Zamknij

Jak zrobić coming out? 3 ważne zasady

11.10.2022
Aktualizacja: 11.10.2022 13:32

Coming out można zrobić w związku z orientacją seksualną lub tożsamością płciową. Niezależnie od tego, co chcemy zakomunikować światu, warto pamiętać o trzech zasadach.

Coming out
fot. Shutterstock

"Coming out" to pojęcie, które narodziło się na początku XX wieku jako odpowiedź na "coming out debiutantek", czyli "debiut kobiet z wyższych sfer na salonach". Wbrew powszechnemu przekonaniu "coming out" to nie skrót od "coming out of the closet". "Wychodzenie z szafy" zostało dodane później, prawdopodobnie w nawiązaniu do frazeologizmu "trup w szafie" - za słownikiem Doroszewskiego: "wstydliwa tajemnica, którą ktoś skrzętnie ukrywa, bojąc się utraty dobrej opinii". Coming out można zrobić w związku z orientacją seksualną, tożsamością płciową lub obiema tymi kwestiami. Dowiedz się więcej.

Orientacja seksualna a tożsamość płciowa

Orientacja seksualna definiuje kwestię: czy i kto ci się podoba. Warto pamiętać, że słowo „podoba“ nie ogranicza się wyłącznie do sfery erotycznej, lecz również tego w kim się zakochujemy i z kim chcemy tworzyć trwałe związki. Chociaż orientacji seksualnych jest wiele, obecnie wyróżnia się pięć głównych. Osobie heteroseksualnej podobają się osoby innej płci niż jej własna. Osobie homoseksualnej podobają się osoby tej samej płci. Osobie biseksualnej podobają się osoby tej samej i innej płci. Osoba panseksualna zakochuje się bez względu na płeć drugiej osoby. Osoba aseksualna nie potrzebuje kontaktów seksualnych, choć też może tworzyć związki.

Tożsamość płciowa to wewnętrzna świadomość płci. W akcie urodzenia wpisywane jest "K" (kobieta) lub "M" (mężczyzna). Jeśli płeć na papierze i w głowie nam się nie zgadza, jesteśmy osobą transpłciową. Trans kobieta - to kobieta, która po narodzinach została oznaczona jako mężczyzna. Trans mężczyzna - to mężczyzna, który po narodzinach został oznaczony jako kobieta. Natomiast osoba niebinarna to taka, która na stałe nie identyfikuje się z żadną płcią - jej tożsamość płciowa może być płynna.

W trakcie coming outu możemy ujawnić, że jesteśmy: gejem, lesbijką, osobą biseksualną, queer (odrzucającą klasyczne podziały), osobą panseksualną, osobą aseksualną czy trans mężczyzną, trans kobietą. Wariantów jest wiele, dlatego warto to najpierw dobrze przemyśleć.

Co to jest coming out?

Coming out zaczyna się w głowie. Rob Eichberg w głośnej książce "Ujawnij się. Prawda lesbijek i gejów", wydanej w Polsce w 1995 roku, podzielił coming out na trzy fazy. W fazie osobistej uświadamiamy sobie fakt przynależenia do mniejszości seksualnej lub innej niż w dokumentach tożsamości płciowej i fakt ten akceptujemy.

W fazie prywatnej dokonujemy coming outu przed bliskimi. Co ważne: przez pojęcie "bliscy" niekoniecznie rozumiemy najbliższą rodzinę. Mogą to być przyjaciele, dalsza krewna, nauczyciel czy sąsiad. Podzielenie się swoim sekretem choćby z jedną osobą pozwala przynajmniej częściowo rozładować napięcie psychiczne, które naturalnie towarzyszy pilnie strzeżonym sekretom.

Faza publiczna zakłada ujawnienie nowej tożsamości/orientacji seksualnej przed światem, na przykład w mediach społecznościowych czy w miejscu pracy. Po co wychodzić z szafy? Odpowiedź znajdujemy na stronie Stowarzyszenia Miłość Nie Wyklucza: "Przede wszystkim dla siebie. Życie w strachu, polegające na ciągłym udawaniu po prostu za dużo kosztuje. Powiedzenie komuś o tym, kim się jest, pozwala pozbyć się ogromnego ciężaru i poczuć się dobrze we własnej skórze. Ale coming out robi się też dla innych. Kiedy osoby LGBT+ wychodzą z szafy, uświadamiają ludziom najprostszą rzecz – to, że istnieją".

Jak zrobić coming out przed rodzicami?

Stowarzyszenie Miłość Nie Wyklucza podpowiada: po pierwsze, nie ma uniwersalnego przepisu na to jak i kiedy porozmawiać z rodzicami. Wiele zależy od tego, jak wygląda nasza relacja, co wiemy o ich nastawieniu do osób LGBT+ i – co często ma największe znaczenie – ile mamy lat. Wiele osób kieruje się przede wszystkim potrzebą bezpieczeństwa i decyduje się na rozmowę z rodzicami dopiero gdy stają się niezależne. Z drugiej strony udawanie i ukrywanie się przed rodzicami jest wyniszczające psychicznie, co skłania młode osoby do podjęcia tego ryzyka. Najważniejsze, żeby to była nasza własna przemyślana decyzja.

Po drugie – warto przygotować grunt. Można podsunąć rodzicom serial, film, książkę, czy materiały edukacyjne, żeby oswoić ich z tematem. To może też być okazja do rozmowy i zorientowania się, jak zareagują. Taki wywiad oczywiście nie da nam pewności co do reakcji rodziców, którzy – niestety lub na szczęście – mogą nas zaskoczyć. Wiele osób najpierw rozmawia z jednym rodzicem, który potem staje się ich sojusznikiem w kolejnej rozmowie.

Po trzecie – trzeba zadbać o siebie. Jeśli mamy w otoczeniu kogoś, kto wie o naszej orientacji lub tożsamości, możemy poprosić tę osobę o obecność przy rozmowie z rodzicami. Wspierający dziadkowie, ciocia, lub rodzeństwo mogą złagodzić emocje i pomóc nam odparować, gdy będziemy po rozmowie. Jeśli mamy taką możliwość, na wszelki wypadek warto też poprosić bliską osobę o przenocowanie nas po rozmowie.

Coming out musi być:

  1. Bezpieczny: Nie musisz dokonywać coming outu, jeśli wiąże się on z jakimś zagrożeniem.
  2. Dobrowolny: Nikt nie może cię do niczego zmuszać, ani mówić o twojej orientacji seksualnej, albo tożsamości płciowej, jeśli tego nie chcesz.
  3. Na własnych warunkach: Tylko ty możesz decydować o tym, jak, kiedy i przed kim dokonasz coming outu.

Kontakty do organizacji oferujących bezpłatną pomoc psychologiczną dla osób LGBT+ można znaleźć na stronie: https://mnw.org.pl/pomoc/

Źródło: Stowarzyszenie Miłość Nie Wyklucza

loader