Zamknij

Naukowcy: problemy psychiatryczne są kombinacją TRZECH CZYNNIKÓW

15.12.2021 10:30

Problemy psychiczne nie biorą się znikąd. Zdaniem kanadyjskich naukowców na ich występowanie mają wpływ trzy konkretne czynniki. Badacze ustalili, że takie choroby jak depresja, zaburzenia odżywiania, ADHD mogą wynikać z indywidualnych predyspozycji biologicznych i psychologicznych, a także z doświadczeń wczesnego dzieciństwa.

Psychoterapia
fot. Shutterstock

Naukowcy z kanadyjskiego McGill University sugerują, że prawie wszystkie wczesne problemy psychiatryczne — od depresji i stanów lękowych, po uzależnienie, dysleksję, bulimię i ADHD mogą być w dużej mierze spowodowane kombinacją zaledwie trzech czynników:

  1. biologicznego: wynikającego z indywidualnej zmienności w mózgowym szlaku przyjemności (czyli szlaku dopaminergicznym),
  2. społecznego: związanego z zaniedbaniami lub nadużyciami z okresu wczesnego dzieciństwa,
  3. psychologicznego, który odnosi się do temperamentu człowieka, a szczególnie skłonności do zachowań impulsywnych i trudności w kontrolowaniu emocji.

Odkrycie to ma duże znaczenie zarówno dla zrozumienia przyczyn szerokiego zakresu zaburzeń psychicznych, jak i cech, na które warto zwrócić uwagę we wczesnej interwencji.

Artykuł naukowy na ten temat został opublikowany na łamach ''Neuropsychopharmacology''.

Kombinacja tych czynników może wpływać na zdrowie psychiczne

- Do niedawna sądzono, że zaburzenia psychiczne odzwierciedlają odrębne jednostki chorobowe, z których każda ma swoje unikalne przyczyny — powiedział prof. Marco Leyton, starszy autor omawianego badania.

- Obecne dowody naukowe obalają tę ideę, sugerując, że większość wcześnie ujawniających się zaburzeń w dużej mierze odzwierciedla kombinację niewielkiej liczby czynników biologicznych, psychologicznych i społecznych — przyznał naukowiec.

Wcześniejsze badania sugerowały, że każdy z tych trzech czynników osobno ma pewien wpływ na rozwój zaburzeń psychicznych, jednak autorzy omawianej publikacji jako pierwsi w historii zbadali je wszystkie łącznie.

W tym celu wykonali badanie obrazowe mózgu (PET i MRI) 52 młodym Kanadyjczykom (30 kobietom i 22 mężczyznom) między 11 a 16 rokiem życia. Chcieli przyjrzeć się charakterystycznym cechom szlaków dopaminergicznych uczestników, czyli ścieżek odgrywających ważną rolę w kontroli zachowań związanych z przyjemnością, nagrodą, motywacją itp. Cechy te zostały następnie zestawione z informacjami o cechach temperamentu badanych nastolatków oraz z historią ich życia, a szczególnie dużymi przeciwnościami losu, z którymi zetknęli się we wczesnym dzieciństwie.

Okazało się, że obecność tych trzech czynników u danej osoby pozwalała z ponad 90-proc. pewnością przewidzieć, że miała ona lub ma problemy ze zdrowiem psychicznym w przeszłości, lub podczas trzyletniego okresu obserwacji.

Ponieważ otrzymane wyniki były bardzo nowatorskie i znaczące, Kanadyjski Instytut Badań nad Zdrowiem (CIHR) przeznaczył dodatkowe 2 mln dolarów na przeprowadzenie dalszych badań na większej próbie i śledzenie uczestników aż do ukończenia przez nich 20 roku życia.

Źródło: PPA/Katarzyna Czechowicz