Przebarwienia skóry po opalaniu: skad się biorą ciemne plamki na skórze po opalaniu?

07.05.2018
Aktualizacja: 24.06.2019 09:57
Przebarwienia skóry po opalaniu: skad się biorą ciemne plamki na skórze po opalaniu?
fot. Shutterstock

Na delikatnej skórze po opalaniu może pozostać nie tylko opalenizna. Ciemne plamki to pozostałości po zbyt częstej lub zbyt agresywnej ekspozycji skóry na słońce. To wynik zaburzenia czynności komórek produkujących melaninę, odpowiedzialną za intensywność zabarwienia skóry. Przebarwień nabawić się jest stosunkowo łatwo, ale ich usuwanie to proces skomplikowany i długotrwały.  

Przebarwienia słoneczne, czyli ciemniejsze plamki powstające na skórze po opalaniu, powodowane są zaburzeniem czynności melanocytów – komórek produkujących melaninę (ciemny pigment). Melanina odpowiedzialna jest za intensywność zabarwienia skóry oraz za jej ciemniejszy kolor po opalaniu. Przebarwienia posłoneczne pojawiają się w miejscach, które w sposób szczególny narażone są na wpływ promieni słonecznych, tj. na twarzy, dłoniach, plecach, dekolcie.

Melanocyty (komórki produkujące melaninę) spełniają funkcję ochronną skóry przed promieniowaniem słonecznym. Gdy wystawiamy skórę na słońce, organizm produkuje więcej melaniny, żeby barwnik zablokował wnikanie szkodliwego promieniowania UV w głąb skóry. Opalenizna jest zatem mechanizmem obronnym organizmu.

Po pewnym czasie skóra powinna odzyskiwać swój naturalny kolor. Może się jednak zdarzyć, że w niektórych miejscach pozostaną ciemniejsze plamki. To efekt pewnej „dezorientacji” komórek, które narażone były na silną ekspozycję słoneczną i w obawie przed powtórną ekspozycją nie redukują barwnika do normalnego poziomu.

Przyczyny powstawania przebarwień słonecznych

Choć przebarwienia mogą powstawać na skutek samego opalania czy wystawiania skóry na słońce, to mogą być również efektem reakcji foto-alergicznej lub fitotoksycznej. To reakcje powstające na skórze jako odczyn po kontakcie z niektórymi substancjami obecnymi we krwi, które pod wpływem światła wywołują na skórze przebarwienia, a także wypryski i rumień.

Te leki/preparaty w połączeniu ze słońcem mogą zaszkodzić:

  • leki hormonalne (w tym tabletki antykoncepcyjne);
  • sulfonamidy;
  • leki przeciwcukrzycowe;
  • fenotiazyny;
  • niektóre antybiotyki (doksycyklina, tetracyklina, antybiotyki chinolonowe);
  • beta-blokery;
  • leki moczopędne;
  • psolareny;
  • środki przeciwbakteryjne;
  • leki przeciwgrzybicze (szczególnie maści);
  • olejek z dziurawca i arcydzięgla.

Słońce może także nasilać widoczność przebarwień na skórze. Typowym tego przykładem są piegi, które pod wpływem silnej ekspozycji na słońce ciemnieją i stają się bardziej widoczne. Innym przykładem jest melasma, zwana inaczej ostudą. Te charakterystyczne przebarwienia występują zazwyczaj u kobiet i towarzyszą często zmianom lub zaburzeniom hormonalnym. Są również nierzadko efektem zażywania preparatów hormonalnych. Promieniowanie słoneczna znacznie nasila melasmę, dlatego tak ważne jest stosowanie kremów z wysokim filtrem UV w ciąży i w czasie leczenia hormonalnego. Melazma przyjmuje postać dużych, ciemnych plam na twarzy i na czole.

Występujące zazwyczaj u osób starszych plamy soczewicowate (starcze) są przykładem przebarwień powstałych na skutek przewlekłej ekspozycji na słońce. Plamy soczewicowate to ciemnobrązowe przebarwienia skóry o średnicy od 2 do 20 mm. Często pokrywają skórę twarzy i dłoni osób starszych.

Przebarwienia to plamy o zabarwieniu ciemniejszym niż naturalny kolor skóry. Mogą pojawiać się w różnych miejscach na skórze i mieć różną wielkość.

Usuwanie przebarwień słonecznych

Podstawą zapobiegania przebarwieniom słonecznym jest unikanie słońca, a przede wszystkim opalania się (również w solarium). Zaleca się stosowanie kremów z wysokim filtrem UV, które zabezpieczają skórę przed wpływem promieniowania słonecznego. Osoby, które mają skłonność do powstawania przebarwień lub zażywają leki, które po kontakcie ze słońce mogłyby powodować przebarwienia, powinny również chronić skórę odzieżą.

Leczenie (usuwanie) przebarwień jest bardzo skomplikowane, zależy od umiejscowienia zmian, a także przyczyny ich powstania. Jeśli przebarwienia są wynikiem nie tylko ekspozycji na słońce, ale również zmian hormonalnych, to walka z takimi plamkami może być czasochłonna. W wielu przypadkach nie wystarczy stosowanie preparatów złuszczających i rozjaśniających skórę. Głębiej umiejscowione zmiany wymagają zastosowania metody bardziej inwazyjnej. Dodatkowym wyzwaniem dla lekarza jest usuwanie przebarwień w taki sposób, by ostatecznie uzyskać naturalny kolor skóry, taki sam jak skóry otaczającej zmianę.

Medycyna estetyczna stosunkowo dobrze radzi sobie z usuwaniem piegów i plam soczewicowatych. Piegi powstają w naskórku, czyli dosyć płytko i można się ich pozbyć metodą laserową w ciągu kilku zabiegów. Plamy soczewicowate, zwane starczymi, również usuwa się laserem (bromkowo-miedziowym, laserem Q-Switch lub IPL). Do usuwania przebarwień słonecznych i stosunkowo płytkich plamek na skórze używa się także lasera frakcyjnego ablacyjnego.

Zawsze sprawdzaj w ulotce dołączonej do leków, czy dany preparat nie wchodzi w reakcję ze słońcem. Lepiej wcześniej zabezpieczyć skórę, niż później martwić się usuwaniem przebarwień.

Zdecydowanie najtrudniejszym przeciwnikiem jest melasma, czyli przebarwienia, które mają podłoże hormonalne, często współwystępują ze zmianami naczyniowymi, które wpływają na stymulację komórek barwnikowych. Plamki melasmy powstają nie tylko w czasie ciąży, mogą być również wynikiem zażywania antykoncepcji hormonalnej. Przebarwienia te ujawniają się pod wpływem słońca, ciemnieją i stają się znacznie bardziej widoczne. Leczenie melazmy wymaga cierpliwości, jest długotrwałe i żmudne. Do leczenia melasmy wykorzystuje się laser bromkowo-miedziowy, który łączy bardzo selektywne żółte i zielone światło i ma stosunkowo wysoką skuteczność (ok. 80 proc.).

Przebarwienia słoneczne, jak każde inne, powinien diagnozować lekarz dermatolog. Ważne, by znaleźć przyczynę występowania przebarwień. Jeśli jest to słońce, to konieczna jest ciągła ochrona skóry przed promieniowaniem.

Zobacz, jak wygląda przebarwienie słoneczne na skórze:

shutterstock_546164434

Źródło: marekwasiluk.pl/przebarwienie-niejedno-ma-imie; pfm.pl/baza_chorob/dermatologia-praktyczna; dermatolog.pl/choroby-skory-/przebarwienia-skory