Krzywe zęby są częstą przyczyną kompleksów. Jak powstają stłoczenia i inne wady zgryzu?

13.07.2018
Aktualizacja: 04.07.2019 11:05
Krzywe zęby to problem dzieci i dorosłych. Nie wszystkie wady zgryzu pojawiają się w dzieciństwie, ale o zęby lepiej zadbać wcześniej
fot. Shutterstock

Krzywe zęby są dla wielu osób ogromnym kompleksem. Nie każdy może się bowiem poszczycić pięknym, równym uzębieniem. Najczęściej problemy z zębami zaczynają się już w dzieciństwie, gdy zęby mleczne wypadną zbyt wcześnie, a zęby stałe zaczną wyrastać w „dziwnych” miejscach, nieregularnie i nierówno. Zęby stłoczone, ułożone nieprawidłowo potrafią zniekształcać rysy twarzy i potęgować wady wymowy. Dowiedz się, skąd się biorą wady zgryzu i dlaczego zęby czasami są krzywe.

Krzywe zęby (stłoczenia) i wady zgryzu mogą mieć wiele przyczyn. Zazwyczaj jest to mieszanka czynników środowiskowych i genetycznych.

Zęby mają ogromny wpływ na zdrowie i wygląd twarzy. Zęby popsute, zaniedbane lub stłoczone stwarzają ogromne problemy. Mogą bowiem powodować ból, uczucie ucisku i zmieniać rysy twarzy. Co ważne, zęby krzywe (stłoczone) uniemożliwiają prawidłowe czyszczenie powierzchni pomiędzy zębami, a nawet powierzchni zębów, które nierzadko przykryte są po prostu innym zębem. To powoduje, że w miarę upływu czasu zaczyna się w tych miejscach rozwijać próchnica i stany chorobowe zębów oraz dziąseł.

Wady zgryzu zmieniają wyraźnie wygląd. Szczęka cofnięta lub wysunięta sprawia, że człowiek może wyglądać nienaturalnie (np. nadmiernie wysunięta bródka lub tzw. dwa podbródki). Może powodować wady wymowy, utrudniać jedzenie, picie i oddychanie. Jest również przyczyną ogromnych kompleksów i niskiej samooceny.

Warto wiedzieć

Wada zgryzu, czy stłoczenie zębów?

Wada zgryzu = nieprawidłowa budowa szczęk, która zaburza czynności jamy ustnej. Może powodować trudności w wymowie, jedzeniu i oddychaniu. Stłoczenia zębów = krzywe zęby. Gdy w szczęce nie ma miejsca na zęby, wyrastają one poobracane, w niewłaściwych miejscach i po niewłaściwym katem – „wciskają się” tam, gdzie mogą. Stłoczenia są zaliczane do wad/nieprawidłowości zgryzu.

Skąd się biorą krzywe zęby?

Zęby mogą się wykrzywiać z wielu powodów. Zasadniczo wyróżnia się stłoczenia pierwotne i stłoczenia wtórne. Pierwsze z nich występują w dzieciństwie, drugie są domeną osób dorosłych.

Stłoczenia pierwotne występują w dzieciństwie podczas wymiany zębów mlecznych na stałe. Częstym powodem jest zbyt wczesna utrata zębów mlecznych, co sprawia, że zęby stałe nie mają miejsca, by wyrżnąć się w swoim prawidłowym, anatomicznym miejscu, ponieważ zęby sąsiednie najczęściej przesuwają się w wolną lukę po usuniętym zębie.

Innym powodem stłoczeń pierwotnych jest nieusuwanie zębów mlecznych, gdy jest już na to pora. Gdy ząb mleczny jest zepsuty lub rusza się i trzeba go usunąć, ale z jakiegoś powodu do tego nie dochodzi, ząb stały stara się wyrżnąć w innym, wolnym miejscu. To powoduje, że nowy ząb może pojawić się obok mleczaka, na przykład na nim.

Stłoczenia wtórne występują u osób dorosłych, którzy mają zęby stałe. Podstawowym, najczęściej spotykanym problemem są ósemki, które napierając na pozostałe zęby w łuku i rozpychając sobie miejsce, powodują stłoczenia, bo zmuszają inne zęby do przesuwania się. Wyrzynające się ósemki mogą również powodować stany zapalne kości, ubytki erozyjne oraz cysty.

Kolejnym powodem stłoczenia wtórnego jest utrata zęba. Gdy jednego z zębów zaczyna brakować, ząb z łuku przeciwnego – ze szczęki, przy braku antagonisty zaczyna wysuwać się poza płaszczyznę zgryzu i migrować w stronę pustej luki (objaw Godona). Aby temu zapobiec, należy od razu po utracie zęba wykonać most lub implant i „zakryć” puste miejsce.

Warto zwrócić uwagę na to, że stłoczenia wtórne pojawiają się także u osób, które po zakończeniu leczenia ortodontycznego nie nosiły aparatów retencyjnych. Brak ciągłości leczenia powoduje, że zęby będą dążyć do powrotu na poprzednie miejsca.

