Pasta do zębów: skład. Co zawiera pasta do zębów?

22.08.2019
Aktualizacja: 22.08.2019 14:11
Pasta do zębów
fot. Shutterstock

Pasta do zębów to produkt absolutnie niezbędny. Myjemy zęby przynajmniej dwa razy dziennie, ale rzadko przywiązujemy wagę do jakości i przeznaczenia pasty. Wiele osób kupuje pasty najtańsze lub z promocji, nie zważając na to, jakie właściwie mają potrzeby i problemy z zębami. Dlatego warto znać podstawowe składniki pasty i umieć je rozpoznać na opakowaniu. Dowiedz się, jaki skład ma pasta do zębów.

Pasta do zębów to niezwykle istotny element codziennej higieny. Szacuje się, że spędzamy 24 godziny w roku na myciu zębów, zużywamy wiele tubek pasty, ale zwykle nie mamy pojęcia, czym tak naprawdę myjemy zęby. Pasta to dla większości osób po prostu gęsta biała ciecz o mentolowym zapachu. Jednak na pastę składa się mnóstwo składników, a każdy z nich ma specyficzne działanie i przeznaczenie. 

Jaki jest skład pasty do zębów?

Pasty do zębów, w zależności od swojego składu, poza działaniem oczyszczającym mogą również wywoływać efekt bakteriobójczy lub bakteriostatyczny, ograniczać osadzanie kamienia nazębnego, działać łagodząco na stany zapalne w obrębie dziąseł, mieć efekt rozjaśniający szkliwo lub służyć łagodzeniu objawów nadwrażliwości zębów. Jednak głównym celem stosowania pasty do zębów jest przeciwdziałanie rozwojowi próchnicy dzięki zawartym w nich związkom fluoru.

W skład past do zębów wchodzi wiele składników. Ze względu na pełnioną funkcję można je podzielić na: środki ścierne, środki polerujące, środki pieniące, smakowe, zagęstniki, środki konserwujące i bakteriostatyczne oraz substancje biologicznie czynne. Jednak nie każda pasta posiada aż tyle składników, zwłaszcza że muszą one być odpowiednio dobrane, by wzajemnie nie wpływały negatywnie na swoją funkcjonalność.

DO PODSTAWOWYCH SKŁADNIKÓW PASTY DO ZĘBÓW ZALICZA SIĘ:

Fluor: fluor to składnik o udowodnionym działaniu zapobiegającym próchnicy. Fluor remineralizuje zęby, zabezpiecza szkliwo przed wpływem kwasów i bakterii z pożywienia, a co za tym idzie, sprawia, że zęby są mniej podatne na ubytki. Jak sprawdzić, czy pasta zawiera fluor? W składzie należy szukać nazw: fluorek sodu, monofluorofosforan sodu, fluorek cynawy oraz aminofluorki.

Im więcej fluoru w paście, tym silniejsze działanie przeciwpróchnicze, jednak jego zbyt duże stężenie również nie jest korzystne, ponieważ stwarza ryzyko tzw. fluorozy — szczególnie u dzieci, których szkliwo jest słabo zmineralizowane. Według norm unijnych ilość fluoru w pastach stosowanych na co dzień przez osobę dorosłą nie powinna przekraczać 1000-1500 ppm. U dzieci są to proporcjonalnie mniejsze ilości, np. w paście 2-4-latka może to być 250-500 ppm fluoru, a u dziecka 5-7 lat ok. 1000 ppm.

Glicerol: ten składnik zapewnia odpowiednią wilgotność paście i zapobiega jej wysychaniu. Dzięki niemu pasta zachowuje odpowiednią konsystencję. Glicerol może występować również pod nazwą gliceryna.

Sorbitol:  to kolejny składnik, obok glicerolu, który nadaje paście do zębów odpowiednią konsystencję. Jest to związek chemiczny wywodzący się z grupy alkoholi cukrowych i stosowany jako środek słodzący.

– Substancje słodzące, takie jak np. sorbitol nadają paście przyjemny, słodkawy smak, szczególnie dotyczy to past dla dzieci. Nie należy się jednak obawiać, wbrew odczuwanej słodyczy, pasty te nie zawierają cukru i nie powodują ubytków – wyjaśnia lek. stom. Monika Stachowicz z Centrum Periodent w Warszawie.

