Okiem eksperta: Czy istnieje uzależnienie od pornografii?

Aleksandra Supryn
25.09.2015 14:09
Okiem eksperta: Czy istnieje uzależnienie od pornografii?
fot. Okien eksperta: Czy istnieje uzależnienie od pornografii?

Niegdyś o tym problemie słyszało się bardzo rzadko albo i wcale. Jednak w dzisiejszych czasach, w dobie powszechnego dostępu do Internetu, uzależnienie od pornografii staje się coraz większym zagrożeniem. Mnogość źródeł oraz pełna anonimowość znacząco przyczyniają się do rozwoju tego zjawiska.

Oczywiście nie każda osoba, która korzysta z pornografii, musi się od niej uzależnić. Erotyczne treści i obrazy, odpowiednio dawkowane, mogą dodać związkowi nieco pikanterii lub osłodzić nieobecność partnera podczas dłuższej rozłąki.

Uzależnienie od pornografii: kiedy należy się niepokoić?

Objawy uzależnienia od pornografii są bardzo podobne do objawów uzależnienia od alkoholu lub substancji odurzających:

 - zachowanie staje się coraz częstsze i regularne, w końcu staje się nawykiem;

 - pornografia zabiera coraz więcej czasu, prowadząc do zaniedbywania pozostałych sfer życia;

 - staje się przyczyną innych problemów, np. małżeńskich, zawodowych, finansowych;

 - zachowanie jest przymusowe, trudno mu się oprzeć, wzbudza też poczucie winy;

 - próby powstrzymywania się skutkują obniżonym samopoczuciem, nerwowością, irytacją, a nawet agresją.

Jak przebiega uzależnienie od pornografii?

Pierwsze stadium to odkrycie i poszukiwanie – etapy, podczas których osoba zaczyna coraz bardziej fascynować się pornografią i staje się to dla niej głównym sposobem spędzania wolnego czasu. Masturbacja, towarzysząca przeglądaniu treści erotycznych, jeszcze bardziej wzmacnia doznania, sprawiając, że człowiek ponownie sięga do pornografii, aby poczuć spełnienie.

Eskalacja – tak jak alkoholik potrzebuje coraz większej ilości trunków, by zaspokoić „głód”, tak osoba uzależniona od pornografii potrzebuje coraz intensywniejszych doznań. Sięga po mocniejsze materiały, aby utrzymać odpowiedni poziom pobudzenia i zaczyna odwiedzać bardziej perwersyjne strony, bo zwykłe porno już jej nie wystarcza.

Kolejny etap to uniewrażliwienie – treści i obrazy, które dotychczas przynosiły zaspokojenie, przestają być wystarczające. Filmy szokujące lub oburzające przeciętnego odbiorcę są przez „pornoholika” odbierane jako zwyczajne i normalne.

Realizacja – osoba uzależniona nie potrafi już znaleźć materiałów, które byłyby dla niej satysfakcjonujące, wobec czego postanawia zrealizować swoje erotyczne fantazje w rzeczywistości. Ze względu na to, że na tym etapie często jest pod wpływem bardzo mocnej pornografii, również praktyki seksualne, w które się angażuje, są ryzykowne lub nawet nielegalne. Mogą to być takie zachowania jak: nadmierna rozwiązłość seksualna, seks grupowy, prostytucja, obnażanie się, sadomasochizm lub gwałt.

Często dopiero na tym etapie osoby uzależnione zaczynają poszukiwać pomocy, bo dopuszczają się zachowań, które są niebezpieczne lub mają negatywne konsekwencje dla nich samych lub otoczenia.

Jak sobie poradzić z uzależnieniem od pornografii?

Podobnie jak w przypadku innych uzależnień, pierwszym krokiem jest uświadomienie sobie problemu, a następnie wizyta u specjalisty. Najlepszy wybór to seksuolog lub psycholog, który ma doświadczenie w leczeniu uzależnień. Najczęściej stosowane formy pomocy to psychoterapia indywidualna lub grupowa, której celem jest przyznanie się do istnienia problemu, wyeliminowanie negatywnych zachowań i zastąpienie ich bardziej odpowiednimi. Przebywanie w grupie osób uzależnionych pomaga z kolei wzmocnić poczucie własnej wartości, człowiek uświadamia sobie, że nie jest sam. Uczestnicy wzajemnie motywują się również do walki z nałogiem.

Pomocne może być również zainstalowanie na komputerze zabezpieczeń, które uniemożliwią korzystanie ze stron pornograficznych, choć należy to traktować bardziej jako uzupełnienie terapii, niż sposób na walkę z uzależnieniem.

mgr Anna Grzeszczyk [psycholog]