Stłoczenia zębów są jedną z najczęściej występujących nieprawidłowości zgryzu. Stłoczenia, nazywane potocznie krzywymi zębami, charakteryzują się zmianami położenia zębów i ich wyrzynaniem poza łukiem zębowym.

Wady zgryzu zależą od wielu czynników. Wiele z nich można wyeliminować już w dzieciństwie, by zapobiec rozwojowi wady. Regularne wizyty u stomatologa gwarantują, że pewne nieprawidłowości zostaną szybciej rozpoznane. Na wczesnym etapie możliwe jest także szybsze i skuteczniejsze leczenie. Osoby dorosłe, które zmagają się z wadami zgryzu, muszą najczęściej leczyć się przed długi czas, nie zawsze z doskonałym skutkiem. 

Co wpływa na nieprawidłowy rozwój zgryzu?

  • Oddychanie przez usta występuje zazwyczaj u dzieci, które z jakiegoś powodu mają zablokowane drogi oddechowe (alergia, zapalenie zatok, przerośnięte małżowiny nosowe, skrzywiona przegroda nosowa). Nieleczony problem może prowadzić do wady zgryzu – zwężenia szczęki.
  • Nieprawidłowa pozycja i praca języka jest ważnym czynnikiem, który wpływa na kształtowanie się wad zgryzu. Prawidłowo koniuszek i grzbiet języka powinien wywierać nacisk na podniebienie, bo wtedy ma on możliwość aktywowania wszystkich mięśni z nim połączonych. Jeśli natomiast język ułożony jest wadliwie, to buzia dziecka się rozchyla i język spoczywa na dnie jamy ustnej. Prawidłowej pozycji języka przeszkadza skrócone wędzidełko podjęzykowe i zwężony łuk zębowy szczęki.
  • Pozycja warg, a zasadzie sytuacja, gdy wargi nie stykają się ze sobą w spoczynku, wpływa na kształtowanie się wad zgryzu. Wiąże się to ze słabą siłą i napięciem mięśni otaczających usta (czyli mięśnia okrężnego ust).
  • Wadliwa funkcja połykania to zaburzenie fizjologicznej czynności, które objawia się tym, że w czasie połykania język układa się między zębami zamiast na podniebieniu. W akcie połykania biorą dodatkowo udział mięśnie policzków i bródki, które wywierają w tym momencie nacisk na kości twarzy, co widoczne jest po charakterystycznym grymasie. Ta nieprawidłowość również przyczynia się do powstawania wad zgryzu.
  • Szkodliwe nawyki, takie jak ssanie kciuka lub zbyt długie i zbyt częste korzystanie ze smoczka lub butelki ze smoczkiem, mogą zaburzać rozwój zgryzu.
  • Próchnica wieku dziecięcego prowadzi często do przedwczesnej utraty zębów mlecznych i z tego powodu jest jedną z częstszych przyczyn rozwoju wady zgryzu. Utrata zęba skutkuje migracją zębów sąsiadujących do powstałej luki. Może to powodować, że nie zostanie wiele miejsca dla wyżynającego się zęba stałego i ten zostanie zatrzymany w kości lub pojawi się poza łukiem.

Jeśli na początkowym etapie rozwoju dziecka pewne nieprawidłowości nie zostaną rozpoznane lub zostaną zlekceważone, mogą rozwinąć się wady zgryzu.

Jakie są wady zgryzu?

  • Zgryz krzyżowy przedni występuje często u dzieci chrapiących. Objawia się tym, że przednie zęby górne nie zachodzą na dolne (lub odwrotnie, dolne zachodzą na górne).
  • Zgryz krzyżowy boczny wynika z niedorozwoju w kierunku poprzecznym szczęki i występuje częściej u osób oddychających przez usta. Występuje wtedy, gdy zęby boczne tylne (górne) nie nachodzą na dolne.
  • Tyłozgryz to częsta przypadłość u osób oddychających przez usta. Występuje wtedy, gdy dolny łuk zębowy jest umiejscowiony z tyłu w stosunku do łuku górnego. Przeciwieństwem jest przodozgryz.
  • Zgryz otwarty jest domeną dzieci, które mają tendencję na przykład do ssania kciuka. Można go poznać po tym, że zęby przednie nie stykają się ze sobą.

Kto powinien nosić aparat ortodontyczny?

Leczenie ortodontyczne przeznaczone jest zarówno dla dzieci, jak i dorosłych. Każdy, kto zauważy u siebie jedną z wymienionych wcześniej wad zgryzu lub cierpi z powodu stłoczenia zębów, może zdecydować się na leczenie aparatem ortodontycznym. O tym, jak dokładnie powinno wyglądać leczenie i ile będzie trwać, decyduje lekarz.

Dostępne obecnie aparaty ortodontyczne stwarzają możliwość bardziej  „kameralnego” leczenia. Oprócz klasycznych aparatów metalowych pacjenci mogą wybrać aparaty przezroczyste, a nawet zakładane od wewnętrznej strony zębów.

Źródło: mamaortodonta.plsuperdentystka.pl 

________

zdrowie.radiozet.pl/nk