7 rzeczy, które osłabiają działanie antykoncepcji hormonalnej

Aleksandra Supryn
13.08.2015 14:18
7 rzeczy, które osłabiają działanie antykoncepcji hormonalnej
fot. Tabletki antykoncepcyjne, jak brać? Jak działa antykoncepcja

Doustne tabletki antykoncepcyjne są obecnie jedną z najpowszechniejszych metod zapobiegania nieplanowanej ciąży. Cechują się prawie 100% skutecznością, a ich stosowanie przynosi wiele korzyści, takich jak łagodzenie objawów napięcia przedmiesiączkowego czy leczenie uporczywego trądziku. 

Jest jednak coś, o czym powinna wiedzieć każda kobieta decydująca się na tę formę zapobiegania ciąży. Skuteczność tabletki zależy nie tylko od rodzaju preparatu, ale również - a może przede wszystkim - od sposobu, w jaki ją przyjmujemy. Czego należy się zatem wystrzegać, by mieć pewność, że antykoncepcja spełni swoją rolę? Jak skutecznie stosować i brać tabletki antykoncepcyjne?

1. Nieregularne stosowanie tabletek

Przyjmowanie tabletek antykoncepcyjnych należy rozpocząć pierwszego dnia cyklu, czyli pierwszego dnia miesiączki. Następne pigułki bierzemy każdego kolejnego dnia o tej samej godzinie. Jest to podstawowa, a zarazem najczęściej łamana zasada stosowania doustnej antykoncepcji. Natłok obowiązków powoduje, że zapominamy o tabletce lub sięgamy po nią o różnych porach dnia.

Na pominięcie pojedynczej dawki preparatu decydujemy się również w przypadku wystąpienia skutków ubocznych, np. nudności. Rozwiązanie tego problemu jest jednak bardzo proste - wystarczy ustawić przypomnienie w telefonie, najlepiej w godzinach wieczornych - wtedy najpewniej prześpimy wszelkie uciążliwe objawy.

Zobacz także: Bolesne miesiączki nie są normą. Kiedy ból brzucha budzi niepokój?

2. Tabletki antykoncepcyjne a inne leki

Każda ulotka dołączona do opakowania tabletek antykoncepcyjnych zawiera informację, które leki mogą osłabiać ich skuteczność. Szczególną ostrożność musimy zachować podczas antybiotykoterapii i terapii przeciwwirusowej oraz przeciwgrzybiczej (nie dotyczy to preparatów o działaniu miejscowym).

Popularny antybiotyk Augmentin lub antybiotyki z grupy tetracyklin, stosowane w zakażeniach dróg oddechowych, mogą znacznie obniżyć skuteczność tabletek antykoncepcyjnych.

Podobny wpływ mają leki wykorzystywane w leczeniu zakażeń HIV, leki przeciwpadaczkowe oraz antydepresanty. Podczas stosowania któregoś z wyżej wymienionych preparatów, należy dodatkowo skorzystać z barierowych metod antykoncepcji, np. prezerwatywy.

Dowiedz się także: Jak poprawnie używać prezerwatyw?

3. Zioła a antykoncepcja hormonalna

Wiele popularnych ziół, będących składnikami herbatek poprawiających samopoczucie lub łagodzących dolegliwości menstruacyjne, zakłóca działanie antykoncepcji hormonalnej. Wyciąg z dziurawca zawiera hiperycynę, która zwiększa wątrobowy metabolizm tabletek, a to zmniejsza stężenie hormonów egzogennych (czyli pochodzących z pigułek) we krwi. Nieco inaczej - lecz z podobnym skutkiem - działa niepokalanek, palma sabałowa czy dzięgiel chiński. Zioła te doprowadzają do zmian w profilu hormonalnym naszego organizmu, co może wpłynąć na skuteczność antykoncepcji.

4. Przechowywanie tabletek antykoncepcyjnych

Ekstremalne ciepło i chłód wpływają na działanie praktycznie wszystkich leków - pigułki antykoncepcyjne nie stanowią pod tym względem żadnego wyjątku. Trzeba pamiętać, że opakowanie zawierające tabletki powinno być przechowywane w suchym i chłodnym miejscu, bez dostępu światła słonecznego.

5. Błonnik a antykoncepcja 

Błonnik pokarmowy sam w sobie nie ingeruje w skuteczność antykoncepcji, jednak jego nadmiar może zwiększać perystaltykę w obrębie układu pokarmowego. Biegunki, będące odczuwalnym efektem tego zjawiska, uniemożliwiają prawidłowe wchłonięcie połkniętej tabletki, co jednoznacznie osłabia jej działanie.

Polecamy: Okiem eksperta: Leki kontra żywność, czyli na co musisz uważać

6. Węgiel medyczny

Węgiel medyczny wciąż jest powszechnie wykorzystywany w leczeniu biegunek oraz pomocniczo w przypadku zatruć niektórymi substancjami chemicznymi. To właśnie jego zdolność wchłaniania innych środków powoduje, że połknięta pigułka antykoncepcyjna zostaje „uwięziona” i usunięta z organizmu. Należy więc pamiętać, że przerwa pomiędzy przyjęciem węgla i tabletki antykoncepcyjnej zawsze powinna wynosić co najmniej dwie godziny.

7. Biegunki i wymioty

Kiedy złapie nas choroba, której towarzyszą powyższe objawy, zazwyczaj zastanawiamy się, czy leki mające nam pomóc nie wpłyną na skuteczność antykoncepcji. Dobra wiadomość jest taka, że popularne środki przeciwzapalne, takie jak aspiryna czy paracetamol, nie obniżają efektywności antykoncepcji. Mogą jedynie nasilać ewentualne działania niepożądane. Musimy jednak pamiętać, że biegunka oraz wymioty zaburzają wchłanianie tabletek z przewodu pokarmowego do krwi i w ten sposób mogą zwiększyć ryzyko zajścia w ciążę.

Antykoncepcja hormonalna jest wygodna, względnie bezpieczna i praktycznie niezawodna. Każda odpowiedzialna kobieta powinna nauczyć się, jak z niej korzystać, by była w pełni skuteczna.

Zobacz także: Czy można zajść w ciążę w czasie miesiączki?

Źródło: baza pubmed, myoclinic.org, Goodman and Gilman's The Pharmacological Basis of Therapeutics

Katarzyna Plewka/ mk