Przyczyny bruksizmu - zaciskania i zgrzytania zębami

16.01.2018
Aktualizacja: 22.08.2019 09:50
Przyczyny bruksizmu - zaciskania i zgrzytania zębami

Bruksizm to mimowolne, mocne zaciskanie i zgrzytanie zębami. Może pojawiać się w ciągu dnia lub tylko w nocy. Jest to niebezpieczna przypadłość, która nie tylko utrudnia życie, ale także niszczy zęby i zgryz. Najczęściej dotyczy osób nerwowych i zestresowanych. Dowiedz się, jak pozbyć się tego problemu i wyleczyć bruksizm.

Bruksizm polega na mimowolnym zaciskaniu oraz zgrzytaniu zębami. Uważany jest za jedną z częściej występujących parafunkcji, czyli nieprawidłowych, utrwalonych, szkodliwych reakcji ruchowych żuchwy, powtarzanych często i nieświadomie. Z powodu bruksizmu cierpią zarówno dorośli, jak i dzieci. To szkodliwa przypadłość, która prowadzi do uszkodzenia zębów i całego zgryzu. Może także powodować zmianę rysów twarzy poprzez przesunięcie zgryzu. Uważa się, że zaciskanie i zgrzytanie zębami jest charakterystyczne dla osób nerwowych, które nie radzą sobie ze stresem.

Już u naszych praprzodków narząd żucia był najsilniejszym narządem obrony i agresji. Podobny mechanizm możemy zaobserwować u małych dzieci, u których pojawia się pierwotny odruch wykorzystujący narząd żucia jako narząd agresji – gryzienie ze złości i ostentacyjne zaciskanie zębów. Zgrzytanie czy zaciskanie zębów jest częstym objawem tłumionej agresji i cechuje osoby, które nie potrafią radzić sobie ze stresem i złymi emocjami. W sytuacjach stresowych reagują wzmożonym napięciem mięśni, co ma na celu rozładowanie emocji. W efekcie prowadzi jednak do niekorzystnych zaburzeń czynnościowych i dysfunkcji układu stomatologicznego.

Bruksizm niszczy zęby

Bruksizm jest najbardziej szkodliwym zaburzeniem, ma destrukcyjny wpływ na cały układ stomatologiczny. Występuje najczęściej w nocy, dlatego pacjenci nie są świadomi swojego zachowania i nad nim nie panują. Charakterystycznym objawem bruksizmu jest uczucie dużego napięcia czy niemożności otworzenia szczęki po przebudzeniu. Bruksizm można podzielić na na dwie grupy dotyczące występowania:

  • Bruksizm dzienny (centryczny) - charakteryzuje się zaciskaniem zębów ze znaczną siłą.
  • Bruksizm nocny (ekscentryczny) - dotyczy mimowolnego zaciskania i zgrzytania zębami.

Inna klasyfikacja wyróżnia bruksizm pierwotny (idiopatyczny) oraz wtórny (jatrogenny), który może pojawiać się u pacjentów w czasie leczenia farmakologicznego z zaburzeniami snu oraz ze schorzeniami psychicznymi i neurologicznymi. Zarówno bruksizm pierwotny, jak i wtórny mogą występować podczas dnia i nocy.

Wyniki wielu badań potwierdzają, że problem zaciskania zębów dotyczy nawet 59 proc. dzieci.

Bruksizm trudno rozpoznać

Zgrzytanie zębami występuje najczęściej w nocy, gdy dana osoba jest całkowicie nieświadoma swojej aktywności. Zaciskanie zębów często towarzyszy zgrzytaniu, ale pojawia się także w ciągu dnia, gdy ktoś pracuje w mocnym skupieniu, denerwuje się i żyje w głębokim stresie. Zaciskanie zębów jest mimowolne, świadomość mocnego zaciskania pojawia się najczęsciej, gdy nagle wystąpi ból lub uczucie mocnego ucisku. Wtedy dana osoba zdaje sobie sprawę, że przez jakiś czas zaciskała mocno zęby.

