Zamknij

Kiedy stosuje się znieczulenie ogólne w leczeniu stomatologicznym?

22.03.2022
Aktualizacja: 22.03.2022 09:18

Kiedy w leczeniu stomatologicznym stosuje się znieczulenie ogólne? Na czym ono polega i komu stomatolog może je zarekomendować? Wyjaśnia dr Michał Łobacz, specjalista chirurgii stomatologicznej i konsultant systemu implantologicznego Alpha Bio Tec. 

Znieczulenie ogólne u dentysty. Kiedy?
fot. Shutterstock

Komfort pacjenta na pierwszym miejscu

Jednym z ważniejszych kryteriów leczenia stomatologicznego jest jego bezbolesny przebieg. Pozwala on osiągnąć zamierzone efekty terapeutyczne przy zachowaniu odpowiedniego poziomu zaufania pacjenta wobec lekarza.

Nawet skomplikowane i długie zabiegi stomatologiczne, także z zakresu chirurgii stomatologicznej, implantologii, czy też sterowanej regeneracji tkanek, mogą dziś być przeprowadzane bezbolesne. Warto jednak pamiętać, że większość procedur w dziedzinach stomatologicznych wykonywanych jest w warunkach znieczulenia miejscowego, które w zupełności wystarcza do zapewnienia właściwego poziomu komfortu pacjenta.

Dzięki zastosowaniu technik znieczulenia śródwięzadłowego, nasiękowego, czy też przewodowego, lekarz stomatolog może bezboleśnie wyleczyć czy też usunąć każdy ząb lub założyć implant stomatologiczny. Równocześnie coraz częściej gabinety czy przychodnie stomatologiczne oferują swoim pacjentom możliwość leczenia stomatologicznego w warunkach znieczulenia ogólnego. W jakich sytuacjach stosuje się zatem znieczulenie ogólne w praktyce stomatologicznej?

Znieczulenie ogólne – na czym polega?

Znieczulenie ogólne jest to kontrolowane, odwracalne i całkowite zniesienie bólu, świadomości i odruchów obronnych osoby znieczulanej, które popularnie nazywane narkozą. Technika ta ma zastosowanie w wielu przypadkach, które spotykane są często w praktyce stomatologicznej.

Znieczulenie ogólne w stomatologii stosowane jest w przypadku rozległych stanów zapalnych zębopochodnych, których leczenie nie jest możliwe w znieczuleniu miejscowym. Do tego typu problemów zaliczyć można z całą pewnością ropnie zewnątrzustne, takie jak ropień podżuchwowy czy też okołożuchwowy, a także inne, które wymagają nacięcia zewnątrzustnego oraz drenażu. Dodatkowo, ze względu rozległość szerzących się zębopochodnych procesów zapalnych pojawiają się obiektywne trudności z uzyskaniem prawidłowego efektu znieczulenia miejscowego. Wynika to z właściwości chemicznych tkanek objętych zapaleniem, które charakteryzuje odczyn kwaśny, oraz zasadowym potencjałem leków znieczulenia miejscowego, który jest zobojętniany przez pH tkanek.

Komu polecane jest znieczulenie ogólne?

Znieczulenie ogólne powinno być stosowane u osób, które mają uczulenie na środki znieczulenia miejscowego, takie jak lidokaina, artykaina, czy mepiwakaina, potwierdzone odpowiednim zaświadczeniem lekarskim. W takiej sytuacji, aby uniknąć reakcji alergicznej, należy rozważyć opcję znieczulenia ogólnego, o ile znieczulenie musi być zastosowane. Należy przy tym zachować szczególną ostrożność, ponieważ podanie leków znieczulenia miejscowego pacjentowi, który jest na nie uczulony, może zakończyć się wstrząsem anafilaktycznym i doprowadzić nawet do zgonu pacjenta. W związku z powyższym należy zawsze w takiej sytuacji rozważyć znieczulenie ogólne.

Wskazaniem do zastosowania znieczulenia ogólnego jest również rozległość planowanych procedur stomatologicznych. Pacjenci zgłaszają się niekiedy ze znaczną liczbą zębów wymagających jednoczesnego usunięcia. Konieczność podania adekwatnej dawki leków znieczulenia miejscowego, zapewniających brak odczuwania bólu, może doprowadzić do ich przedawkowania i reakcji toksycznej. Dlatego też, aby uniknąć sytuacji przedawkowania środków znieczulających miejscowo, należy przeprowadzić leczenie chirurgiczne w narkozie.

