HIV to nie AIDS, ale nieleczone zakażenie prowadzi do choroby

04.02.2019 15:35
Wirus HIV to ludzki wirus niedoboru odporności

HIV to wirus niedoboru odporności. Łatwo się nim zarazić, szczególnie uprawiając niezabezpieczony seks, zażywając narkotyki i prowadząc niebezpieczny tryb życia. To wirus na całe życie, nie można wyleczyć zakażenia, ale można je kontrolować. Szybko wykryte zakażenie HIV umożliwia wdrożenie leczenia, które zapobiega AIDS. 

Zakażenie HIV, czyli ludzkim wirusem niedoboru odporności,  to przewlekła choroba powodująca postępuje upośledzenie odporności osoby zakażonej. Wirus HIV należy do retrowirusów, co oznacza, że atakuje przede wszystkim komórki układu odpornościowego: białe krwinki, leukocyty zlokalizowane we krwi, szpiku kostnym, przewodzie pokarmowym i ośrodkowym układzie nerwowym.

Zakażenie HIV oznacza, że w organizmie człowieka znajduje się wirus niedoboru odporności. Wirus ten mnoży się i prowadzi do niszczenia układu odpornościowego zakażonej osoby. Sukcesywnie niszczony, układ odpornościowy po pewnym czasie nie jest już w stanie bronić człowieka przed atakiem patogenów. Z tego powodu nawet niewinne infekcje mogą być bardzo groźne dla osób zakażonych wirusem HIV. 

Spis treści:

Wyróżnia się dwa typy ludzkiego wirusa niedoboru odporności: HIV-1 oraz HIV-2:

  1. HIV-1: zakażenia tym typem wirusa HIV są najczęstsze i dotyczą głównie populacji krajów rozwiniętych Europy, Ameryki i Azji, występują także w Afryce.
  2. HIV-2: występuje endemicznie w Afryce, zwłaszcza w zachodniej.

Według danych ONZ krajami najbardziej dotkniętymi epidemią wirusa HIV i AIDS są Republika Południowej Afryki, Nigeria, Indie, Kenia, Mozambik, Uganda. W RPA nawet 30 proc. kobiet w wieku rozrodczym może być zakażonych HIV. Natomiast w Europie szczególnie dotknięte epidemią wirusa są wschodnie części kontynentu. Szacuje się, że na świecie zakażonych HIV jest 35 milionów ludzi.

Jak może dojść do zarażenia HIV?

HIV nie jest najbardziej zakaźnym wirusem i nie każdy kontakt z wydzielinami zakażonej osoby musi kończyć się jego przeniesieniem. Warto jednak mieć na uwadze, że HIV jest wokół nas, to wirus powszechny. Podejmowanie ryzykownych działań, takich jak seks z przygodnym partnerem/partnerką, zażywanie narkotyków, zawsze zwiększa ryzyko zakażenia.

Najwięcej wirusa w organizmie osoby zakażonej jest we krwi, w nasieniu mężczyzn i w wydzielinach narządów płciowych kobiet. Dlatego podczas niezabezpieczonego kontaktu seksualnego możliwe jest przeniesienie zakażenia na partnera seksualnego.

Wirus HIV przenosi się trzema drogami:

  • Przez kontakty seksualne: zarówno waginalne, jak i analne. Jedynym sposobem na uniknięcie zakażenia jest stosowanie prezerwatywy, dobrze założonej, dobrej jakości, która pozostaje na swoim miejscu przez cały stosunek i nie pęka.
  • Przez krew: gdy krew osoby zakażonej dostanie się na: skórę osoby zdrowej, która jest uszkodzona, na błonę śluzową (do oka, do nosa), na narządy płciowe, zostanie wstrzyknięte w trakcie korzystania z tych samych igieł, zostanie przetoczona, to może dojść do zakażenia wirusem.
  • W czasie porodu lub karmienia piersią: jeśli kobieta jest nosicielka wirusa i nie jest leczona, to może zakazić dziecko podczas porodu, a nawet w czasie karmienia piersią. 

Uwaga! Nie ma możliwości zarażenia się HIV poprzez zwykłe kontakty: wspólne mieszkanie, korzystanie z tych samych przyborów kuchennych, dotyk, wspólną kąpiel na basenie. HIV nie przenoszą również owady i inne zwierzęta. 

Jak objawia się zakażenie HIV?

Samo zakażenie wirusem HIV we wczesnym stadium nie daje charakterystycznych objawów. Dlatego osoby zakażone mogą żyć z wirusem nawet przez 10-20 lat zupełnie nieświadomie.

Wyróżnia się kilka stadiów klinicznych zakażenia HIV:

1. Po kilku tygodniach od zakażenia wirusem u większości osób rozwija się ostra choroba retrowirusowa. Objawy pojawiają się nagle i ustępują samoistnie po ok. 3 tygodniach. U chorych występuje zazwyczaj gorączka, nudności, bóle stawowo-mięśniowe, wysypka grudkowo-plamista, bóle głowy, brzucha, powiększenie węzłów chłonnych. Skąpoobjawowy przebieg choroby zmniejsza czujność i zwykle powoduje, że chorzy nie wykonują testów w kierunku zakażenia wirusem.

W czasie trwania ostrej choroby retrowirusowej chorzy mają bardzo wysoką wiremię HIV, co znaczy, że ich płyny fizjologiczne zawierające wirusa są wysoce zakaźne. 

