Zamknij

Dlaczego zęby mleczne trzeba leczyć kanałowo? Endodonta wyjaśnia

01.10.2021
Aktualizacja: 01.10.2021 16:30
Leczenie kanałowe zębów mlecznych
fot. Shutterstock

Leczenie mlecznych zębów jest niezwykle ważne, bo ich stan ma wpływ na stan zębów stałych. Dowiedz się, kiedy warto pomyśleć o leczeniu kanałowym mleczaków i od kiedy można tę metodę stosować.

  1. Dlaczego warto leczyć zęby mleczne?
  2. Czy leczenie kanałowe mleczaków jest konieczne?
  3. Od kiedy można leczyć kanałowo mleczaki?
  4. Nie zapominajmy o profilaktyce

Dlaczego warto leczyć zęby mleczne?

Wbrew obiegowej opinii zęby mleczne, w których doszło do nieodwracalnego stanu zapalnego miazgi, można, a nawet trzeba leczyć kanałowo. Takie postępowanie gwarantuje zdrowie zębów stałych. Niestety wielu rodziców lekceważy choroby mleczaków, bo uważają, że skoro i tak zaraz wypadną, to ich leczenie jest stratą czasu i pieniędzy. To błędne myślenie. Musimy wiedzieć, że ząb mleczny zbudowany jest inaczej niż ząb stały. Ma cieńsze i słabiej zmineralizowane szkliwo oraz nie w pełni wykształcone twarde tkanki. To powoduje, że w przypadku próchnicy proces chorobowy postępuje gwałtowniej, a stan zapalny szybciej dociera do miazgi. Zęby mleczne są jednak tak samo unerwione, więc chore i nieleczone bolą tak samo, jak chore zęby stałe.

Czy leczenie kanałowe mleczaków jest konieczne?

Chore i nieleczone mleczaki to siedlisko bakterii i stałe ognisko stanu zapalnego, więc próchnica na mleczaku nie jest stanem przejściowym, ale początkiem problemu, który narasta w miarę wzrostu dziecka i przejdzie na zęby stałe.

Standardem współczesnej stomatologii dziecięcej jest unikanie usuwania opanowanych przez próchnicę zębów mlecznych, ale próba ich ratowania leczeniem kanałowym. Zęby mleczne powinny bowiem przez odpowiedni czas „trzymać miejsce” dla zębów stałych. Dziecko, które wcześnie straci mleczaki, nie będzie w stanie prawidłowo rozwinąć szczęki i żuchwy, a zęby stałe nie będą wtedy miały dość miejsca, by równo wyrosnąć. Zachowanie uzębienia mlecznego do momentu „wymiany” na stałe zapobiega więc późniejszym problemom ortodontycznym.

Od kiedy można leczyć kanałowo mleczaki?

Leczenie endodontyczne możliwe jest dopiero po uformowaniu korzenia zębowego, co następuje około roku po wyrżnięciu się zęba. Biorąc pod uwagę, że pierwsze trzonowce pojawiają się w szczęce między 10. a 19. miesiącem życia dziecka, oznacza to, że ewentualne zabiegi endodontyczne – teoretycznie – można rozpocząć u dwuipółlatka. Teoretycznie, bo – na szczęście – taka sytuacja zdarza się bardzo rzadko. Po pierwsze, dopiero pojawiający się ząb zwykle nie wymaga takiego leczenia. Po drugie, pacjent w tym wieku raczej nie jest zdolny do „współpracy” ze stomatologiem, co uniemożliwia leczenie. Jeśli jednak taka sytuacja się zdarzy takie zęby się usuwa, albo czyści kanały i zakłada opatrunek. Wszystko więc zależy od wieku i stopnia resorpcji zęba.

Na przykład, jeśli leczenia kanałowego wymaga górna piątka u ośmiolatka, która jeszcze nie jest zresorbowana, ponieważ nie zaczął wychodzić ząb stały, podejmujemy decyzję o leczeniu. Taki mleczak po prostu będzie się jeszcze utrzymywał w jamie ustnej około 4 lata.

Techniki leczenia endodontycznego zębów mlecznych są dość podobne do tych stosowanych w leczeniu zębów stałych: polegają na usunięciu bakterii i szczelnym wypełnieniu zęba. 

Nie zapominajmy o profilaktyce

Zamiast leczyć, lepiej zapobiegać, dlatego warto pamiętać o profilaktyce przeciwpróchniczej, a także prawidłowej higienie jamy ustnej i od najmłodszych lat zachęcać dziecko do prawidłowego mycia zębów. Liczy się regularność, staranność, a także prawidłowa technika mycia (nie siła!). Szczotka nie pełni funkcji papieru ściernego, więc dociskając ją mocniej, nie umyjemy zębów lepiej, przeciwnie, możemy uszkodzić szyjki zębowe i dziąsła. Właściwe czyszczenie zębów to krótkie, łagodne ruchy – mogą być rotacyjne ("w kółeczko" – polecane młodszym pacjentom), albo wymiatające (prowadzone od linii dziąseł, w górę ku brzegom zębów).  

Najważniejsze, by myć zęby co najmniej dwa razy dziennie, pamiętając o doczyszczeniu linii dziąseł, tyłu zębów, miejscach wokół plomb, koron, uzupełnień. Jak długo? Do czasu uzyskania uczucia gładkości zębów pod językiem i nie mniej niż 2 minuty. 

Uwaga!

Powyższa porada nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku jakichkolwiek problemów ze zdrowiem należy skonsultować się z lekarzem.

Lek. stom. Bartłomiej Karaś, endodonta, członek Działu Badawczego Polskiego Towarzystwa Endodontycznego.