Zamknij

Depresja i przewlekły ból: co występuje jako pierwsze? Opinia eksperta

24.02.2022 14:31

Według lekarza, objawy depresji występują u połowy pacjentów z przewlekłym bólem. Pozostaje jednak pytanie: czy to ból prowadzi do depresji, czy depresja objawia się przewlekłym bólem?

Przewlekły ból powoduje depresję? Wypowiedź eksperta
fot. Shutterstock

Depresja to choroba, która powoduje dolegliwości w całym ciele. Ze względu na to, że chorzy często zmagają się z objawami somatycznymi, diagnoza depresji  jest bardzo utrudniona. Wielu pacjentów łączy pojawiające się objawy z  innymi chorobami niż depresja. Może być też odwrotnie – przewlekły ból spowodowany stanem chorobowym może przyczyniać się do rozwoju depresji. Co było pierwsze: ból czy depresja? Profesor Andrzej Kübler, koordynator Centrum Leczenia Bólu i Opieki Paliatywnej Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego we Wrocławiu zaznacza, że jest to nierozstrzygnięty problem. Niestety, objawy depresji u pacjentów z przewlekłym bólem, to powszechny problem.

U połowy pacjentów z bólem przewlekłym występują objawy depresji. Wskazują na to badania, ale też obserwacje pacjentów przyklinicznej poradni leczenia bólu. - powiedział prof. Andrzej Kübler.

Specjalista: ból może całkowicie zmienić życie

W początkowym stadium każdej choroby ból to pierwszy objaw, który pomaga nam stwierdzić, że dzieje się coś niepokojącego.

– Jednak jeśli ból trwa dłużej i przybiera postać przewlekłą, przestaje pełnić funkcję ostrzeżenia. W sensie medycznym nie jest pacjentowi potrzebny, niczego nie sygnalizuje, a jedynie przysparza cierpienia. Wówczas sam staje się odrębną chorobą i może całkowicie zmienić życie człowieka. Tak jest m.in. w przypadku migren, bólów krzyża, stawów, bólów neuropatycznych – powiedział cytowany w komunikacie szpitala prof. Kübler.

Według szacunków medyków na przewlekły ból cierpi przynajmniej 20 procent populacji, a inne dane wskazują, że może to być nawet 30 procent.

– Na pewno jest tak, że jeśli człowiek cierpi i nie ma dla niego odpowiedniego sposobu leczenia, a dodatkowo traci swoją pozycję w pracy i rodzinie, to mogą się u niego pojawić objawy depresji. Z drugiej strony, chorzy z rozpoznaną depresją ponadprzeciętnie często prezentują objawy bólu. Dowiedziono też, że ta choroba zwiększa wrażliwość na ból. Chorych na depresję bez wątpienia boli bardziej – powiedział prof. Kübler.

Ciało i psychika są nierozerwalnie związane

Przewlekłe dolegliwości, z którymi walczą pacjenci, mogą prowadzić do rozwoju depresji i odwrotnie – depresja objawia się chronicznym bólem. Związek między depresją i bólem potwierdza także skuteczność niektórych leków antydepresyjnych w łagodzeniu przewlekłego bólu. Prof. Andrzej Kübler podkreśla jednak, że chodzi o pewną grupę leków o specyficznym działaniu i korzystna może być konsultacja lekarza leczącego ból ze specjalistą psychiatrii.

Jego zdaniem, to jedna z wielu sytuacji, które dowodzą, że leczenie bólu przewlekłego jest problemem wielodyscyplinarnym i powinno być prowadzone w sposób zintegrowany.

– Mamy też inne przykłady na to, jak ciało i psychika są ze sobą nierozerwalnie związane. U wielu pacjentów mijają objawy depresji, gdy skutecznie leczymy ból, niekoniecznie za pomocą leków, ale np. rehabilitacji. Tak często jest w przypadku bólów krzyża, gdy udaje się je wyeliminować przez fizjoterapię, a jednocześnie pacjent odzyskuje dobry nastrój. W takich sytuacjach wyraźnie widać, że to nie leki pomogły, ale po prostu zniesienie bólu i związana z tym poprawa komfortu życia – powiedział lekarz.

Prof. Andrzej Kübler ocenił, że mimo postępu medycyny w wielu dziedzinach, do leczenia bólu nie przywiązuje się należnej wagi. W Polce działa zaledwie 25 poradni, certyfikowanych przez Polskie Towarzystwo Badania Bólu i zapewniających pacjentom interdyscyplinarną diagnostykę oraz terapię.

Zdaniem lekarza potrzeby są znacznie większe, dlatego tym bardziej ważne jest szkolenie medyków i przekazywanie im aktualnej wiedzy na temat diagnostyki i leczenia różnych postaci bólu w ujęciu integracyjnym i interdyscyplinarnym.

Autor: Źródło: PAP/ Roman Skiba