2. Przetrwała uogólniona limfadenopatia, czyli stałe powiększenie węzłów chłonnych rozwija się zazwyczaj po kilku miesiącach od zakażenia HIV. Ten stan definiuje się jako powiększenie węzłów chłonnych w co najmniej w dwóch okolicach poza pachwinami, utrzymujące się ponad 3 miesiące. Najczęściej powiększeniu ulegają węzły chłonne szyjne i pachowe. W badaniu lekarskim wyczuwalne są pojedyncze, niebolesne, ruchome względem podłoża węzły chłonne. 

3. Okres bezobjawowy zakażenia HIV następuje po okresie ostrego objawowego lub bezobjawowego zakażenia HIV, gdy dochodzi do częściowej odbudowy układu immunologicznego, choć nie na takim poziomie jak przed zakażeniem. W tym okresie dochodzi do postępującej utraty odporności, ale sam okres bezobjawowy może trwać 8-10 lat, a nawet dłużej. Postępujące upośledzenie odporności przy jednoczesnym nieleczeniu zakażenia prowadzi do rozwoju AIDS.

W czasie pomiędzy wczesnym okresem choroby retrowirusowej a progresją do AIDS mogą wystąpić różne choroby i stany związane z zakażeniem HIV lub wskazujące na upośledzenie odporności.

Warto zwrócić uwagę na:

  • biegunkę utrzymującą się dłużej niż miesiąc;
  • gorączkę utrzymującą się dłużej niż miesiąc;
  • zakażenia bakteryjne (w tym zakażenia narządów miednicy mniejszej);
  • zakażenia wirusowe (półpasiec rozległy lub nawrotowy, leukoplakia włochata jamy ustnej);
  • zakażenia grzybicze gardła lub narządów płciowych, nawracające lub niepoddające się leczeniu
  • zapalenie nerwów obwodowych (drętwienie, mrowienie, palący ból w obrębie kończyn, wrażenie osłabienia kończyn)
  • małopłytkowość samoistna (krwawienia z nosa, dziąseł, obfite krwawienia miesiączkowe u kobiet, wybroczyny na skórze)
  • stan przednowotworowy i wczesne stadium raka szyjki macicy.

Osoba, która nie wykona odpowiednich testów i żyje nieświadomie z wirusem (nie leczy się), może zachorować na AIDS. Może również zarażać innych ludzi.

Na czym polega test na HIV?

Aby wykonać test w kierunku HIV, nie trzeba mieć skierowania od lekarza. Należy zgłosić się do wybranego punktu konsultacyjno-diagnostycznego na terenie kraju. Testy są anonimowe, wcześniej jednak należy odbyć rozmowę z konsultantem, który odpowie na wszystkie pytania i wyjaśni, na czym polega cała procedura. Następnie pobiera się próbkę krwi do analizy laboratoryjnej. Ostatecznie wynik testu określa się jako dodatni lub ujemny.

Wynik ujemny testu (negatywny) oznacza, że nie doszło do zakażenia wirusem HIV. W badanej próbce krwi nie znaleziono przeciwciał przeciw wirusowi HIV ani antygenu wirusa.

Wynik dodatni testu (pozytywny) może oznaczać infekcję, ciążę, chorobę autoimmunologiczną. Otrzymanie wyniku dodatniego nie przesądza wcale o zakażeniu HIV, ale oznacza, że badanie trzeba powtórzyć przy pomocy tzw. testu potwierdzenia.

Wynik dodatni testu potwierdzenia informuje o tym, że u badanej osoby wykryto zakażenie HIV. Po otrzymaniu takiego wyniku należy niezwłocznie zgłosić się do poradni prowadzącej leczenie ARV (lista placówek na aids.gov.pl).

ZOBACZ KONIECZNIE: Kto powinien zrobić test na HIV? Grupy ryzyka

Jak leczy się zakażenie HIV?

Potwierdzone w badaniu zakażenie wirusem HIV jest podstawą do wdrożenia nowoczesnej terapii antywirusowej. Osoby zakażone HIV już do końca życia muszą przyjmować określone leki i badać się regularnie. Tylko takie działanie zapobiega rozwinięciu się AIDS. 

Regularne przyjmowanie leków powoduje, że osoby zakażone HIV mogą żyć tak długo jak osoby zdrowe. Mogą prowadzić podobny tryb życia, uczyć się, pracować zawodowo, uprawiać sporty, mieć dzieci. Osoba zakażona, jeśli stosuje odpowiednie leczenie, jest świadoma swojego stanu, ma szansę zadbać o zdrowie własne i najbliższych, jest również w stanie zabezpieczyć się przed rozwinięciem pełnoobjawowego AIDS.

Czy HIV to AIDS?

Wiele osób błędnie myśli, że HIV i AIDS to to samo. Tymczasem HIV to wirus, który może, ale nie musi prowadzić do rozwoju choroby. Tą chorobą jest właśnie AIDS. 

Nieleczone zakażenie wirusem HIV prowadzi do rozwoju AIDS, czyli zespołu upośledzenia odporności. AIDS pojawia się nawet po wielu latach od zakażenia HIV, zazwyczaj u osób, które o zakażeniu wcale nie wiedzą.

Osoby, które wiedzą o swoim zakażeniu i chcą się leczyć, poddawane są nowoczesnej terapii antywirusowej, która zapobiega rozwinięciu się AIDS. Dlatego warto się badać, wykonywać testy, dbać o swoją świadomość i zdrowie.

ZOBACZ: AIDS, czyli zespół nabytego niedoboru odporności. Co należy wiedzieć?

Uwaga!

Powyższa porada nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku jakichkolwiek problemów ze zdrowiem należy skonsultować się z lekarzem.

Źródło: aids.gov.pl; skaids.org; hiv.gov