Węglan wapnia: to jedna z najczęściej stosowanych substancji ściernych w paście do zębów, czyli składników, które mogą stanowić aż 20-50 proc. jej zawartości. Węglan wapnia ma właściwości abrazyjne, czyli ścierne, co pomaga usuwać codziennie nawarstwiającą się płytkę nazębną, zanieczyszczenia i powierzchowne osady z zębów. Właściwości ścierne w połączeniu z ruchem szczoteczki zapewniają czyszczenie i polerowanie powierzchni zębów, co powoduje, że te są gładsze i czyste po myciu, a nawet optycznie mogą się wydawać bielsze.

– Podstawową rolą pasty jest usuwanie płytki nazębnej z powierzchni zębów i przy linii dziąseł. Jest to absolutnie niezbędne, aby uniknąć próchnicy zębów i chorób dziąseł. Dlatego tak ważna jest obecność substancji ściernych, do których oprócz węglanu wapnia należeć mogą np. tlenek krzemu, wodorotlenki wapnia i magnezu, hydroksyapatyt czy polimetakrylan. Są one na tyle szorstkie, aby usuwać mechanicznie gromadzącą się płytkę nazębną, ale jednocześnie na tyle delikatne, aby uniknąć uszkodzenia szkliwa – mówi stomatolog.

Wodorowęglan sodu: to nic innego jak soda oczyszczona. Chociaż niektóre organizacje stomatologiczne, np. American Dental Association, kwestionują jej funkcję w paście do zębów, to zdaniem innych soda pomocna jest w usuwaniu plam z kawy czy jedzenia na zębach. 

Pirofosforan sodu: to aktywny składnik niektórych past do zębów, który, jak udowodniono, zapobiega mineralizacji płytki nazębnej i hamuje rozwój kamienia nazębnego. Z tego względu pasty z tym dodatkiem mogą być wskazane u osób, które mają tendencję do stanów zapalnych dziąseł lub paradontozy.

Laurylosiarczan sodu: znany również pod skrótem SLS lub Sodium Lauryl Sulfate należy do detergentów, nazywanych także środkami powierzchniowo czynnymi lub surfaktantami. Jest środkiem czyszczącym obecnym w wielu kosmetykach. Detergent ten pozwala na usunięcie pasty z powierzchni zębów i sprawia, że powstaje piana, co jest istotne w oczyszczaniu miejsc trudno dostępnych w jamie ustnej.

Zioła: są często spotykanym składnikiem past do zębów. Preparaty zawierające ekstrakty roślinne zwykle traktowane są jako elementy pomocnicze w terapii chorób przyzębia. Najpopularniejszymi i najczęściej stosowanymi w różnych pastach są jeżówka, rumianek i szałwia.

ZOBACZ: Mycie zębów nie jest wcale takie proste. Jak robić to poprawnie?

Jak wybrać odpowiednią pastę do zębów?

O doborze pasty w pierwszej kolejności powinno decydować to, dla kogo jest ona przeznaczona. 

Na przykład osoby z nadwrażliwością zębiny powinny stosować pasty do zębów o odpowiednim poziomie ścierności. Preparaty dla nich nie powinny przekraczać poziomu RDA 40. Jednocześnie powinny zawierać substancje takie jak: azotan potasu, aminofluorek lub hydroksyapatyt, które pomagają w zwalczaniu nadwrażliwości.

Natomiast osoby obciążone chorobami przyzębia powinny stosować pasty zawierające składniki działające przeciwzapalnie i przeciwbakteryjnie. Do takich zaliczamy chlorheksydynę, triklosan oraz wyciągi ziołowe. 

Znajomość składu pasty do zębów pozwala na dobranie odpowiedniego kosmetyku do swoich potrzeb. Pozwala również na świadome unikanie preparatów, które mogą szkodzić, uczulać, podrażniać. Warto również pamiętać, że w przypadku wątpliwości można poradzić się lekarza stomatologa, który pomoże w doborze odpowiedniej pasty.

ZOBACZ: Próchnica zębów to nie żarty! Niszczy zęby i prowadzi do wielu chorób