Znieczulenie ogólne a dentofobia

Kolejną grupą osób, które wymagają znieczulenia ogólnego w celu komfortowego przebiegu leczenia stomatologicznego, są pacjenci cierpiący na dentofobię. Silny strach pacjenta przed leczeniem stomatologicznym, nawet przy prawidłowej technice znieczulenia miejscowego, nie pozwala na panowanie mu nad lękiem, co może być dla niego niebezpieczne. Pomimo obiektywnych objawów potwierdzających prawidłowe znieczulenie, pacjenci mogą odczuwać doznania, które mogą negatywnie wpływać na ich kondycję psychofizyczną. Czasem strach przed usunięciem zęba lub zębów generuje u pacjenta tak silną reakcję stresową, że trudno w jakikolwiek sposób się z nim porozumieć. W omawianym przypadku zastosowanie znieczulenia ogólnego pozwala na bezstresowe leczenie stomatologiczne w każdym zakresie.

Znieczulenie ogólne u dzieci

Grupą, u której bezwzględnie należy rozważyć zastosowanie znieczulenia ogólnego, to pacjenci w wieku rozwojowym. Dzieci, które zgłaszają się z rodzicami do gabinetów stomatologicznych, często wymagają pilnej interwencji chirurgicznej z powodu narastającego obrzęku, który może zagrażać ich życiu. W takiej sytuacji trudno przekonać dziecko lub nastolatka, że trakcie wizyty nie będzie niczego odczuwać. Trudno wyjaśnić mu różnicę między brakiem bólu a dotykiem, uciskiem i rozpieraniem, które z całą pewnością w trakcie wizyty będą odczuwane. Znieczulenie ogólne stosowane u dzieci to również jedyna możliwość przeprowadzenia leczenia stomatologicznego u osób niewspółpracujących, u których bardzo trudno wykonać jakikolwiek zabieg stomatologiczny. Ponadto, w wielu sytuacjach pomimo osiągnięcia celu w warunkach znieczulenia miejscowego, wizyta stomatologiczna generuje silne, negatywne emocje, które w wielu przypadkach prowadzą do długiej nieobecności w gabinecie stomatologicznym.

Znieczulenie ogólne u pacjentów z niepełnosprawnością

Dużą grupę pacjentów, którzy bezwzględnie powinni być leczeni w warunkach znieczulenia ogólnego ze względu na ich bezpieczeństwo, stanowią pacjenci niepełnosprawni, zwłaszcza ze znacznym upośledzeniem umysłowym. Ten rodzaj niepełnosprawności często uniemożliwia lekarzowi przeprowadzenie nawet zwykłej kontrolnej wizyty stomatologicznej. Problem ten dotyczy zarówno dzieci, jak i dorosłych.

Opieka stomatologiczna u pacjentów z niepełnosprawnością umysłową jest bardzo skomplikowana również ze względu na trudności w utrzymywaniu prawidłowej higieny jamy ustnej. Warto również wspomnieć, iż pacjenci z orzeczonym stopniem niepełnosprawności mają prawo do zabiegów stomatologicznych w znieczuleniu ogólnym w ramach świadczeń gwarantowanych przez Narodowy Fundusz Zdrowia. Oznacza to, że każde dziecko posiadające orzeczenie o niepełnosprawności, a także osoba dorosła z orzeczonym umiarkowanym lub ciężkim stopniem niepełnosprawności, może mieć wykonane kompleksowe leczenie stomatologiczne w warunkach znieczulenia ogólnego bezpłatnie, we wszystkich placówkach, które realizują tego rodzaju świadczenia.

Podsumowując, leczenie stomatologiczne w znieczuleniu ogólnym stanowi alternatywny rodzaj opieki stomatologicznej w wielu grupach pacjentów. Dostępność do tego rodzaju leczenia jest coraz większa. Pozwala to bezbolesne i nieobciążające stresem leczenie stomatologiczne u pacjentów, którzy tego wymagają.