AIDS, czyli zespół nabytego niedoboru odporności. Co należy wiedzieć?

Natalia Kovacs
05.11.2018 17:42
AIDS, czyli zespół nabytego niedoboru odporności. Co należy wiedzieć?
fot. Shutterstock

AIDS, czyli zespół nabytego niedoboru odporności, to choroba wywoływana przez wirusa HIV. Postępujące upośledzenie odporności powoduje, że organizm chorych przestaje być odporny na z pozoru niewinne zakażenia. Jest to choroba przewlekła, nieuleczalna, która wymaga leczenia przez całe życie. Dowiedz się, czym charakteryzuje się AIDS i jak można zarazić się wirusem HIV.

AIDS (acquired immunodeficiency syndrome), czyli zespół nabytego niedoboru odporności rozwija się w wyniku zakażenia wirusem HIV. Do rozwoju AID dochodzi zazwyczaj po ok. 8-10 latach skąpoobjawowego lub bezobjawowego, nieleczonego zakażenia wirusem. AIDS to końcowy etap nieleczonego zakażenia HIV.

W Europie za kryterium rozpoznania AIDS przyjmuje się wystąpienie tzw. choroby oportunistycznej u osoby zakażonej wirusem HIV. Choroba oportunistyczna to stan zwiększonej podatności organizmu na wszelkie czynniki chorobotwórcze oraz zwiększonego ryzyka rozwoju choroby nowotworowej.

U osób zdrowych, których układ odpornościowy działa w prawidłowy sposób, pewne czynniki chorobotwórcze nie powodują objawów chorobowych i nie są przyczyną poważnych stanów. Jednak u chorych na AIDS nawet pozornie błahe zakażenie bakterią lub wirusem może wywołać stan zagrażający życiu.

Osoby, które wiedzą o swoim zakażeniu HIV, objęte są nowoczesnym leczeniem, które zapobiega wystąpieniu AIDS. 

Przyczyny AIDS

AIDS rozwija się na skutek zakażenia wirusem HIV, czyli ludzkim wirusem niedoboru odporności. Do zakażenia dochodzi drogą krwi, poprzez niezabezpieczone kontakty seksualne lub z matki na dziecko podczas porodu oraz karmienia piersią. 

Wirus HIV zakaża głównie białe krwinki, a postępujące zakażenie prowadzi do zmniejszania się liczby limfocytów CD4 i intensyfikacji namnażania się wirusa.

Wciąż funkcjonuje powszechne przekonanie, że na AIDS chorują narkomani, osoby homoseksualne lub prowadzące rozwiązły tryb życia. Tymczasem wirusem HIV zarazić się można na wiele różnych sposobów i w wielu sytuacjach. Materiał zakaźny (zawierający wirusa) musi ulec kontaktowi z nieuszkodzoną lub uszkodzoną błoną śluzową pochwy, odbytnicy, penisa czy jamy ustnej albo z uszkodzoną skórą lub zostać przeniesiony bezpośrednio do krwiobiegu.

Takim potencjalnie zakaźnym materiałem może być: krew, nasienie, preejakulat, wydzielina pochwy, wydzielina odbytnicy, mleko i tkanki nieutrwalone formaliną, a także płyn mózgowo-rdzeniowy, płyn stawowy, płyn opłucnowy, płyn otrzewnowy i płyn osierdziowy.

Zagrożenia nie stanowią natomiast: ślina, plwocina, pot, łzy, mocz, kał i wymioty, jeśli nie są zanieczyszczone krwią. HIV nie przenosi się przez dotyk, uścisk dłoni, przytulanie, współdzielenie toalety czy kuchni, a także wspólne spożywanie posiłków.

Zobacz także

Rozwój AIDS

Zakażenie wirusem HIV przebiega początkowo bez objawów lub z objawami skąpymi, które nie budzą większych podejrzeń. Jednak postępujący spadek odporności prowadzi do występowania objawów i rozwoju chorób (faza objawowa) uznawanych za wskaźnikowe AIDS. 

W wykazie chorób uznawanych za wskaźnikowe AIDS uwzględnia się:

  • zespół wyniszczenia związany z zakażeniem HIV: obejmuje utratę masy ciała powyżej 10 proc., biegunkę i gorączkę utrzymujące się powyżej 30 dni;
  • encefalopatię: uszkodzenie mózgu spowodowane wirusem HIV, którego skutkiem są m.in. zaburzenia zachowania;
  • zakażenia bakteryjne: gruźlica płuc i pozapłucna, nawracające bakteryjne zapalenia płuc (minimum 2 epizody w ciągu roku), nawracająca posocznica wywołana bakteriami Salmonella, rozsiane lub pozapłucne zakażenia prątkami niegruźliczymi z rodzaju Mycobacterium;
  • zakażenia wirusowe: zakażenia wirusem cytomegalii, zapalenie siatkówki spowodowane CMV, owrzodzenia utrzymujące się ponad miesiąc, zapalenie przełyku, oskrzeli lub płuc spowodowane wirusem opryszczki pospolitej, postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia;
  • zakażenia grzybicze: drożdżyca – kandydoza przełyku, zapalenie płuc spowodowane przez Pneumocystis jirovecii, pozapłucna postać histoplazmozy, kokcydioidomykoza lub kryptokokoza;
  • choroby pasożytnicze: toksoplazmoza narządowa, kryptosporydioza, izosporoza trwające dłużej niż miesiąc;
  • przewlekłe owrzodzenia skóry i błon śluzowych;
  • nowotwory: inwazyjny rak szyjki macicy, chłoniak, mięsak Kaposiego.

Przebieg wymienionych wyżej chorób jest ciężki, a chorzy wymagają hospitalizacji. Zdarza się, że u chorych na AIDS rozpoznaje się kilka chorób oportunistycznych, czyli charakterystycznych dla osób o obniżonej odporności.Faza objawowa jest następstwem znacznej utraty odporności (upośledzenia czynnościowego układu odpornościowego), jest także dowodem na progresję choroby.

Każda osoba, dotychczas zdrowa, u której występują objawy zaburzenia odporności (szczególnie wskazujące na zakażenie HIV), powinna zgłosić się do lekarza i wykonać badanie w kierunku zakażenia HIV.

Leczenie AIDS

Rozpoznanie choroby AIDS, nie samego zakażenia wirusem HIV, jest niezwykle poważne i niestety źle rokuje. Po rozpoznaniu choroby konieczne jest jak najszybsze wdrożenie leczenia anyretrowirusowego i leczenie choroby oportunistycznej.

Czasami poprawa odporności spowodowana leczeniem zakażenia HIV i zwiększenie liczby komórek CD4 powodują poprawę w zakresie objawów choroby oportunistycznej, nawet jeśli sama choroba nie poddaje się leczeniu.

Leczenie chorób oportunistycznych towarzyszących AIDS można zakończyć po uzyskaniu ustąpienia objawów i wzroście liczby komórek CD4. Natomiast leczenie antyretrowirusowe należy kontynuować do końca życia.

Do śmierci osób chorych na AIDS dochodzi w wyniku zakażeń lub niewydolności życiowo istotnych narządów, szczególnie w przebiegu niewydolności oddechowej, niewydolności krążenia, niewydolności hematopoezy lub uszkodzenia ośrodkowego układu nerwowego.

Zobacz także

Źródło: mp.pl

________

zdrowie.radiozet.pl/nk