Nadwrażliwość zębów uprzykrza życie. Jak radzić sobie z wrażliwymi zębami?

26.07.2018
Aktualizacja: 05.12.2019 10:25
Nadwrażliwość zębów objawia się m.in. bólem po zetknięciu zębów z czymś zimnym, gorącym lub kwaśnym
fot. Shutterstock

Zęby bolą po zetknięciu, z zimnym lub ciepłym napojem? Pojawia się silny i ostry ból przy szczotkowaniu lub traktowaniu zębów zimnym powietrzem? Takie reakcje wskazują na nadwrażliwość zębów, czyli przypadłość objawiającą się nadmierną reakcją zębów na pewne, naturalne dla większości osób, bodźce. Nadwrażliwości zębów nie wolno lekceważyć, bo stan ten może się pogarszać, co prowadzi nierzadko do rezygnacji z ulubionego jedzenia i picia i ciągłego doświadczania bólu. Dowiedz się, jak leczyć nadwrażliwość zębów?

Nadwrażliwość zębów to nic innego jak nadmierna, nieprzyjemna reakcja zęba na zimno, ciepło i inne czynniki (tj. kwaśne napoje i potrawy). Nadwrażliwość objawia się zazwyczaj krótkim, ale ostrym bólem powodowanym reakcją odsłoniętej zębiny na bodźce termiczne lub dotyk, a także impulsy chemiczne i osmotyczne.

Ból można odczuwać nie tylko podczas jedzenia i picia. U niektórych osób z nadwrażliwością, ból zębów pojawia się na przykład podczas szczotkowania zębów lub w czasie wykonywania różnych procedur stomatologicznych - wybielania, opracowywania zęba pod koronę.

Jakie są przyczyny nadwrażliwości zębów?

Zębina, czyli główna część składowa zęba, pokryta jest szkliwem w części koronowej i cementem w części korzeniowej. Utrata tych tkanek prowadzi do odsłonięcia zębiny i nadwrażliwości.

Do odsłonięcia zębiny dochodzi w wyniku odsunięcia (czyli recesji) dziąsła lub utraty szkliwa. Niemniej jednak po odsłonięciu dziąsła dochodzi do utraty szkliwa powodowanej erozją, czyli wpływem czynników chemicznych. To główny powód nadwrażliwości.

Ważnym czynnikiem erozji jest występowanie w jamie ustnej kwasów pochodzenia wewnętrznego i tych pochodzenia zewnętrznego - pochodzących z soków owocowych, owoców cytrusowych czy jabłek, napojów gazowanych, wina i cydru. Kwasy pochodzenia wewnętrznego pojawiają się przy refluksie żołądkowym lub zaburzenia odżywiania, takich jak bulimia. 

Innym czynnikiem odpowiedzialnym za ,,zmiękczanie'' i ścieranie szkliwa jest płytka nazębna, która posiada w swoim składzie bakterie i kwasy przez nie produkowane, które bardzo silnie oddziałują na powierzchnię szkliwa i powodują jego utratę. Utrata szkliwa prowadzi z kolei do nadwrażliwości.

Kolejnym czynnikiem wpływającym na powstawanie nadwrażliwości jest nieodpowiednia technika szczotkowania zębów - zbyt częste  szczotkowanie i zbyt mocne tarcie zębów twardą szczoteczką. Powoduje to niszczenie i utratę tkanki dziąsła na skutek urazu mechanicznego, który w konsekwencji prowadzi do obnażenia cementu i odsłonięcia zębiny.

Czynniki wpływające na powstawanie nadwrażliwości zębów:

  • nieodpowiednie, nadmierne i zbyt mocne szczotkowanie zębów;
  • nieodpowiednia higiena prowadząca do odkładania się płytki nazębnej;
  • zaburzenia odżywiania i refluks żołądkowy;
  • spożywanie dużej ilości kwaśnych produktów.

Istnieje również inny mechanizm utraty szkliwa, czyli abfrakcja, związana z nieprawidłowymi kontaktami zębów łuków przeciwstawnych - szczęki i żuchwy. Powoduje to powstawanie ubytków umiejscowionych najczęściej w okolicy szyjek zębów, tj. tuż nad dziąsłem.

Jak objawia się nadwrażliwość zębów?

Nadwrażliwość objawia się silnym, ostrym bólem, który występuje tuż po zetknięciu się zębów z zimnym lub gorącym jedzeniem i piciem. Nadwrażliwość może być także związana z jedzeniem kwaśnych lub słodkich potraw i piciem takich napojów. Nadwrażliwość może być wyzwalana przez dotyk, na przykład podczas szczotkowania zębów, jedzenia, nitkowania lub w podczas zabiegów stomatologicznych.

W skrajnych przypadkach silną nadwrażliwość zębów wywołuje nawet oddychanie na zimnym powietrzu.

Jak leczyć nadwrażliwość zębów?

W niektórych przypadkach nadwrażliwość zębów bywa tak silna, że osoby dotknięte tą przypadłością zaczynają całkowicie unikać stykania się zębów z czynnikami drażniącymi - zimnymi, gorącymi, kwaśnymi lub słodkimi produktami. Prowadzi to do obniżenia jakości życia i świadomego ograniczania potraw i produktów, których spożywanie sprawiało kiedyś przyjemność. Osoby z wyjątkowo nadwrażliwością unikają także częstego szczotkowania zębów i wizyt u stomatologa w obawie przed bólem zębów.

Leczenie nadwrażliwości zaczyna się zazwyczaj od zmiany nawyków. Jeśli nadwrażliwość powodowana jest zbytnią gorliwością i intensywnym szczotkowaniem zębów, zaleca się zmianę szczoteczki na miękką lub stosowanie płukanek do jamy ustnej oprócz tradycyjnego mycia. Lekarz proponuje również preparaty łagodzące nadwrażliwość, w tym płukanki i pasty do zębów, których należy używać zamiast tradycyjnych produktów. Takie specjalistyczne preparaty mają na celu zmniejszenie reakcji nerwów i/lub zamknięcie otwartych kanalików zębinowych.

Inną metodą leczenia jest wypełnianie ubytków szkliwa materiałem kompozytowym, a w najcięższych przypadkach uśmiercenie zęba (dewitalizacja). Tę metodę stosuje się jednak rzadko i tylko wtedy, gdy ból jest wyjątkowo silny.

W większości przypadków nadwrażliwość udaje się opanować preparatami do stosowania w domu lub poprzez odbudowanie ubytku szkliwa. Jedynie w skrajnych przypadkach konieczne jest przeprowadzenie kanałowego leczenia zęba.

Co zrobić, by zmniejszyć nadwrażliwość zębów?

Gdy pojawi się nadmierna wrażliwość zębów, warto zacząć stosować pasty zmniejszające nadwrażliwość. Mogą to być specjalne preparaty zamykające kanaliki zębinowe, jak i preparaty zmniejszające wrażliwość nerwów.

W łagodzeniu nadwrażliwości stosuje się także płukanki, na przykład zamiast częstego szczotkowania zębów. Poleca się także wyeliminowanie z diety produktów kwaśnych, na przykład soków owocowych i niektórych napojów gazowanych.

Uwaga!

Powyższa porada nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku jakichkolwiek problemów ze zdrowiem należy skonsultować się z lekarzem.

Źródło: stomatologia.mp.pl