Jak dbać o zęby dziecka, by uniknąć próchnicy? Krok po kroku

20.09.2018 11:30

Piękny uśmiech, białe zęby są teraz w cenie. Rodzice wydają fortunę, by zęby ich dzieci były piękne. Jednak często zapominają, że o właściwą higienę i odpowiedni zgryz można zadbać już od najmłodszych lat.

Mleczne zęby - jak o nie dbać? fot. Shutterstock

Ponad połowa trzylatków i prawie 90 proc. piętnastolatków ma próchnicę. Za te fatalne statystyki winne są przede wszystkim złe nawyki, m.in. niewłaściwa pielęgnacja zębów, nieodpowiednia dieta.

Jak dbać o zęby dziecka?

O higienę jamy ustnej należy dbać od pierwszych dni życia dziecka. Wystarczy owinąć palec wilgotną, czystą gazą i bardzo delikatnie czyścić dziąsła niemowlaka. Gdy pojawi się pierwszy ząbek lub ząbki, należy użyć szczoteczki do zębów o miękkim włosiu. Na początku wystarczy lekko zwilżyć włosie wodą i delikatnie szczotkować zęby. Wszystkie te czynności należy wykonywać co najmniej dwa razy dziennie: rano i wieczorem.

Pasty do zębów możemy używać już w 1. roku życia. Musi być ona dostosowana do wieku dziecka. Do 3. roku życia wystarczy niewielka ilość pasty – wielkości ziarenka ryżu, po 3. roku życia można zwiększyć ilość pasty do wielkości ziarenka groszku. Gdy dziecko ma sąsiadujące ze sobą zęby, można zacząć używać nici dentystycznej i czyścić delikatnie szczeliny między zębami.

Do 2.-3. roku życia to rodzic powinien myć zęby maluchowi, potem jego rola powinna się ograniczać do pomocy i skontrolowania, czy dziecko robi to w odpowiedni sposób.

- Zwróćmy uwagę, czy dziecko oczyszcza ząbki ze wszystkich stron, myje również trzonowce i język, a także czy wypluwa resztki pasty. W okolicach 6. roku życia dziecko już samodzielnie powinno szczotkować zęby, a w wieku 10 lat używać nici dentystycznej – wyjaśnia dr Monika Stachowicz, stomatolog.

Aby dziecko chętnie dbało o higienę, można je zachęcić odpowiednimi gadżetami, np. kolorową szczoteczką i pastą do zębów z ulubionymi bohaterami, fajnym kubkiem lub uchwytem na szczoteczkę.

Zobacz także: Pasta do zębów, która samodzielnie leczy ubytki? Nowy pomysł naukowców

Pierwsza wizyta dziecka u dentysty – kiedy?

Na pierwszą wizytę do dentysty należy się wybrać z dzieckiem najpóźniej pół roku po pojawieniu się pierwszego ząbka. To jest tzw. wizyta adaptacyjna. Podczas takiej wizyty dziecko oswaja się gabinetem stomatologicznym, obecnością stomatologa. Lekarz ogląda ząbki malucha pod kątem potencjalnych ognisk próchnicy i sprawdza, czy zgryz jest prawidłowy.

Zwykle dla małych pacjentów lekarz ma nagrody – małe zabawki lub naklejki „Dzielnego pacjenta”. Po takiej wizycie gabinet stomatologiczny będzie się dziecku bardzo dobrze kojarzył.

Wielu rodziców popełnia błąd i odwiedza dentystę dopiero, gdy zaczynają się problemy. Wtedy wizyta może wiązać się z bólem, strachem i sprawić, że dziecko będzie unikać stomatologa jak ognia.

Higiena jamy ustanej dziecka – o czym jeszcze trzeba pamiętać?

Aby uniknąć próchnicy, należy zadbać nie tylko o właściwą higienę jamy ustnej. Ważne są też inne kwestie.

Jeśli chcesz, aby twoje dziecko nie miało próchnicy:

  • przed snem nie podawaj mu nic do jedzenia ani picia (wyjątkiem jest woda) – jeśli dziecko zasypia z butelką w ustach to zawarty w napoju lub kaszce cukier może przyczynić się do rozwoju próchnicy butelkowej;
  • staraj się ograniczać picie z butelki czy kubka niekapka – im szybciej dziecko przestawi się na zwykły kubek lub szklankę, tym lepiej dla niego (według stomatologów dziecko pomiędzy 6. a 8. miesiącem życia spokojnie potrafi opanować picie z tego typu naczyń);
  • ogranicz używanie smoczka do minimum - długotrwałe stosowanie smoczka może doprowadzić do wad zgryzu u dziecka, a to z kolei zwiększa ryzyko próchnicy, wad wymowy, wad postawy, problemów z układem pokarmowym czy prawidłowym oddychaniem. Dlatego ze smoczka warto korzystać nie dłużej niż do 2.-3. roku życia.

