Zamknij

7 rzeczy, które powinieneś wiedzieć na temat leczenia kanałowego

16.12.2020
Aktualizacja: 16.12.2020 15:45
Leczenie kanałowe zęba
fot. Shutterstock

Na czym polega leczenie kanałowe zęba? Jak wygląda cała procedura medyczna? Jakich informacji powinien nam udzielić lekarz dentysta przed przystąpieniem do leczenia? Odpowiedzi na te pytania udziela lek. dentysta Bartłomiej Karaś.

Do leczenia kanałowego zębów dochodzi z konkretnego powodu. W zdecydowanej większości przypadków (średnio w 9 na 10) przyczyną problemów jest próchnica, która niszczy twarde tkanki zęba i powoduje stan zapalny lub obumarcie miazgi, czyli żywego wnętrza zęba. Leczenie kanałowe ma za zadanie usunięcie tej infekcji, a następnie wykonanie trwałej odbudowy wyleczonego zęba.

Leczenie kanałowe – na skróty:

Leczenie kanałowe to jedna z dwóch – obok leczenia protetycznego – procedur, których rolą jest przywrócenie funkcji zęba. Osób, które poddają się leczeniu endodontycznemu, z roku na rok przybywa. Rozwój medycyny i coraz lepszy sprzęt, jakim dysponują lekarze dentyści, sprawia, że choroby miazgi zęba oraz tkanek okołowierzchołkowych wykrywane są coraz częściej. Rośnie także świadomość ludzi o znaczeniu zdrowych zębów dla ogólnego stanu zdrowia.

Poniżej siedem rzeczy, które musisz wiedzieć o leczeniu kanałowym

Leczenie kanałowe zęba: całościowy plan leczenia na dzień dobry

Po zdiagnozowaniu problemu podobnie, jak w przypadku każdego leczenia także w przypadku tego endodontycznego, pacjent powinien poznać plan leczenia: etapy, czas, a także koszty. W przypadku stanów zapalnych miazgi zęba oraz tkanek okołowierzchołkowych oprócz samego leczenia jest to także zabezpieczenie zęba, oraz jego odbudowa. To moment na przedstawienie swoich oczekiwań, a także wybranie wspólnie z lekarzem optymalnych rozwiązań. A tych jest kilka. Często najlepszą opcją jest zakończenie leczenia "odbudową protetyczną", na przykład tak zwaną "koroną". Pamiętajmy, że sukces całego procesu związany z wieloletnim przeżyciem zęba w jamie ustnej, warunkowany jest właśnie trwałą i szczelną odbudową.

Leczenie kanałowe zęba: im mniej wizyt, tym lepiej

Plan powinien zawierać także ilość wizyt w gabinecie stomatologicznym, które są konieczne dla przeprowadzenia całego leczenia. W zdecydowanej większości przypadków, poza bardzo rzadkimi wyjątkami, leczenie kanałowe (zgodnie z zaleceniami renomowanych towarzystw stomatologicznych) powinno zamknąć się w nie więcej niż dwóch, ewentualnie trzech wizytach. Każda z wizyt powinna trwać średnio około 1-2 godzin, w zależności od stopnia skomplikowania zabiegu. Mniejsza ilość czas spędzonego w gabinecie podczas jednej wizyty, a tym samym konieczność jego częstszych odwiedzin, to większe ryzyko infekcji, czy złamania zęba, a tym samym pogorszenie jakości leczenia. W tym miejscu ważne zastrzeżenie! Podczas wizyty nie powinno pojawić się zdanie: siostro, fleczer. Fleczer to popularny tymczasowy opatrunek, który jednak jest zbyt mało szczelny, aby przykryć dobrze wypełnione kanały, co zwiększa ryzyko powtórnego zakażenia wyleczonego zęba i stwarza problem na przyszłość. Odbudowa zęba powinna nastąpić, jak najszybciej po leczeniu, najlepiej na ostatniej wizycie leczenia kanałowego (o ile jest to możliwe). Jeżeli z różnych przyczyn ta odbudowa zostanie odroczona, wówczas do czasu tzw. docelowej odbudowy konieczne jest wykonanie szczelnej obudowy tymczasowej. Jej rolą jest zabezpieczenie m.in. przed ponowną infekcją. Przyczyny takiego opóźnienia mogą być stricte medyczne, np. związane z wątpliwymi rokowaniami dotyczącymi zęba, stanem zapalnym, torbielą, koniecznością wykonania zabiegu chirurgicznego, a czasami na przeszkodzie stają finanse pacjenta.