Naturalną konsekwencją mocnego zaciskania zębów i zgrzytania jest ból szczęki i twarzy, ból głowy, a nawet bóle kręgosłupa. Takie praktyki prowadzą również do ścierania zębów.

Objawy i następstwa zaciskania zębów oraz zgrzytania obejmują:

  • ból twarzy,
  • ból głowy,
  • ból ucha,
  • ból i sztywność żuchwy i otaczających mięśni,
  • zakłócenia snu,
  • szczękościsk,
  • trzaski w stawach,
  • odsłonięcie szyjek zębów,
  • ścieranie się zębów, co prowadzi do zmiany ich wyglądu, nadwrażliwości, a nawet ubytków w uzębieniu,
  • uszkodzenie przyzębia, a także uszkodzenie stawu skroniowo-żuchwowego.

Bóle w obrębie twarzy i żuchwy, a także bóle głowy znikają najczęściej, gdy dochodzi do zaprzestania podobnych praktyk. Niestety uszkodzenia zębów i zgryzu można odwrócić tylko na drodze leczenia stomatologicznego i ortodontycznego.

Skonsultuj się z lekarzem, gdy zauważysz, że często zaciskasz zęby lub masz podejrzenia, że nimi zgrzytasz. Szybka interwencja potrafi zapobiec przykrym konsekwencjom.

Bruksizm można leczyć

Leczenie bruksizmu odbywa się na różnych płaszczyznach. W pierwszej kolejności konieczna jest konsultacja z lekarzem stomatologiem, który dostosuje specjalne nakładki lub szyny na zęby mające na celu zmniejszenie uczucia zaciskania i zgrzytania zębami. Pomaga również zmniejszyć ból i zapobiega uszkodzeniom zębów. Inne zabiegi obejmują relaksację, masaże rozluźniające żuchwę i żwacze, a także higienę snu.

Jeśli bruksizm jest objawem problemów emocjonalnych, konieczne jest podjęcie terapii. Ważne jest poszukiwanie źródeł stresu oraz nieszkodliwych metod radzenia sobie z napięciem i niepokojem.

Zobacz także

Bruksizm jest objawem innych problemów

Bruksizm występuje często jako dodatek do innych problemów. Osoby, które cierpią z powodu przewlekłego stresu i zmęczenia, a także prowadzą mało higieniczny tryb życia mogą być znacznie bardziej narażone na wystąpienie tej przypadłości. Również nałogowi „chrapacze” lub osoby, które mają zaburzenie snu, takie jak obturacyjny bezdech senny, często cierpią z powodu bruksizmu. Kto jeszcze może mieć problem ze zgrzytaniem lub zaciskaniem zębów? Osoby, które mówią w czasie snu, mają paraliż senny, lunatykują, wybudzają się i zasypiają, a także gdy doświadczają halucynacji i półświadomości.

Inne czynniki, które mogą wpływać na występowanie bruksizmu:

  • palenie papierosów,
  • picie alkoholu,
  • zażywanie narkotyków,
  • wypijanie dużej ilości napojów zawierających kofeinę.

Długotrwałe i mocne napięcie mięśni żwaczy prowadzi do ich przerostu, co daje obraz tzw. kwadratowej twarzy.

Zagłosuj

Zdarza Ci się zgrzytać zębami lub mocno je zaciskać?

Liczba głosów:

Źródło:

Katarzyna Szwedzińska1, Joanna Szczepańska, Zaburzenie narządu żucia u dzieci i młodzieży – na podstawie piśmiennictwa, Studia doktoranckie, Zakład Stomatologii Wieku Rozwojowego Uniwersytetu Medycznego w Łodzi, Borgis - Nowa Stomatologia 2/2012, s. 45-49/czytelniamedyczna.pl

Anna Maria Wasilewska, Sylwia Małgorzata Słotwińska, Patogenny wpływ stresu na narząd żucia, Zakład Stomatologii Zachowawczej Instytutu Stomatologii Akademii Medycznej w Warszawie, Borgis - Nowa Stomatologia 4/2002, s. 204-206/czytelniamedyczna.pl

_______

zdrowie.radiozet.pl/nk