Zamknij

7 mitów na temat leczenia kanałowego zęba

20.05.2021
Aktualizacja: 14.10.2021 21:51
Leczenie kanałowe: najczęstsze mity
fot. Shutterstock

Leczenie kanałowe to procedura, która pozwala wyleczyć stan zapalny zęba i odbudować go. Niestety wokół niej narosło wiele mitów. Jakich? Wyjaśnia lekarz dentysta Bartłomiej Karaś.

  1. Chory ząb trzeba zatruć
  2. Leczenie kanałowe trwa kilka tygodni
  3. Leczenie kanałowe jest bolesne
  4. Leczenie kanałowe wiąże się z podaniem antybiotyku
  5. Ząb leczony kanałowo wymaga specjalnego traktowania
  6. Leczenie kanałowe jest bardzo drogie
  7. Ząb leczony kanałowo nie może być leczony ponownie
  8. Leczenie kanałowe dotyczy także zębów mlecznych

Leczenie kanałowe to procedura, której rolą jest przywrócenie funkcji zęba. Najczęstszą przyczyną tego typu leczenia jest próchnica (średnio w dziewięciu na dziesięć przypadków), która niszczy twarde tkanki zęba i powoduje stan zapalny lub obumarcie miazgi, czyli żywego wnętrza zęba. Leczenie kanałowe ma dwa cele: usunięcie tej infekcji, a następnie trwałą odbudowę wyleczonego zęba.

Z roku na rok przybywa osób, które poddają się leczeniu endodontycznemu, bo coraz lepszy sprzęt, jakim dysponują lekarze dentyści, sprawia, że choroby miazgi zęba oraz tkanek okołowierzchołkowych wykrywane są coraz częściej. Rośnie także świadomość ludzi o znaczeniu zdrowych zębów dla ogólnego stanu zdrowia. Jednak nawet wokół tej procedury narosło kilka mitów. Jakich? Wyjaśniamy.

Chory ząb trzeba zatruć

To mit. Zatruwanie zęba to procedura medyczna, która powinna być stosowana tylko w ekstremalnych sytuacjach, kiedy nie ma możliwości znieczulenia pacjenta w inny sposób. Popularność tej metody w przeszłości wynikała przede wszystkim z ograniczonego dostępu do innych metod leczenia i dawania ulgi pacjentowi. Dziś już wiemy, że zatrucie zęba to ryzyko większych urazów dla tkanek, które go otaczają.
Zdarza się, że pacjenci, którzy z bólem zęba zgłaszają się do stomatologa w ramach wizyty interwencyjnej, przekonani są, że ich ząb został zatruty. Zazwyczaj jednak tak nie jest. A lekarze dysponują całą paletą metod, których zadaniem jest uśmierzenie bólu. Wśród nich są różnego rodzaju środki przeciwbólowe, przeciwzapalne czy pasty antybiotykowe. Efektem wizyty interwencyjnej powinno być postawienie diagnozy, dezynfekcja zęba i użycie – w razie potrzeby – środka spowalniającego infekcję. Tym samym poprawienie komfortu życia pacjenta, a także wyeliminowanie bólu.

Leczenie kanałowe trwa kilka tygodni

To kolejny mit. W zdecydowanej większości przypadków, poza bardzo rzadkimi wyjątkami, leczenie kanałowe, zgodnie z zaleceniami renomowanych towarzystw stomatologicznych, powinno zamknąć się w nie więcej niż dwóch, ewentualnie trzech wizytach. Każda z wizyt – w zależności od stopnia skomplikowania zabiegu – powinna trwać średnio około 1-2 godzin. Mniejsza ilość czasu spędzonego w gabinecie podczas jednej wizyty, a tym samym konieczność jego częstszych odwiedzin, to większe ryzyko infekcji czy złamania zęba. A to przekłada się na zmniejszenie jakości leczenia. Odbudowa zęba powinna nastąpić, jak najszybciej po leczeniu, najlepiej – jeżeli jest to możliwe – na ostatniej wizycie leczenia kanałowego. Jeżeli z różnych przyczyn ta odbudowa zostanie odroczona (np. z powodu wątpliwości dotyczących rokowania zęba, stanu zapalnego, torbieli, czy koniecznością wykonania zabiegu chirurgicznego), wówczas do czasu tzw. docelowej odbudowy, konieczne jest wykonanie szczelnej obudowy tymczasowej. Jej rolą jest zabezpieczenie m.in. przed ponowną infekcją.

Leczenie kanałowe jest bolesne

Owszem, ból jest jednym z najczęstszych bodźców, które powodują, że decydujemy się na wizytę u stomatologa, ale samo leczenie kanałowe nie wiąże się zazwyczaj z bólem. Dzisiejsza medycyna daje możliwość na tyle silnego znieczulenia, że cała procedura nie wiąże się z dodatkowymi dolegliwościami dla pacjentów. Znieczulenie jest podawane przez igłę o grubości włosa. Zdarza się natomiast, że po zakończeniu leczenia kanałowego przez kilka dni leczony ząb jest bardziej wrażliwy lub boli. Powodem jest przebyty stan zapalny. Organizm potrzebuje trochę czasu, aby całkowicie go wyciszyć.  