Leczenie kanałowe zęba: bez zdjęcia się nie obejdzie

Rozpoczęciu leczenia kanałowego oprócz standardowego przeglądu, powinno towarzyszyć wykonanie przynajmniej dwóch zdjęć rentgenowskich zęba (na samym początku oraz na końcu leczenia). To pozwala lekarzowi potwierdzić pierwotną diagnozę i precyzyjnie określić stan zęba w jego środku. Zdjęcia takie pozwalają znaleźć odpowiedź na wiele pytań: ocenić wstępną ocenę anatomii zęba, liczbę korzeni i kanałów, długość kanałów, czy uwidocznienie anomalii (np. resorpcji korzeni lub zmiany chorobowe w obrębie korony zęba). A to daje możliwość oceny tego, czy leczenie będzie łatwe, czy trudne. Brak wykonania zdjęcia rentgenowskiego oznacza rozpoczęcie leczenia, którego wynik trudno określić. Jeżeli lekarz ma jakiekolwiek wątpliwości, powinien zlecić dodatkowo wykonanie tomogramu komputerowego.

Leczenie kanałowe zęba: koferdam to konieczność

Standardem jakościowym leczenia kanałowego jest  koferdam, czyli potocznie ślinochron. Pacjent powinien mieć go założony bezpośrednio przed rozpoczęciem leczenia chorego zęba. Koferdam to cienki kwadratowy materiał, zwykle wykonany z lateksu lub nitrylu, używany w stomatologii do odizolowania miejsca wykonywania zabiegu od reszty jamy ustnej. Wyizolowanie chorego zęba poprawia jakość leczenia, zmniejsza ryzyko infekcji bakteryjnej, ale również chroni pacjenta przed aspiracją narzędzi do leczenia kanałowego, czyli wpadnięciem do dróg oddechowych. Ta ostatnia sytuacja zdarza się bardzo rzadko, ale może mieć poważne konsekwencje, dlatego ryzyko jej wystąpienia należy ograniczyć do minimum.  

Leczenie kanałowe zęba: w gabinecie, jak w aquaparku

Podczas wizyty, związanej z leczeniem kanałowym, pacjent powinien od czasu do czasu czuć dość intensywny zapach chloru, podobny do tego, jaki jest na pływalni. Wszystko dlatego, że głównym środkiem dezynfekującym, stosowanym w gabinetach stomatologicznych, jest podchloryn. To skuteczny środek, który rozpuszcza martwe tkanki i usuwa 99,9% bakterii. Stosowany jest już po opracowaniu kanałów korzeniowych, a przed ich ostatecznym wypełnieniem. Pozwala to na dokładnie wypłukanie kanału korzeniowego, eliminację infekcji, a w synergii z innymi płynami również na usunięcie tzw. warstwy mazistej.

Mrugające światełka i dźwięk aparatury medycznej

Wśród lekarzy panuje powiedzenie, że kiedy pacjent słyszy dźwięk aparatury medycznej, czuje się lepiej wyleczony. W leczeniu kanałowym jest to skrajnie prawdziwe, ponieważ tzw. endometr, czyli lokalizator wierzchołkowy, to najskuteczniejsze urządzenie mierzące długość korzenia/kanału. Informacja na ten temat ogranicza m.in. ryzyko przebicia kanału. Jeśli więc pacjent słyszy charakterystyczny dźwięk aparatury medycznej i widzi migające światełka, jest wysoce prawdopodobne, że endometr jest stosowany.  

Bartłomiej Karaś jest lekarzem dentystą, endodontą, członkiem m.in. Działu Badawczego Polskiego Towarzystwa Endodontycznego, a także (jako jeden z dwóch Polaków) prestiżowej organizacji Style Italiano Endodontics.

Uwaga!

Powyższa porada nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku jakichkolwiek problemów ze zdrowiem należy skonsultować się z lekarzem.