Dziecko przed próchnicą może uchronić również zabieg fluoryzacji u dentysty. Polega on na lakierowaniu ząbków preparatem z fluorem, taki zabieg najlepiej wykonywać raz na trzy miesiące. Jeśli chcemy zminimalizować ryzyko ubytków, warto wykonać również profilaktycznie lakowanie ząbków. Polega ono na pokrywaniu bruzd zębów trzonowych oraz przedtrzonowych (mlecznych i stałych) specjalną substancją tzw. lakiem szczelinowym. Szczeliny na powierzchniach żujących stanowią idealne miejsce do zalegania resztek pokarmowych i gromadzenia się płytki bakteryjnej. Lakując zęby dziecku, skutecznie je przed tym chronimy.

Polecamy: Masz próchnicę? To wina genów dziedziczonych po przodkach

Dlaczego próchnica butelkowa jest tak groźna dla dziecka?

Próchnica butelkowa zazwyczaj pojawia się na przednich, górnych zębach – oblepione cukrem mleczaki są świetnym miejsce do rozwoju bakterii próchnicowych. Ten rodzaj próchnicy ma zwykle gwałtowny przebieg – początkowo pojawiają się jasne plamki lub smugi na zębach, w zaawansowanej fazie przybierają one ciemne zabarwienie.

Nieleczona próchnica butelkowa nie tylko psuje zęby mleczne i może przyczynić się do ich wypadania, ale może również uszkodzić zawiązki zębów stałych. Dodatkowo wczesna utrata zębów mlecznych może spowodować wady ortodontyczne w wieku dorosłym.

Dlaczego lepiej unikać cukru w diecie dziecka?

Nie tylko dzieci uwielbiają słodycze – lubię je też bakterie próchnicowe. Cukier sprawia, że namnażają się one w jamie ustnej i niszczą słabo zmineralizowane szkliwo zębowe dziecka. Lepiej więc zrezygnować z przekąsek, takich jak: cukierki, lizaki, czekoladki, a także słodkich napojów. Lepiej też unikać krakersów, chipsów czy fast foodów – one też mają sporo cukru w składzie, poza tym oblepiają zęby.

Osobną – dość niebezpieczną dla zębów – grupą produktów są lekarstwa dla dzieci. Tabletki do ssania, syropy, antybiotyki w formie zawiesiny mogą zawierać sztuczne aromaty i substancje słodzące. Jeśli cukier w nich obecny przylgnie do zębów, ryzyko ubytków wzrasta. Warto również uważać na lekarstwa stosowane na astmę lub problemy kardiologiczne u dzieci, niektóre z nich mogą powodować przerost drożdżaków Candida albicans w jamie ustnej, co może rozwinąć się w grzybicę. Objawy, które jej towarzyszą to: biały nalot na języku, gardle i błonach śluzowych jamy ustnej, zaczerwienienie, krostki i grudki.

Odpowiednia dla zdrowych zębów dieta powinna być bogata w wapń. Dlatego lepiej zachęcać dziecko do jedzenia pełnoziarnistych produktów, roślin strączkowych, sera, jogurtów, jaj, owoców i warzyw. Zawierają najwięcej witamin i minerałów, m.in. wapnia, fosforu, witamin: C, D, A oraz z grupy B.

Dowiedz się więcej: Próchnica zębów to nie żarty! Niszczy zęby i prowadzi do wielu chorób

Co robić, gdy dziecko ma próchnicę?

Jeśli na zębach dziecka pojawią się pierwsze oznaki próchnicy, np. białe plamki, trzeba koniecznie udać się do dentysty, który zaproponuje odpowiednią metodę leczenia.
Do wyboru jest ozonoterapia lub lapisowanie zębów (w przypadku niewielkich zmian próchnicowych) lub normalne leczenie (w przypadku rozległych, głębokich zmian).

Ozonoterapia to bezbolesny zabieg, polegający na ozonowaniu zębów. Ozon działa grzybobójczo i bakteriobójczo, dlatego terapia tym gazem sprawdza się, ale we wczesnym stadium próchnicy. Po tym zabiegu można zastosować preparaty remineralizujące szkliwo zębów.

Lapisowanie zębów polega na naniesieniu na chory ząb azotanu srebra, następnie ząb jest osuszany i wciera się w niego substancję strącającą, dzięki czemu powstaje białczan srebra. Taki zabieg należy powtarzać trzykrotnie. W zębie lapisowanym próchnica się cofa i nie ma ryzyka nawrotu. Jego minusem może być fakt, że srebro trwale przebarwia ząb na czarno – jest to normalna reakcja i dotyczy tylko miejsca ubytku. Tak przebarwiony ząb mleczny jednak prędzej czy później wypadnie, a na jego miejscu pojawi się ząb stały.

Warto wiedzieć: Zęby mleczne trzeba leczyć! O mleczaki trzeba dbać jak o zęby stałe

zdrowie.radiozet.pl/ mk

Oceń