Leczenie kanałowe wiąże się z podaniem antybiotyku

W zdecydowanej większości przypadków antybiotyk nie jest zalecany i nie powinien być stosowany rutynowo. Nie dotyczy to zresztą tylko leczenia kanałowego. Polskie Towarzystwo Stomatologiczne w 2019 roku zmniejszyło ilość rekomendacji do stosowania antybiotyków. Wśród wskazań są m.in. bardzo poważne infekcje, które są nie tylko ograniczone do zęba i jego najbliższej okolicy, ale są duże i dotyczą kilku segmentów twarzy. Antybiotyk podawany jest także wtedy, gdy infekcja jest tak duża, że pacjent zmaga się z objawami ogólnymi, które towarzyszą bólowi zęba, na przykład gorączką. W leczeniu kanałowym zamiast antybiotyków przede wszystkim stosowane są leki doraźne (przeciwzapalne i przeciwbólowe), których zadaniem jest polepszenie komfortu pacjenta.

Ząb leczony kanałowo wymaga specjalnego traktowania

Jak każdy, także ząb leczony kanałowo wymaga perfekcyjnego dbania o higienę. Tym bardziej że do leczenia kanałowego w 90 procentach przypadków dochodzi wówczas, kiedy doszło do dużych zmian próchnicowych. Infekcja zęba wiąże się z tym, że jest on bardzo zniszczony i wymaga wówczas porządnej odbudowy. To, że jest wyleczony, nie oznacza, że nie grozi mu próchnica wtórna. W przypadku zębów leczonych kanałowo jest ona podstępna, ponieważ związane z nią dolegliwości bólowe (w przypadku zębów żywych pojawiają się stosunkowo szybko, już po "dotknięciu" miazgi) mogą pojawić się nawet po dwóch-trzech latach, kiedy próchnica zaatakuje już korzenie. Wówczas jedynym wyjściem jest usunięcie zęba.

Leczenie kanałowe jest bardzo drogie

To prawda, że leczenie kanałowe jest droższe od przeciętnych procedur stomatologicznych, ale jest to spowodowane kilkoma czynnikami. Na cenę wpływa przede wszystkim fakt, że leczony ząb jest zniszczony, co wiąże się z koniecznością wykonania większej ilości procedur, w których trakcie wykorzystywane są specjalistyczne, drogie urządzenia, takie jak mikroskop zabiegowy czy tomograf. Endodoncja wymaga precyzji i najwyższej jakości usługi stomatologicznej. W efekcie leczenie jest bardzo efektywne i – w 9 na 10 przypadków – skuteczne. A jego efekty utrzymują się przez lata. Żeby tak było, leczenie musi zostać zrobione na dobrym poziomie wraz z odbudową zęba, a pacjent powinien dbać o swoje uzębienie.

Ząb leczony kanałowo nie może być leczony ponownie

Ząb, który przeszedł leczenie kanałowe i znów zaczął boleć, nie musi zostać usunięty. Ponowne, skuteczne leczenie jest możliwe. A liczba pacjentów, którzy się o tym przekonują, z roku na rok rośnie. Ponowne leczenie kanałowe polega na usunięciu materiału, który został wykorzystany do wypełnienia za pierwszym razem, a następnie przeprowadzeniu ponownego leczenia. Wiąże się ono z precyzyjną dezynfekcją, tak aby przeciwdziałać infekcji, która została w zębie i rozwijała się dłużej, a tym samym jest trudniejsza do pokonania. Ważne, aby przeprowadzający leczenie lekarz dysponował odpowiednim sprzętem, w tym mikroskopem oraz tomografem komputerowym.

Leczenie kanałowe dotyczy także zębów mlecznych

Leczenie kanałowe nie dotyczy tylko zębów stałych, ale i zębów mlecznych (choć korzysta się z trochę innej techniki). A te pełnią bardzo ważną rolę w prawidłowym rozwoju twarzoczaszki dziecka. Wymiana zębów mlecznych na zęby stałe trwa siedem lat. W tym czasie dziecko bardzo intensywnie rośnie, w przeciwieństwie do zębów, które przez całe nasze życie mają taką samą wielkość. Jedną z funkcji zębów mlecznych jest trzymanie prawidłowej przestrzeni. Jeżeli tak się nie dzieje, wówczas rozwój szczęki, żuchwy lub miejsca wyrzynania się zębów stałych może zostać zaburzony, co w konsekwencji prowadzi do mniej lub bardziej poważnych wad ortodontycznych. Warto pamiętać, że niewyleczona próchnica zębów mlecznych oznacza, że rozwinie się ona także w zębach stałych i może prowadzić do ich utraty.

Uwaga!

Powyższa porada nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku jakichkolwiek problemów ze zdrowiem należy skonsultować się z lekarzem.