej sytuacji, bez możliwości uzyskania szybkiej pomocy lekarskiej, wskazane jest zastosowanie preparatów w postaci past lub żeli, które polecane są przeciwko nadwrażliwości. W swoim składzie mają one cząsteczki, które zapobiegają przenikaniu bodźców do wnętrza zęba, likwidując lub zmniejszając dyskomfort pojawiający się podczas przyjmowania pokarmów.

Stan zapalny dziąseł a leczenie domowe

Ze względu na pandemię dla wielu pacjentów ma utrudniony dostęp do stomatologa. Istnieje kilka środków, które każdy z nas może samodzielnie zastosować w domu, by zapobiec dalszemu rozwojowi stanu zapalnego. Należy jednak pamiętać, że żadne z tych rozwiązań nie jest tak skuteczne, jak regularne konsultacje ze stomatologiem, dokonywane najlepiej co pół roku.

Absolutną podstawą higienizacji domowej są zabiegi szczotkowania, nitkowania oraz płukania jamy ustnej. To podstawowe narzędzia prewencyjne. Jeśli zaobserwujemy wystąpienie oznak stanu zapalnego dziąseł, jak najszybciej należy wdrożyć stosowanie preparatów o silnym działaniu antyseptycznym, zawierających w swoim składzie chlorheksydynę, triklosan lub ekstrakty ziołowe. Preparaty te występują najczęściej w postaci płukanek, które powinny być używane po umyciu zębów.

Dodatkowo możemy skorzystać także ze specjalnych past do zębów o zwiększonych właściwościach przeciwzapalnych. Dobre efekty daje też stosowanie płukanki z dodatkiem wody utlenionej (łyżka stołowa na ½ szklanki wody), ponieważ taka mieszanina wykazuje silne działanie przeciwko bakteriom beztlenowym.

Uwaga!

Powyższa porada nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku jakichkolwiek problemów ze zdrowiem należy skonsultować się z lekarzem.